पत्र सूचना कार्यालय

ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಕ್ರಾಂತಿ

ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವುದು

ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಎಐವರೆಗೆ: ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ 

ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳಿಂದ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಿವೆ. ಎಐ ಈಗ ಸುಧಾರಿತ ಚಿಪ್‌ಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಎರಡೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಒಮ್ಮುಖವನ್ನು (ಕಾನ್ವರ್ಜೆನ್ಸ್) ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತವು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ (ಡಿಸೈನ್) ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ (ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್) ಹಿಡಿದು ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ (ಸಪ್ಲೈ-ಚೈನ್ ರೆಸಿಲಿಯನ್ಸ್) ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಒಮ್ಮುಖವು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಮೌಲ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ದತ್ತ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿವೆ.

ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು: ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ

ಭಾರತವು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳವರೆಗೆ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ನಾಳೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ತನ್ನನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಸಮರ್ಪಿತ ಮಿಷನ್ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದೆ

• ಸೆಮಿಕಾನ್ 1.0 ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್) ನಿರ್ಮಿಸಲು ₹76,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.
• ಇದು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ (ಡಿಸೈನ್), ತಯಾರಿಕೆ (ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್), ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಪರೀಕ್ಷೆ (ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್), ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭೆ ಮುಂತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ₹1,27,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 ಈ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಆರು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ತಂಭಗಳು (ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪಿಲ್ಲರ್ಸ್) ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2.0 ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ: ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು, ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು (ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ ಫೆಸಿಲಿಟೀಸ್), ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D), ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಭಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
• ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು (ಸಪ್ಲೈ-ಚೈನ್ ರೆಸಿಲಿಯನ್ಸ್) ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ದೇಶೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀತಿಯಿಂದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ತಯಾರಿಕೆಯತ್ತ

• ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ₹1.64 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ 12 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಿಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳು, ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
• ಮೂರು ಘಟಕಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ನೀತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಭಾರತವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ವದೇಶಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು

• ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು 'ಚಿಪ್ಸ್ ಟು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್' ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೌಶಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ,
• 320 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡಿಸೈನ್ ಆಟೋಮೇಷನ್ (ಇಡಿಎ) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು
• 68,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಧಾರಿತ ಚಿಪ್-ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿಪ್ಸ್ ಟು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (C2S) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
• ಡಿಎಲ್‌ಐ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಹಾಗೂ 105 ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು/ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಇಡಿಎ ಉಪಕರಣಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಸೈನ್ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

• ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 75 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ 211 ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಟೇಪ್-ಔಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 12 nm ನಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ನೋಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 7 ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ).
• ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಐಪಿ, ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ (ಹಬ್) ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ಶಿಪ್ಸ್)

• ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2025 ರಾಯಭಾರವು 48 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 350 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
• ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 35,000 ನೋಂದಣಿಗಳು, 30,000 ನೇರ ಭೇಟಿಗಳು (ಫುಟ್‌ಫಾಲ್ಸ್) ಮತ್ತು 25,000 ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಲವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು 12 ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಮಿಷನ್: ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ

ಸುಮಾರು ₹10,372 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಮಿಷನ್, ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಐ ಅನ್ನು ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಗೆ ಒಂದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ (ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಎಐ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

• ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಮಿಷನ್ ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 45,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

• ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, 237 ಯೋಜನೆಗಳು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಹಿತ ಎಐ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 93.18 ಲಕ್ಷ ಜಿಪಿಯು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಎಐ ಮಾದರಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ತರಬೇತಿ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಶೋಧಕರು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯಕಾರರಿಗೆ ಇದ್ದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳು (ಫೌಂಡೇಶನಲ್ ಎಐ ಮಾಡೆಲ್ಸ್)

• ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದ 506 ಅರ್ಜಿಗಳಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು 12 ಬೃಹತ್ ಮಲ್ಟಿಮೋಡಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು 8 ಸಣ್ಣ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 20 ಸ್ವದೇಶಿ ಮೂಲಭೂತ ಮಾದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಇದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು, ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಐ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆನ್ನೆಲುಬು

• ಜುಲೈ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, 'ಎಐ ಕೋಶ್' 14,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 331 ಎಐ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂಶೋಧಕರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯಕಾರರಿಗೆ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿಂದ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ

• ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಉಪಕ್ರಮಗಳು 62 ಎಐ ಮಾದರಿ ರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು (ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ 20 ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿವೆ.
• 11 ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸವಾಲುಗಳು ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರಗಳವರೆಗಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ

• ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 58 ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 13 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 22 ಸಿಒಇ ಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಶೋಧನೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಡಿಪ್-ಟೆಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ

• ಇಂಟರ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಸೈಬರ್-ಫಿಸಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ (NM-ICPS) ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಹಬ್ಸ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಐ, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ವೇಗದ ಅಳವಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಎಐ

• ಜುಲೈ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಮಿಷನ್‌ನ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಎಐ ಸ್ತಂಭದಡಿಯಲ್ಲಿ 13 ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಎಐ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ, ಮೆಷಿನ್ ಅನ್‌ಲರ್ನಿಂಗ್, ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ ಪತ್ತೆ, ಗೌಪ್ಯತೆ-ರಕ್ಷಿಸುವ ಎಐ, ವಿವರಣೆಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಎಐ ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.

ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ

• ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಮುಂಬೈ, ನವಿ ಮುಂಬೈ, ಚೆನ್ನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ದೆಹಲಿ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಂತಹ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
• ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2020 ರಲ್ಲಿ 375 ಎಂಡಬ್ಲು  ನಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 1,575 ಎಂಡಬ್ಲು  ಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ.
• ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಉದ್ಯಮವು ಈಗ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ

• ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಐ ವೈಬ್ರನ್ಸಿ ವರದಿ 2025 ಎಐ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
• 2025 ರಲ್ಲಿ, ಗಿಟ್‌ಹಬ್ ಎಐ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತವು ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅದರ ಡೆವಲಪರ್ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಮುದಾಯದ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೃಂಗಸಭೆ 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು 20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯೋಗಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, 92 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು.
• ಭಾರತವು 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೃಂಗಸಭೆ 2026' ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಿಲಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.

ಚಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾದ 'ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0', ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸ್ವದೇಶಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಮಿಷನ್ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರ, ಉದ್ಯಮ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಎಐ ಆಡಳಿತವನ್ನು (ಗವರ್ನೆನ್ಸ್) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

References

Ministry of Electronics & Information Technology

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284806&reg=6&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2247814&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2163908&reg=48&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2163184&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2278453&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2295477&reg=48&lang=1
• https://aikosh.indiaai.gov.in/home
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2291062&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2289946&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2245069&reg=48&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2295483&reg=48&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284796&reg=48&lang=1

Ministry of Science and Technology

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2115867&reg=48&lang=2

PIB Backgrounders

• https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?id=157310&NoteId=157310&ModuleId=3&reg=44&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2209737&reg=3&lang=1

Click here to see PDF

*****

(तथ्य सामग्री आईडी: 150888) आगंतुक पटल : 2