Factsheet Details:Factsheet Details

Infrastructure

ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന പരിവർത്തനം: കണക്റ്റിവിറ്റിയിൽ നിന്ന് ശേഷി വർധനവിലേക്ക്

प्रविष्टि तिथि: 12 AUG 2026 19:12 PM

വളർച്ചയുടെ അടിത്തറ പണിയുന്നു

കഴിഞ്ഞ 12 വർഷത്തിനിടെ ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ മേഖലയിൽ വലിയൊരു പരിവർത്തനം നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഗതാഗതവും ലോജിസ്റ്റിക്സും മുതൽ ഭവന നിർമ്മാണവും കുടിവെള്ളവും വരെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം സംയോജിത ആസൂത്രണത്തിലേക്കും വൻകിട വികസനത്തിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കണക്റ്റിവിറ്റി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും അവശ്യസേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നത് മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും സുസ്ഥിര സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറയിടുകയും ചെയ്തു. ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് പിന്തുണയേകിക്കൊണ്ട് പൊതു മൂലധനച്ചെലവ് 2014–15 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ഏകദേശം 2 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 12.2 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി ഉയർന്നു.

റെയിൽ ഗതാഗതത്തിലെ പുതിയ യുഗം

വേഗതയേറിയതും സുരക്ഷിതവും കൂടുതൽ ആധുനികവുമായ ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ മുന്നേറുകയാണ്. വൈദ്യുതീകരണം, അത്യാധുനിക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, അതിവേഗ റെയിൽ സർവീസുകൾ, പുതിയ തലമുറ ട്രെയിനുകൾ എന്നിവ റെയിൽ ശൃംഖലയെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ്.

റെയിൽവേ ബജറ്റ് 2014–15-ലെ 32,000 കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 2.78 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി വർധിച്ചു.
റെയിൽ വൈദ്യുതീകരണം 2014-ന് മുമ്പുള്ള ഏകദേശം 20 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2026 ജൂലൈയിൽ 99.6 ശതമാനമായി ഉയർന്നു.
162 വന്ദേ ഭാരത്, 2 വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പർ സർവീസുകൾ, 72 അമൃത് ഭാരത് സർവീസുകൾ എന്നിവ കണക്റ്റിവിറ്റിയും യാത്രാനുഭവവും മെച്ചപ്പെടുത്തി.
2026 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 2,633 റൂട്ട് കിലോമീറ്ററിൽ കവച് വേർഷൻ 4.0 കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.
മുംബൈ-അഹമ്മദാബാദ് അതിവേഗ റെയിൽ ഇടനാഴി മണിക്കൂറിൽ 350 കിലോമീറ്റർ ഡിസൈൻ വേഗതയിൽ 508 കിലോമീറ്റർ റൂട്ടിൽ പുരോഗമിക്കുന്നു.
അമൃത് ഭാരത് സ്റ്റേഷൻ പദ്ധതിക്ക് കീഴിലുള്ള 1,340 സ്റ്റേഷനുകളിൽ 2026 ജൂലൈ 18-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 261 സ്റ്റേഷനുകളുടെ നവീകരണം പൂർത്തിയായി.
തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെൽ ട്രെയിൻസെറ്റ് 2026 ജൂലൈയിൽ പുറത്തിറക്കി. ജീന്ദ്-സോനിപ്പത്ത് പാതയിൽ ഓടുന്ന, ഏകദേശം 2,600 യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശേഷിയുള്ള 10 കോച്ചുകളുള്ള ട്രെയിനാണിത്. ജലബാഷ്പവും താപവും മാത്രം ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളായി പുറന്തള്ളിക്കൊണ്ട് ഇത് ട്രെയിനിനുള്ളിൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡുകളും ദേശീയപാതകളും

വിശാലവും കൂടുതൽ ശേഷിയുള്ളതുമായ റോഡ് ശൃംഖല വിവിധ പ്രദേശങ്ങളെ തമ്മിൽ കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നു. ദേശീയപാതകൾ, ഗ്രാമീണ റോഡുകൾ, പ്രധാന ഇടനാഴികൾ എന്നിവയുടെ വികസനം ജനങ്ങളുടെയും ചരക്കുകളുടെയും സുഗമമായ ഗതാഗതം സാധ്യമാക്കുന്നു.

63.73 ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ റോഡ് ശൃംഖലയാണ് ഇന്ത്യയുടേത്.
ദേശീയപാതകളുടെ ദൈർഘ്യം 2014 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ 91,287 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്ന് 2026 മാർച്ചിൽ ഏകദേശം 61% വർധിച്ച് 1,46,572 കിലോമീറ്ററായി ഉയർന്നു.
നാലുവരിപ്പാതകളും അതിനുമുകളിലുമുള്ള ദേശീയപാതകളുടെ ദൈർഘ്യം 2014 ലെ 18,371 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്ന് 45,516 കിലോമീറ്ററായി വർധിച്ചു.
പ്രധാനമന്ത്രി ഗ്രാമ സഡക് യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ 2000–2014 കാലയളവിലെ 3.86 ലക്ഷം കിലോമീറ്ററിൽ നിന്ന് 2014–2026 കാലയളവിൽ റോഡുകളുടെ ദൈർഘ്യം 4.11 ലക്ഷം കിലോമീറ്ററായി വർധിച്ചു. 2024 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2029 ആകുമ്പോഴേക്കും ഗതാഗതസൗകര്യമില്ലാത്ത 25,000 ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് റോഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ PMGSY-IV ആരംഭിച്ചു.
ഭാരത്‍മാല പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 2026 മാർച്ച് 31 വരെ 22,590 കിലോമീറ്റർ റോഡുകൾ പൂർത്തിയാക്കി.

പാലങ്ങളും തുരങ്കങ്ങളും: എൻജിനീയറിംഗിലെ പുതിയ അതിരുകൾ

എൻജിനീയറിംഗ് രംഗത്തെ മികച്ച മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും കഠിനമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളെ മറികടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതികൾ ദുർഘടമായ ഭൂപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ പുതിയ പാതകൾ തുറക്കുന്നു.

ചെനാബ് പാലം (2025): ചെനാബ് നദിക്ക് 359 മീറ്റർ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ റെയിൽവേ ആർച്ച് പാലം; ജമ്മു-ശ്രീനഗർ കണക്റ്റിവിറ്റി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന 1,315 മീറ്റർ സ്റ്റീൽ നിർമ്മിതി.
അഞ്ജി ഖാഡ് പാലം (2025): ജമ്മു കശ്മീരിലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കേബിൾ-സ്റ്റേഡ് റെയിൽവേ പാലം.
പാമ്പൻ പാലം (2025): രാമേശ്വരത്തെ പ്രധാന കരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വെർട്ടിക്കൽ-ലിഫ്റ്റ് റെയിൽവേ കടൽപ്പാലം; 72.5 മീറ്റർ വെർട്ടിക്കൽ ലിഫ്റ്റ് സ്പാനോട് കൂടിയ 2.07 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാലം.
Z-മോർ/സോനാമാർഗ് തുരങ്കം (2025): ജമ്മു കശ്മീരിലെ മഞ്ഞുവീഴ്ചയ്ക്കും ഹിമപാതത്തിനും സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ എല്ലാ കാലാവസ്ഥയിലും യാത്ര സാധ്യമാക്കുന്ന, ലഡാക്കിലേക്കുള്ള ഗതാഗതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന 12 കിലോമീറ്റർ തുരങ്കം.
സുദർശൻ സേതു (2024): ഗുജറാത്തിലെ ഓഖയെ ബെയ്റ്റ് ദ്വാരകയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 2.32 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാലം.
അടൽ തുരങ്കം (2020): മണാലിയെയും ലാഹോൾ-സ്പിതിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, 10,000 അടിക്ക് മുകളിലുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ ഹൈവേ തുരങ്കം — 9.02 കിലോമീറ്റർ.
ഡോ.ശ്യാമപ്രസാദ് മുഖർജി തുരങ്കം (2017): ജമ്മുവിനും ശ്രീനഗറിനും ഇടയിൽ യാത്രാസമയം ഏകദേശം 2 മണിക്കൂർ കുറയ്ക്കുന്ന 9 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള, എല്ലാ കാലാവസ്ഥയ്ക്കും അനുയോജ്യമായ തുരങ്കം.

വ്യോമയാനവും പ്രാദേശിക വ്യോമബന്ധവും

വ്യോമബന്ധം കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്കും പട്ടണങ്ങളിലേക്കും വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. വിമാനത്താവളങ്ങൾ, ഉഡാൻ (UDAN) പാതകൾ, ഡിജിറ്റൽ പാസഞ്ചർ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വികാസം രാജ്യത്തുടനീളം വിമാനയാത്ര കൂടുതൽ പ്രാപ്യമാക്കുന്നു.

2026 ജൂലൈ 15-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഉഡാൻ പദ്ധതി വഴി 679 പാതകളിലൂടെ 95 വിമാനത്താവളങ്ങൾ, ഹെലിപോർട്ടുകൾ, വാട്ടർ എയറോഡ്രോമുകൾ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും 1.68 കോടിയിലധികം യാത്രക്കാർക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രവർത്തനക്ഷമമായ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ എണ്ണം 2014-ലെ 74-ൽ നിന്ന് 2026 ജൂലൈയിൽ 165 ആയി ഉയർന്നു.
2014-ന് ശേഷം 25 ഗ്രീൻഫീൽഡ് വിമാനത്താവളങ്ങൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകി.
38 വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഡിജി യാത്ര (Digi Yatra) നിലവിൽ ലഭ്യമാണ്. 2.4 കോടിയിലധികം ഡൗൺലോഡുകളുള്ള ഈ ആപ്പ് വഴി 10 കോടിയിലധികം സുഗമമായ യാത്രകൾ സാധ്യമായി.
അവസാന മൈൽ പ്രാദേശിക വ്യോമബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 100 പുതിയ വിമാനത്താവളങ്ങളും 200 ആധുനിക ഹെലിപാഡുകളും ലക്ഷ്യമിട്ടുകൊണ്ട്, 28,840 കോടി രൂപയുടെ തുക വകയിരുത്തി 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ 2035–36 സാമ്പത്തിക വർഷം വരെയുള്ള പരിഷ്കരിച്ച ഉഡാൻ പദ്ധതിക്ക് 2026 മാർച്ചിൽ അംഗീകാരം നൽകി.

മെട്രോ: നഗര ഗതാഗതത്തിലെ മുന്നേറ്റം

ഇന്ത്യയുടെ നഗര ഗതാഗത ശൃംഖല വ്യാപ്തിയിലും വിസ്തൃതിയിലും വളരുകയാണ്. മെട്രോ കണക്റ്റിവിറ്റി ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതേസമയം നൂതന സംവിധാനങ്ങൾ നഗര ഗതാഗതത്തിൽ പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നു.

മെട്രോ ശൃംഖല 2014-ലെ 248 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്ന് 2026-ൽ 1,155 കിലോമീറ്ററിലധികമായി വികസിച്ചു.
മെട്രോ സൗകര്യമുള്ള നഗരങ്ങളുടെ എണ്ണം അഞ്ചിൽ നിന്ന് 26 ആയി വർധിച്ചു. അതേസമയം പ്രതിദിന യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം 1.15 കോടി കടന്നു.
2024-ൽ കൊൽക്കത്ത ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ അണ്ടർവാട്ടർ മെട്രോ തുരങ്കം പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കി.
2021 ഡിസംബറിൽ ആദ്യ ബോട്ട് പുറത്തിറക്കിക്കൊണ്ട് കൊച്ചി ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വാട്ടർ മെട്രോ സംവിധാനം പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കി.

ഇന്ത്യയുടെ നാവിക മുന്നേറ്റം

വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും വികസിക്കുന്ന വ്യാപാരത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യ അതിന്റെ നാവിക അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. തുറമുഖങ്ങൾ, ജലപാതകൾ, നാവിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ നിക്ഷേപങ്ങൾ കൂടുതൽ ശേഷിയുള്ളതും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളുടെ ചരക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യൽ ശേഷി 2014-ലെ 873 MMTPA-യിൽ നിന്ന് (ദശലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ) 2026-ൽ 1,728 MMTPA ആയി ഏകദേശം ഇരട്ടിയായി.
കപ്പലുകളുടെ ടേൺറൗണ്ട് സമയം 94 മണിക്കൂറിൽ നിന്ന് 2025-26 ൽ 48.8 മണിക്കൂറായി മെച്ചപ്പെട്ടു.
2014-15 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ 581 ദശലക്ഷം ടണ്ണിൽ (MT) നിന്ന് വർധിച്ച് 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങൾ 915.17 ദശലക്ഷം ടൺ ചരക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്തു.
സാഗർമാല പദ്ധതി തുറമുഖ അധിഷ്ഠിത വികസനം, തീരദേശ കണക്റ്റിവിറ്റി, ലോജിസ്റ്റിക്സ് സംയോജനം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തി.
ദേശീയ ജലപാതകൾ 2014-ലെ അഞ്ചിൽ നിന്ന് 2026-ൽ 111 ആയി വർധിച്ചു, അവയിൽ 32 എണ്ണം പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്.
2024-ലെ 30.1 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2025-ൽ ആഗോള വിഹിതം 35.4 ശതമാനമായി ഉയർത്തിക്കൊണ്ട് ഇന്ത്യ 2025-ൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കപ്പൽ പുനരുപയോഗ രാജ്യമായി മാറി — 2.99 ദശലക്ഷം ഗ്രോസ് ടൺ (GT) റീസൈക്കിൾ ചെയ്തു, ഇത് 2024-ലെ 1.86 ദശലക്ഷം ഗ്രോസ് ടണ്ണിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 60% വർധനവാണ്.
വേൾഡ് ബാങ്ക് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണ്ടെയ്നർ പോർട്ട് പെർഫോമൻസ് ഇൻഡക്സ് (CPPI) 2025 പ്രകാരം ജവഹർലാൽ നെഹ്റു തുറമുഖം 22-ാം റാങ്ക് നേടി.
ഭാരത് മാരിടൈം ഇൻഷുറൻസ് പൂൾ (BMIP) 2026 മെയ് 12-ന് ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ പതാകയുള്ളതും ഇന്ത്യയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളതുമായ കപ്പലുകൾക്ക് ഹൾ & മെഷിനറി, ചരക്ക്, സംരക്ഷണവും നഷ്ടപരിഹാരവും (Protection and Indemnity), യുദ്ധ സാധ്യതകൾ എന്നിവ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1.4 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന്റെ (₹12,980 കോടി) പരമാധികാര ഗ്യാരണ്ടിയുള്ള 1.5 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന്റെ ആഭ്യന്തര ഇൻഷുറൻസ് പൂളാണിത്. 2026 ജൂലൈ 29-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഈ പൂളിന് കീഴിൽ കാർഗോ വാർ റിസ്ക്, ഹൾ വാർ റിസ്ക് എന്നിവ പരിരക്ഷിക്കുന്ന ആകെ 1608 പോളിസികൾ ഇഷ്യൂ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ലോജിസ്റ്റിക്സും വ്യാവസായിക ശേഷിയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു

അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വർധിച്ചുവരുന്ന രീതിയിൽ വ്യവസായത്തെയും വ്യാപാരത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു പരസ്പരബന്ധിത ശൃംഖലയായി ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഗതിശക്തി മുതൽ വ്യാവസായിക ഇടനാഴികൾ വരെ ഏകോപനം, കാര്യക്ഷമത, ഉൽപ്പാദന ശേഷി എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.

പിഎം ഗതിശക്തി നാഷണൽ മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ 3,291-ലധികം ഡാറ്റാ ലെയറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് 58 മന്ത്രാലയങ്ങളിലും വകുപ്പുകളിലുമായി അടിസ്ഥാനസൗകര്യ ആസൂത്രണത്തെ സംയോജിപ്പിച്ചു.
2026 ഓഗസ്റ്റ് 11-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം 18.66 ലക്ഷം കോടി രൂപ മൊത്തം ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന 396 അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾ നെറ്റ്‌വർക്ക് പ്ലാനിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് (NPG) സംവിധാനത്തിലൂടെ വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 256 പദ്ധതികൾക്ക് അനുമതി ലഭിക്കുകയും 198 പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കിവരികയും ചെയ്യുന്നു.
ദേശീയ ലോജിസ്റ്റിക്സ് നയം മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് കാര്യക്ഷമതയും വിതരണ ശൃംഖലയുടെ സംയോജനവും ശക്തിപ്പെടുത്തി.
പ്രഗതി (PRAGATI) 85 ലക്ഷം കോടിയിലധികം രൂപ മൂല്യമുള്ള 382 പദ്ധതികൾ അവലോകനം ചെയ്യുകയും 2,958 പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.
4,220-ലധികം വ്യാവസായിക പാർക്കുകൾ ഇന്ത്യ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ലാൻഡ് ബാങ്കിൽ (IILB) മാപ്പ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
272 പ്ലഗ്-ആൻഡ്-പ്ലേ വ്യാവസായിക പാർക്കുകൾ രാജ്യത്തുടനീളം പ്രവർത്തനസജ്ജമാണ്.
7 വ്യാവസായിക ഇടനാഴികളിലായി 20 വ്യാവസായിക സ്മാർട്ട് സിറ്റികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകി.
100 പുതിയ പ്ലഗ്-ആൻഡ്-പ്ലേ വ്യാവസായിക പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭവ്യ (BHAVYA) പദ്ധതിക്ക് 2026 മാർച്ചിൽ അംഗീകാരം നൽകി.
3,030 കോടി രൂപയുടെ വകയിരുത്തലോടെ ഭവ്യ രസായൻ (BHAVYA Rasayan) പദ്ധതിക്ക് 2026 ജൂലൈ 24-ന് അംഗീകാരം നൽകി. 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ 2030–31 സാമ്പത്തിക വർഷം വരെ അഞ്ച് വർഷക്കാലയളവിലാണ് ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുക.
ഉൽപ്പാദന ആവാസവ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 7 പ്രധാനമന്ത്രി മിത്ര (PM MITRA) പാർക്കുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കുടിവെള്ളം, പാർപ്പിടം, നഗരവികസനം

അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം ജനങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്കും ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങളിലേക്കും നേരിട്ട് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. പൈപ്പ് ജലലഭ്യതയും കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള പാർപ്പിട നിർമ്മാണവും മുതൽ നഗര നവീകരണം വരെ ഈ ശ്രമങ്ങൾ ഗ്രാമീണ, നഗര ഇന്ത്യയിലുടനീളം മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.

ജൽ ജീവൻ മിഷന് (JJM) കീഴിൽ ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ പൈപ്പ് ജല കണക്റ്റിവിറ്റി 2019-ലെ 3.23 കോടിയിൽ നിന്ന് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം 15.91 കോടി കുടുംബങ്ങളായി വർധിച്ചു.
JJM 2.0-യ്ക്ക് 2026 മാർച്ചിൽ അംഗീകാരം നൽകി. 8.69 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ വർധിപ്പിച്ച തുക വകയിരുത്തി, ഈ മിഷൻ 2028 ഡിസംബർ വരെ നീട്ടിയിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന-അർബന് (PMAY-U) കീഴിൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 99.25 ലക്ഷം വീടുകൾ പൂർത്തിയായി. PMAY-U 2.0-യ്ക്ക് കീഴിലുള്ള ഏകദേശം 96% വീടുകളും സ്ത്രീകൾക്കാണ് അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളത്.
പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന-ഗ്രാമീണിന് (PMAY-G) കീഴിൽ അനുമതി ലഭിച്ച 3.91 കോടി വീടുകളിൽ 3.13 കോടി വീടുകൾ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് പൂർത്തിയായി. PMAY-Gയ്ക്ക് കീഴിൽ അനുമതി നൽകിയ വീടുകളിൽ ഏകദേശം 75 ശതമാനവും സ്ത്രീകളുടെ പേരിലോ അല്ലെങ്കിൽ സംയുക്ത ഉടമസ്ഥതയിലോ ഉള്ളവയാണ്.
2019-ൽ ആരംഭിച്ച സ്വാമിഹ് (SWAMIH) ഫണ്ട് 63,000-ലധികം വീടുകൾ കൈമാറുകയും 2026 ജൂൺ വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം 2.52 ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
അമൃത് (AMRUT), അമൃത് 2.0 എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിൽ 2015 മുതൽ ഏകദേശം 2.79 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
സ്മാർട്ട് സിറ്റീസ് മിഷന് കീഴിൽ 2026 മാർച്ച് വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് 1,56,257 കോടി രൂപയുടെ ആകെ 7,790 പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയായി.

ശക്തവും ഭാവിസജ്ജവുമായ ഇന്ത്യയ്ക്കായുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ

ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന പ്രയാണം ദേശീയ വികസനത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയിലും ലക്ഷ്യത്തിലും വന്ന നിർണ്ണായകമായ മാറ്റത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ വേഗത്തിൽ വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പിന്തുണയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, നാളെയുടെ ആവശ്യങ്ങളെക്കൂടി മുൻകൂട്ടി കാണുന്ന സുദൃഢവും ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ളതുമായ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ വ്യതിചലിക്കുന്നു. ഈ സംരംഭങ്ങളെല്ലാം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും സമഗ്രവും ഭാവിസജ്ജവുമായ ഒരു ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

അവലംബം

Prime Minister's Office

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1703457&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2133723&reg=3&lang=2

https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/cabinet-approves-implementation-of-the-pradhan-mantri-awaas-yojana-gramin-pmay-g-during-fy-2024-25-to-2028-29/

Cabinet

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2295480&reg=48&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2292445&reg=48&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2292433&reg=48&lang=2

Ministry of Defence

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1796961&reg=3&lang=2

Ministry of Finance