पत्र सूचना कार्यालय

একাডেমিক বেংক অৱ ক্ৰেডিটছ (ABC) আৰু APAAR

ভাৰতৰ আজীৱন শিক্ষণ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ নিৰ্মাণ

একাডেমিক বেংক অৱ ক্ৰেডিটছ: এক অৱলোকন

একাডেমিক বেংক অৱ ক্ৰেডিটছ (ABC) হৈছে শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (UGC)-ৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত এক বিপ্লৱী ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম। ই প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ শিক্ষাৰ যাত্ৰাক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, য’ত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ পৰা শিক্ষাৰ্থীয়ে লাভ কৰা শৈক্ষিক ক্ৰেডিটসমূহ সংৰক্ষণ, পৰিচালনা, স্থানান্তৰ আৰু ব্যৱহাৰৰ বাবে এক ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম প্ৰদান কৰা হয়।

APAAR (Automated Permanent Academic Account Registry) ID হৈছে ABC ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত এক অনন্য ১২-অংকৰ শিক্ষাৰ্থী পৰিচয় নম্বৰ। “One Nation, One Student ID” উদ্যোগৰ অংশ হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা APAAR-এ প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে একক শৈক্ষিক পৰিচয় সৃষ্টি কৰে। DigiLocker-ৰ জৰিয়তে উপলব্ধ APAAR-এ বিদ্যালয়, উচ্চ শিক্ষা, দক্ষতা বিকাশ আৰু অন্যান্য শিক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ পৰা এজন শিক্ষাৰ্থীৰ শিক্ষাগত ৰেকৰ্ডসমূহ একেটা প্লেটফৰ্মত একত্ৰিত কৰে। APAAR ID সমূহ নিকটতম Common Service Centre (CSC)-ৰ জৰিয়তে সৃষ্টি কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত দূৰৱৰ্তী আৰু সুবিধাবঞ্চিত অঞ্চলসমূহতো ইয়াৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ নিশ্চিত হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহলৈকে সমগ্ৰ ভাৰতত ২৬.৩০ কোটি যাচাইকৃত APAAR ID সৃষ্টি কৰা হৈছে। একেলগে ABC আৰু শিক্ষাৰ্থীৰ APAAR ID-এ সময়ৰ সৈতে আৰু বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠানৰ মাজেৰে শিক্ষাৰ ভেটি ইটোৰ পিছত সিটো ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰে।

ABC-ৰ উদ্দেশ্যসমূহ

ABC-ৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে এনে এক নমনীয়, শিক্ষাৰ্থী-বান্ধৱ শিক্ষা ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰা, য’ত শিক্ষণৰ সাফল্যসমূহ স্বীকৃত, সংৰক্ষিত আৰু এজন ব্যক্তিৰ জীৱনৰ সমগ্ৰ সময়ছোৱাত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যায়। ই ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি (NEP) ২০২০ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰেডিট ফ্ৰেমৱৰ্ক (NCrF)-ৰ দৃষ্টিভংগীক সমৰ্থন কৰে, যাৰ জৰিয়তে ক্ৰেডিট স্থানান্তৰ, একাধিক প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ সুবিধা, আৰু বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠান তথা বিষয়ৰ মাজত শিক্ষণৰ স্বীকৃতি সম্ভৱ হয়।

ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে যে যদি এজন শিক্ষাৰ্থীয়ে অধ্যয়নৰ এটা অংশ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত অধ্যয়ন এৰি দিয়ে, তেন্তে তেওঁ অৰ্জন কৰা ক্ৰেডিটসমূহ এই ডাটা বেংকত সংৰক্ষিত হৈ থাকে। ভৱিষ্যতে যেতিয়া তেওঁ পুনৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে, তেতিয়া এই ক্ৰেডিটসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁ নিজৰ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰিব পাৰে।

ABC আৰু APAAR-এ শিক্ষাৰ্থীসকলক তেওঁলোকৰ সাফল্যসমূহৰ এক ডিজিটেল ৰেকৰ্ড বজাই ৰখাত, শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ মাজত ক্ৰেডিট স্থানান্তৰ সহজ কৰাত আৰু শৈক্ষিক ৰেকৰ্ড সংৰক্ষণত স্বচ্ছতা উন্নত কৰাত সহায় কৰে। এই প্লেটফৰ্মে বিদ্যালয়, বিশ্ববিদ্যালয়, দক্ষতা প্ৰতিষ্ঠান আৰু অন্যান্য শিক্ষা অংশীদাৰসকলৰ সৈতে একত্ৰীকৰণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত এক সংযুক্ত শিক্ষা পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি হয়।

ABC-এ কেনেদৰে কাম কৰে

• শিক্ষাৰ্থীসকলে ABC প’ৰ্টেলত পঞ্জীয়ন কৰে আৰু তেওঁলোকৰ আধাৰ আৰু DigiLocker একাউণ্টৰ সৈতে সংযুক্ত এক অনন্য ABC ID অথবা APAAR ID লাভ কৰে।

• যোগ্য উচ্চ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান (HEI)-ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে ABC সুবিধা ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।

• শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহে প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ একাউণ্টৰ বিপৰীতে ABC প’ৰ্টেলত পোনপটীয়াকৈ ক্ৰেডিট তথ্য আপলোড কৰে।

• শিক্ষাৰ্থীসকলে বিভিন্ন HEI-ৰ মাজত ক্ৰেডিট সংগ্ৰহ, স্থানান্তৰ আৰু ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ শৈক্ষিক অগ্ৰগতি হেৰাই নাযায়।

• ক্ৰেডিটসমূহ সৰ্বাধিক ৭ বছৰলৈ অথবা সংশ্লিষ্ট শৈক্ষিক বিষয়ৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত সময়সীমালৈ বৈধ থাকে। এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত ক্ৰেডিটসমূহ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি।

• ক্ৰেডিট ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদানৰ কাম National Academic Depository (NAD) প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহে সম্পন্ন কৰে।

• NAD হৈছে ABC-ৰ মূল আধাৰ, যিয়ে সকলো শৈক্ষিক বঁটা আৰু ৰেকৰ্ড সুৰক্ষিতভাৱে সংৰক্ষণ কৰে।

একাডেমিক বেংক অৱ ক্ৰেডিটছ: অগ্ৰগতি প্ৰতিবেদন

এই উদ্যোগে ইতিমধ্যে সমগ্ৰ দেশত উল্লেখযোগ্য পৰিসৰ লাভ কৰিছে। ২০২৬ চনৰ বাবে UGC-এ সকলো উচ্চ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানক ৩০ জুন, ২০২৬-ৰ ভিতৰত ABC প’ৰ্টেলত ক্ৰেডিট তথ্য আপলোড কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে।

l

ABC আৰু APAAR-ত ডাটা সুৰক্ষা পৰিচালনা

এই প্লেটফৰ্মসমূহে ডাটা গোপনীয়তা আৰু অখণ্ডতা নিশ্চিত কৰিবলৈ শক্তিশালী সুৰক্ষা প্ৰট’কল আৰু এনক্ৰিপচন মানদণ্ড গ্ৰহণ কৰে। APAAR ID আৰু আধাৰ-সংযুক্ত DigiLocker প্ৰমাণীকৰণৰ জৰিয়তে প্ৰৱেশাধিকাৰ নিশ্চিত কৰা হয়, যিয়ে ব্যৱহাৰকাৰীৰ তথ্য সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে সকলো সংযুক্ত ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক কাঠামোৰ মাজত সহজ প্ৰৱেশ নিশ্চিত কৰে।

মূল বৈশিষ্ট্য আৰু ফলাফল

• শৈক্ষিক গতিশীলতা: শিক্ষাৰ্থীসকলে একাধিক HEI-ত অধ্যয়ন কৰিব পাৰে আৰু বিভিন্ন কাৰ্যসূচী তথা প্ৰতিষ্ঠানৰ মাজত তেওঁলোকৰ ক্ৰেডিট সহজে স্থানান্তৰ কৰিব পাৰে।

• ABC-এ শিক্ষাৰ্থীসকলক এক সহজ, সন্মতি-ভিত্তিক নথি বিনিময় ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰে, যিয়ে যাচাই প্ৰক্ৰিয়া সহজ কৰে আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ সময় যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে।

• একাধিক প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থান (MEE): ABC-এ NEP ২০২০-ৰ অধীনত MEE কাঠামো সক্ষম কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা ১ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত Certificate; ২ বছৰৰ পিছত Diploma; ৩ বা ৪ বছৰৰ পিছত Degree লাভ কৰাৰ ব্যৱস্থা থাকে। বৰ্তমান ১৫৩খন বিশ্ববিদ্যালয়ে একাধিক প্ৰৱেশৰ বিকল্প প্ৰদান কৰিছে, যাৰ ফলত ৩১,১৫৬ UG আৰু ৫,৫৮৩ PG শিক্ষাৰ্থী লাভান্বিত হৈছে।

• শিক্ষাৰ্থীসকলে যিকোনো সময়ত, যিকোনো স্থানৰ পৰা তেওঁলোকৰ ডিজিটেল প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰিব পাৰে।

• হ্ৰাস পোৱা অধ্যয়ন ত্যাগৰ হাৰ আৰু অবিৰত শিক্ষণৰ বাবে উন্নত উৎসাহ।

• ABC-এ আনুষ্ঠানিক, অনানুষ্ঠানিক আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক শিক্ষণৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰিছে।

• এই উদ্যোগৰ অধীনত শিক্ষাৰ্থী-সংযুক্ত কেইবাটাও সুবিধা আছে। APAAR ID প্ৰমাণীকৰণৰ জৰিয়তে ১৩ৰ পৰা ৩০ বছৰ বয়সৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে বিশেষ ভ্ৰমণ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে, য’ত বিমান ভাড়াৰ মূল মূল্যত ১০% পৰ্যন্ত ৰেহাই আৰু অতিৰিক্ত ১০ কিলোগ্ৰাম লাগেজ সুবিধা অন্তৰ্ভুক্ত।

• SWAYAM একত্ৰীকৰণ: শিক্ষাৰ্থীসকলে SWAYAM অনলাইন প্লেটফৰ্মৰ পৰা ৪০% পৰ্যন্ত ক্ৰেডিট লাভ কৰিব পাৰে। প্ৰায় ৩৮৮খন বিশ্ববিদ্যালয়ে এই নিয়ম গ্ৰহণ কৰিছে, যিয়ে গুণগত শিক্ষাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ বৃদ্ধি কৰিছে।

• ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰেডিট ফ্ৰেমৱৰ্ক (NCrF): ABC, NCrF-ৰ সৈতে সংযুক্ত, যিয়ে শৈক্ষিক, বৃত্তিমূলক আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক শিক্ষণক সামৰি লয়। ২০২৬ চনলৈকে সমগ্ৰ ভাৰতৰ ১৭০খন বিশ্ববিদ্যালয়ে NCrF গ্ৰহণ কৰিছে।

ABC-ৰ ডিজিটেল ৰাজহুৱা আন্তঃগাথনি

ABC হৈছে ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচীৰ অধীনত শিক্ষাৰ বাবে ভাৰতৰ ডিজিটেল ৰাজহুৱা আন্তঃগাথনি (DPI)-ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।

• NAD-DigiLocker-ৰ সৈতে একত্ৰীকৰণে শিক্ষাৰ্থীসকলক তেওঁলোকৰ যাচাইকৃত শৈক্ষিক ৰেকৰ্ডসমূহ সুৰক্ষিতভাৱে, যিকোনো সময়ত লাভ কৰাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।

• NeGD (ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়)-এ ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত Digital India ‘Ask Our Experts’ শৃংখলাত ABC-NAD-ৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰে।

• SAMARTH ERP (এক প্ৰধান, ক্লাউড-ভিত্তিক ই-গভৰ্নেন্স প্লেটফৰ্ম)-ৰ ব্যৱহাৰে ABC একত্ৰীকৰণৰ বাবে শিক্ষাৰ্থী আৰু বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰশাসনৰ বাবে এক মানকীকৃত, একত্ৰিত গেটৱে প্ৰদান কৰে।

• দূৰৱৰ্তী গাঁওসমূহৰ CSC-সমূহ এতিয়া ABC আৰু APAAR পঞ্জীয়নৰ ক্ষেত্ৰত মাটিৰ স্তৰৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি আছে, যিয়ে ডিজিটেল বিভাজন দূৰ কৰিছে।

এক বিশ্বাসযোগ্য ডিজিটেল শিক্ষা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দিশত

একেলগে ABC আৰু APAAR-এ শৈক্ষিক ৰেকৰ্ডৰ বাবে এক বিশ্বাসযোগ্য ডিজিটেল পৰিৱেশ তন্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি আছে, যিয়ে প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে শিক্ষা অধিক নমনীয়, স্বচ্ছ আৰু সহজলভ্য কৰি তুলিছে। সহজ ক্ৰেডিট গতিশীলতা, সুৰক্ষিত ৰেকৰ্ড ব্যৱস্থাপনা আৰু আজীৱন শিক্ষণ সক্ষম কৰি এই উদ্যোগসমূহে ভৱিষ্যতৰ বাবে প্ৰস্তুত এক শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ ভেটি স্থাপন কৰিছে।

এই প্লেটফৰ্মসমূহ বিকশিত আৰু বিস্তৃত হৈ থকাৰ লগে লগে উদীয়মান প্ৰযুক্তিসমূহে ডিজিটেল শৈক্ষিক প্ৰমাণপত্ৰৰ সুৰক্ষা আৰু প্ৰামাণিকতা অধিক শক্তিশালী কৰাৰ নতুন সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। এই প্ৰসংগত Bharat Praman Chain এক আশাব্যঞ্জক পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। Digital India Corporation (DIC)-ৰ দ্বাৰা বিকশিত এইটো হৈছে ভাৰতৰ নিজস্ব ব্লকচেইন প্লেটফৰ্ম, যিয়ে বৃহৎ পৰিসৰত সুৰক্ষিত, পৰীক্ষাযোগ্য আৰু পৰিৱৰ্তন কৰিব নোৱাৰা ডিজিটেল প্ৰমাণপত্ৰ সক্ষম কৰে।

Bharat Praman Chain-এ দ্ৰুত প্ৰয়োগৰ বাবে DIC-ৰ পৰিচালিত ব্লকচেইন আন্তঃগাঁথনিৰ জৰিয়তে গ্ৰহণ কৰিব পাৰি, আনহাতে প্ৰতিষ্ঠানসমূহে অধিক স্বায়ত্তশাসন আৰু নমনীয়তাৰ বাবে নিজস্ব ব্লকচেইন ন’ড পৰিচালনা কৰাৰ বিকল্পও লাভ কৰে। এই প্লেটফৰ্মে নিশ্চিত কৰে যে শৈক্ষিক তথ্য ভাৰতৰ নিজস্ব সাৰ্বভৌম ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনিৰ ভিতৰত থাকে আৰু Digital Personal Data Protection Act-ৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।

তথ্যসূত্ৰ

শিক্ষা মন্ত্ৰালয়

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/NEP_Final_English_0.pdf

https://www.abc.gov.in/about-us

https://www.abc.gov.in

https://www.abc.gov.in/faq

https://apaar.education.gov.in/

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2003802&lang=2&reg=48&utm

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1452271933596230&set=a.358256662997768

ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু আই টি মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2072877&reg=48&lang=2

বিত্ত মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2219936&reg=3&lang=1

বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ

https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5572622_Academic-Bank-of-Credits-Regulation.pdf

https://www.ugc.gov.in/pdfnews/9363820_Academic-Bank-of-Credits-(ABC).pdf

https://www.ugc.gov.in/pdfnews/9028476_Report-of-National-Credit-Framework.pdf

পিআইবি বেকগ্ৰাউণ্ডাৰ

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/jul/doc2025729593701.pdf
https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154950&ModuleId=3&reg=3&lang=1

অনুগ্ৰহ কৰি PDF চাওক

পিআইবি গৱেষণ

(तथ्य सामग्री आईडी: 150660) आगंतुक पटल : 101