Security
আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ জৰিয়তে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাক শক্তি প্ৰদান কৰা ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা শক্তি
प्रविष्टि तिथि:
14 AUG 2026 16:49 PM
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা শক্তিশালীকৰণ
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা খণ্ডই যোৱা এটা দশকত এক উল্লেখনীয় ৰূপান্তৰৰ মাজেৰে আগবাঢ়িছে। ই অধিক শক্তিশালী, অধিক আত্মনিৰ্ভৰশীল আৰু বিশ্বব্যাপী বিশ্বাসযোগ্য শক্তি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতৰ দ্বাৰা পৰিচালিত নিৰন্তৰ সংস্কাৰ, বিনিয়োগ আৰু দেশীয় উদ্ভাৱনে প্ৰতিৰক্ষা সক্ষমতাক শক্তিশালী কৰিছে। ঘৰুৱা প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক ভিত্তিও যথেষ্ট বিস্তৃত হৈছে। ভাৰতে স্বাধীনতাৰ ৮০ বছৰ উদযাপন কৰাৰ সময়ত, এই ৰূপান্তৰে নিজৰ সাৰ্বভৌমত্ব সুৰক্ষিত কৰা আৰু বিশ্ব নিৰাপত্তাত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ ভাৰতৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰতি বৰ্ধিত আত্মবিশ্বাস প্ৰতিফলিত কৰিছে।
প্ৰতিৰক্ষা বিনিয়োগে সামৰিক সক্ষমতা শক্তিশালীকৰণ
- প্ৰতিৰক্ষা বাজেটত ৩.১ গুণ বৃদ্ধি: ২০১৩–১৪ চনত ২.৫৩ লাখ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৬–২৭ চনত প্ৰতিৰক্ষা বাজেট ৭.৮৫ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে।
- মূলধনী ব্যয়ত ২.৩ গুণ বৃদ্ধি: ২০১৪–১৫ চনত ৯৪,৫৮৭.৯৫ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৬–২৭ চনত মূলধনী ব্যয়ো ২.১৯ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে নিৰন্তৰ আধুনিকীকৰণ সম্ভৱ কৰি তুলিছে।
বিনিয়োগে দেশীয় প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদনক আগুৱাই নিয়া
- ২০২৫–২৬ চনত প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদনে ১.৭৮ লাখ কোটি টকাৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছে।
- ৭৬% উৎপাদন ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পৰা আৰু ২৪% ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পৰা হৈছে।
ঘৰুৱা ঔদ্যোগিক ভিত্তিৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু ৰপ্তানি
- প্ৰতিৰক্ষা ৰপ্তানিত ৫৬ গুণ বৃদ্ধি: ২০১৩–১৪ বিত্তীয় বৰ্ষত ৬৮৬ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৫–২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত ৰপ্তানি ৩৮,৪২৪ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে।
- ৰপ্তানি ৮০+খন দেশত উপনীত হৈছে আৰু বাৰ বছৰত ৫,৫০০%তকৈ অধিক বৃদ্ধি পাইছে।
- ২০২৫–২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত ব্যক্তিগত খণ্ডই ১৭,৩৫৩ কোটি টকা বা প্ৰতিৰক্ষা ৰপ্তানিৰ ৪৫.১৬% অৰিহণা আগবঢ়াইছে, আনহাতে প্ৰতিৰক্ষা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগসমূহে ২১,০৭১ কোটি টকা বা ৫৪.৮৪% অৰিহণা আগবঢ়াইছে।
- চৰকাৰে ২০২৯ চনৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক ৩ লাখ কোটি টকাৰ প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদন আৰু ₹৫০,০০০ কোটিৰ ৰপ্তানিৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।
উদ্ভাৱনে প্ৰযুক্তিগত ভেটি শক্তিশালী কৰা
- প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়নৰ আবণ্টন ২০১৪–১৫ চনত ১৩,৭১৬.১৪ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৬–২৭ চনত ২৯,১০০.২৫ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে, যি ১১২%তকৈ অধিক বৃদ্ধি।
- ২০২২–২৩ চনৰ পৰা প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন বাজেটৰ ২৫% উদ্যোগ, ষ্টাৰ্ট-আপ আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছে।
- ২৪টা প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা (Defence Research and Development Organisation — DRDO) পৰীক্ষাগাৰৰ পৰীক্ষণ সুবিধা প্ৰতিৰক্ষা পৰীক্ষণ প’ৰ্টেল (Defence Testing Portal — DTP)-ৰ জৰিয়তে উপলব্ধ। প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ে পৰিচালনা কৰা এই ডিজিটেল প্লেটফৰ্মে ঘৰুৱা নিৰ্মাতা, ষ্টাৰ্ট-আপ আৰু উদ্যোগসমূহক দেশীয় প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদনক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে বিশেষায়িত চৰকাৰী পৰীক্ষণ আন্তঃগাঁথনিৰ পেইড সুবিধাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সুযোগ দিয়ে।
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক ভিত্তি শক্তিশালী কৰা মুখ্য পদক্ষেপসমূহ
ভাৰতে দেশীয় নিৰ্মাণ, আধুনিক আন্তঃগাঁথনি আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অধিক অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে নিজৰ প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক সক্ষমতা বিস্তাৰ কৰি আছে। এই বৰ্ধিত পৰিৱেশতন্ত্ৰই ঘৰুৱা সক্ষমতা শক্তিশালী কৰা, উদ্ভাৱনক সমৰ্থন কৰা আৰু এক স্থিতিস্থাপক প্ৰতিৰক্ষা যোগান শৃংখলা গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিছে।
প্ৰতিৰক্ষা অধিগ্ৰহণ সংস্কাৰ
- প্ৰতিৰক্ষা অধিগ্ৰহণ পৰিষদ (Defence Acquisition Council — DAC), ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ প্ৰতিৰক্ষা ক্ৰয় সংস্থাই দেশীয় অধিগ্ৰহণৰ জৰিয়তে আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতক আগুৱাই লৈ গৈছে। ই DRDO-ৰ দ্বাৰা ডিজাইন কৰা আৰু ভাৰতীয় উদ্যোগৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ব্যৱস্থাসমূহৰ বাবে ৬ লাখ কোটি টকাতকৈ অধিক মূল্যৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা (Acceptance of Necessity — AoN) প্ৰদান কৰিছে।
- মুখ্য দেশীয় অধিগ্ৰহণে যুদ্ধ সক্ষমতা শক্তিশালী কৰিছে: অনুমোদনসমূহৰ ভিতৰত ৬২,০০০ কোটি টকা মূল্যৰ ৯৭খন তেজস Mk-1A যুঁজাৰু বিমান আৰু ৬২,৭০০ কোটি টকা মূল্যৰ ১৫৬খন LCH প্ৰচণ্ড হেলিকপ্টাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই ক্ৰয়সমূহে ভাৰতৰ ঘৰুৱা মহাকাশ আৰু প্ৰতিৰক্ষা নিৰ্মাণ সক্ষমতা বিস্তাৰ কৰিছে।
- প্ৰতিৰক্ষা অধিগ্ৰহণ পদ্ধতি, ২০২০ (Defence Acquisition Procedure — DAP 2020)-এ দেশীয় ক্ৰয় আৰু ঘৰুৱা নিৰ্মাণক শক্তিশালী কৰিছে। ই প্ৰতিৰক্ষা ডিজাইন, উন্নয়ন আৰু উৎপাদনত ভাৰতীয় কোম্পানীসমূহৰ বাবে সুযোগো বিস্তাৰ কৰিছে।
- প্ৰতিৰক্ষা ক্ৰয় পদ্ধতি, ২০১৬ (Defence Procurement Procedure — DPP 2016)-এ আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতক আগুৱাই নিয়াৰ লগতে প্ৰতিৰক্ষা অধিগ্ৰহণ সুশৃংখলিত কৰিছিল। ই পৰৱৰ্তী প্ৰতিৰক্ষা ক্ৰয় সংস্কাৰৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।
- প্ৰতিৰক্ষা ক্ৰয় মেনুৱেল, ২০২৫ (Defence Procurement Manual — DPM 2025)-এ প্ৰায় ১ লাখ কোটি টকাৰ ৰাজহুৱা ক্ৰয় সুশৃংখলিত কৰিছে। ই অধিক দ্ৰুত অনুমোদন, দেশীয় প্ৰকল্পৰ বাবে শিথিল জৰিমনা আৰু দীৰ্ঘম্যাদী অৰ্ডাৰৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰিছে।
খচৰা প্ৰতিৰক্ষা অধিগ্ৰহণ পদ্ধতি, ২০২৬ (Draft Defence Acquisition Procedure — DAP 2026)
DAP 2026-এ অধিক সৰল অধিগ্ৰহণ শ্ৰেণী আৰু দেশীয় ডিজাইন আৰু উন্নয়নৰ বাবে অধিক শক্তিশালী সমৰ্থনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে। ই ৬০% পৰ্যন্ত দেশীয় উপাদানৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰো প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে।
উদ্ভাৱনক গতি প্ৰদান — iDEX, ADITI আৰু TDF
- প্ৰতিৰক্ষা উৎকৰ্ষতাৰ বাবে উদ্ভাৱন (Innovations for Defence Excellence — iDEX) আঁচনিৰ ৪৯৮.৭৮ কোটি টকাৰ আবণ্টনে ৬৭৬টা ষ্টাৰ্ট-আপ, ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ আৰু উদ্ভাৱকক জড়িত কৰিছে আৰু মাৰ্চ ২০২৬ পৰ্যন্ত ৫৫১টা ডিজাইন আৰু উন্নয়ন চুক্তিৰ ফলাফল লাভ কৰিছে।
- ADITI আঁচনি (Acing Development of Innovative Technologies with iDEX — ADITI Scheme): ২০২৩–২৪ৰ পৰা ২০২৫–২৬লৈ ৭৫০ কোটি টকাৰ আবণ্টনৰ সৈতে অনুমোদিত ADITI-য়ে উদ্ভাৱনীমূলক প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তিৰ গতি ত্বৰান্বিত কৰিবলৈ প্ৰতিৰক্ষা উদ্ভাৱন সংস্থা (Defence Innovation Organisation — DIO)-ৰ জৰিয়তে বিত্তীয় সহায় আগবঢ়ায়।
- প্ৰযুক্তি উন্নয়ন পুঁজি (Technology Development Fund — TDF): এই আঁচনিখনে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়নৰ বাবে ৫০ কোটি টকা পৰ্যন্ত অনুদান প্ৰদান কৰে। জুন ২০২৬ পৰ্যন্ত ৩৩৪ কোটি টকা মূল্যৰ ৮০টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ অধীনত আছিল, আৰু গভীৰ প্ৰযুক্তি আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ বাবে অতিৰিক্ত ৫০০ কোটি টকাৰ পুঁজি অনুমোদন কৰা হৈছে।
প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ আৰু উদ্যোগৰ অংশগ্ৰহণ
- প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থাৰ (Defence Research and Development Organisation — DRDO) উন্নয়ন তথা উৎপাদন অংশীদাৰ (Development cum Production Partner) কাঠামোৰ জৰিয়তে ১৩৪টা অংশীদাৰ কোম্পানীলৈ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ কৰা হৈছে।
- ২,১৮০টা প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰা হৈছে।
- মাৰ্চ ২০২৬ পৰ্যন্ত উদ্যোগসমূহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ২,৭৮০+টা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (Intellectual Property Rights — IPRs) মুকলি কৰা হৈছে।
স্বদেশীকৰণ আৰু ঘৰুৱা নিৰ্মাণ
- মে’ ২০২৬ পৰ্যন্ত, ১০খন ইতিবাচক স্বদেশীকৰণ তালিকা (Positive Indigenisation Lists) — প্ৰতিৰক্ষা বিষয়ক সামৰিক পৰিক্ৰমা বিভাগ (Department of Military Affairs — DMA) আৰু প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদন বিভাগ (Department of Defence Production — DDP)-ৰ পাঁচখনকৈ — জাননী জাৰি কৰা হৈছিল, য’ত ৫,৫২১টা সামগ্ৰী সামৰি লোৱা হৈছে আৰু ইয়াৰ ফলত প্ৰতিৰক্ষা উৎপাদনত আত্মনিৰ্ভৰতা বৃদ্ধি পাইছে।
- সৃজন প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি সৱলীকৰণ প্লেটফৰ্ম (Srijan Defence Equipment Empowerment Platform — DEEP) হৈছে দেশীয় প্ৰতিৰক্ষা উৎস আহৰণক উৎসাহিত কৰা এটা ডিজিটেল ভঁৰাল। মে’ ২০২৬ পৰ্যন্ত ইয়াত ৪১,০০০ৰো অধিক বিক্ৰেতা আৰু ২.৭ লাখ সামগ্ৰী তালিকাভুক্ত আছিল, যিয়ে ঘৰুৱা যোগান শৃংখলা শক্তিশালী কৰিছে।
- এপ্ৰিল ২০২৬ পৰ্যন্ত উত্তৰ প্ৰদেশ প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক কৰিড’ৰে ৪২,০৫৭ কোটি টকাৰ বিনিয়োগৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আকৰ্ষণ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ৪,৪০৯ কোটি টকা বাস্তৱায়িত হৈছিল।
- তামিলনাডু প্ৰতিৰক্ষা ঔদ্যোগিক কৰিড’ৰে ৩২,৬৯৯ কোটি টকা আকৰ্ষণ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ৬,৪৪৬ কোটি টকা বাস্তৱায়িত হৈছে, যিয়ে ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা নিৰ্মাণ ভিত্তি শক্তিশালী কৰিছে।
- লক্ষ্ণৌৰ ব্ৰাহ্ম’ছ সংযোজন আৰু পৰীক্ষণ সুবিধা (BrahMos Integration & Testing Facility)-ত ক্ষেপণাস্ত্ৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হৈছে।
ব্যৱসায় সহজকৰণ আৰু প্ৰতিৰক্ষা বাণিজ্য
- ঔদ্যোগিক অনুজ্ঞাপত্ৰৰ বৈধতা ৭ (+৩) বছৰৰ পৰা ১৫ (+৩, সৰ্বাধিক ১৮) বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে, আৰু অস্ত্ৰ আইন (Arms Act)-ৰ অধীনত এতিয়া আজীৱন বৈধতা প্ৰদান কৰা হৈছে।
- পুনঃৰ্নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা এক্সিম প’ৰ্টেলে (Defence Exim Portal) অন্তিমৰ পৰা অন্তিমলৈ আবেদন প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, স্বয়ংক্ৰিয় কোম্পানী পৰীক্ষণ, সৰলীকৃত পঞ্জীয়ন, বাস্তৱ-সময়ৰ অনুসৰণ আৰু সুৰক্ষিত পেমেণ্ট সংহতি সক্ষম কৰিছে, যাৰ ফলত প্ৰতিৰক্ষা বাণিজ্য অধিক স্বচ্ছ আৰু দক্ষ হৈছে।
- প্ৰতিৰক্ষা খণ্ডত প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগ (Foreign Direct Investment — FDI)-ৰ সীমা স্বয়ংক্ৰিয় পথত ৭৪% আৰু চৰকাৰী পথৰ জৰিয়তে ১০০% পৰ্যন্ত বৃদ্ধি কৰা হৈছে, যাৰ ফলত মাৰ্চ ২০২৬ পৰ্যন্ত ৬,৬৭০.৫৯ কোটি টকাৰ বিনিয়োগৰ প্ৰবাহ হৈছে।
এই সংস্কাৰসমূহে প্ৰতিৰক্ষা নিৰ্মাণৰ বাবে অধিক সক্ষম পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিছে, য’ত অধিক শক্তিশালী প্ৰতিষ্ঠানিক সমৰ্থন আৰু উদ্ভাৱনৰ পৰা ব্যৱহাৰলৈ যোৱাৰ অধিক স্পষ্ট পথ সৃষ্টি হৈছে।
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা আত্মনিৰ্ভৰতা আগুৱাই নিয়া: বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৫–২৬
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা পৰিৱেশত অধিক ঘৰুৱা সক্ষমতা, প্ৰযুক্তিগত উৎকৰ্ষতা আৰু কাৰ্যকৰী স্থিতিস্থাপকতাৰ দিশত এক উল্লেখনীয় পৰিৱৰ্তন হৈছে। দেশীয় উন্নয়ন এতিয়া গোলাবাৰুদ, ক্ষেপণাস্ত্ৰ, প্ৰপালচন, আকাশ প্ৰতিৰক্ষা আৰু নৌসেনাৰ প্লেটফৰ্মলৈ বিস্তৃত হৈছে, যাক চৰকাৰ-উদ্যোগৰ অধিক শক্তিশালী সহযোগিতাই সমৰ্থন কৰিছে।
স্বদেশীকৰণেৰেৰে কাৰ্যকৰী আত্মনিৰ্ভৰতা শক্তিশালী কৰা
- ভাৰতীয় সেনাই নিজৰ অস্ত্ৰ-বোমাবাৰুদৰ ভঁৰালত ১৭৫টা গোলাবাৰুদৰ প্ৰকাৰৰ ভিতৰত ১৫৯টা স্বদেশীকৰণ কৰি প্ৰায় ৯১% আত্মনিৰ্ভৰতা অৰ্জন কৰিছে।
- ভাৰতে অগ্নি-৪ মধ্যম পাল্লাৰ বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ (Agni-4 Intermediate Range Ballistic Missile) আৰু অগ্নি-৫ দীৰ্ঘ পাল্লাৰ ভূমিৰ পৰা ভূমিলৈ নিক্ষেপ কৰিব পৰা বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ (Agni-5 Long Range Surface-to-Surface Ballistic Missile) সফলতাৰে পৰীক্ষা কৰিছে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ কাৰ্যকৰী আৰু কাৰিকৰী মাপকাঠীসমূহ বৈধতা লাভ কৰিছে।
- TARA গ্লাইড অস্ত্ৰ (TARA Glide Weapon) আৰু ৰুদ্ৰ এম-II বায়ুৰ পৰা ভূমিলৈ নিক্ষেপ কৰিব পৰা ক্ষেপণাস্ত্ৰ (RudraM-II Air-to-Surface Missile)-য়েও ভূমিগত লক্ষ্যৰ বিৰুদ্ধে দেশীয় সঠিক আঘাত হানিব পৰা সক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।
- DRDO-য়ে একাধিক দেশীয় ব্যৱস্থা উন্নত কৰিছে, যাৰ ভিতৰত কুশা দীৰ্ঘ পাল্লাৰ আকাশ প্ৰতিৰক্ষা ক্ষেপণাস্ত্ৰ (Kusha Long Range Air Defence Missile) আৰু অতি কম পাল্লাৰ আকাশ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা (Very Short-Range Air Defence System — VSHORADS) অন্তৰ্ভুক্ত। ক্ষেপণাস্ত্ৰ ইণ্টাৰচেপ্টৰ, কম পাল্লাৰ অস্ত্ৰ আৰু লেজাৰ প্ৰযুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত এক সংহত আকাশ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাও সফলতাৰে পৰীক্ষা কৰা হৈছে।
- DRDO-য়ে সক্ৰিয়ভাৱে শীতল কৰা স্ক্ৰেমজেট কম্বাষ্টৰৰ (actively cooled scramjet combustor) ১২ মিনিটৰ ভূমি পৰীক্ষা সফলতাৰে সম্পন্ন কৰিছে, যিয়ে হাইপাৰছনিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ উন্নয়নক সমৰ্থন কৰিছে।
সামুদ্ৰিক প্ৰতিৰক্ষা আৰু আঘাত হানিব পৰা সক্ষমতা আগুৱাই নিয়া
- ভাৰতীয় নৌসেনাই আই.এন. এছ. ছুৰাট, আই.এন. এছ. নীলগিৰি আৰু আই.এন. এছ. বাঘছেৰকে ধৰি ১২খন যুদ্ধজাহাজ আৰু ছাবমেৰিন সেৱাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।
- ষ্টেল্থ ফ্ৰিগেট আই.এন. এছ. মহেন্দ্ৰগিৰিও ৭৫%তকৈ অধিক দেশীয় উপাদানৰ সৈতে সেৱাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।
- ১১খন পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ অফশ্ব’ৰ পেট্ৰ’ল ভেছেল (Next Generation Offshore Patrol Vessels)-ৰ প্ৰথমখন SHACHI মুকলি কৰা হৈছে। INS দুণাগিৰি, INS সংশোধক আৰু আই.এন. এছ. অগ্ৰয়-ও সেৱাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত দেশীয় সন্ধায়ক-শ্ৰেণীৰ জৰীপ বহৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে আৰু সামুদ্ৰিক নিৰীক্ষণ আৰু জৰীপ সক্ষমতা বিস্তাৰ হৈছে।
- DRDO-য়ে নৌসেনাৰ জাহাজবিৰোধী ক্ষেপণাস্ত্ৰ–মধ্যম পাল্লা (Naval Anti-Ship Missile–Medium Range) সফলতাৰে পৰীক্ষা কৰিছে আৰু বহুস্তৰীয় বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰক্ষা (Ballistic Missile Defence) সক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে। ই বিভিন্ন ধৰণৰ আকাশী আৰু সামুদ্ৰিক ভাবুকিৰ মোকাবিলা কৰাৰ ভাৰতৰ সক্ষমতা শক্তিশালী কৰিছে।
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা ৰূপান্তৰে সামৰিক প্ৰস্তুতি, নিৰ্মাণ আৰু আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক গভীৰতা সৃষ্টি কৰিছে।
২০৪৭ চনৰ প্ৰতিৰক্ষা উচ্চাকাংক্ষাক শক্তি প্ৰদান
ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা ৰূপান্তৰে অধিক আত্মনিৰ্ভৰতা, প্ৰযুক্তিগত সক্ষমতা আৰু বিশ্বব্যাপী আত্মবিশ্বাসৰ দিশত এক স্পষ্ট পৰিৱৰ্তন প্ৰতিফলিত কৰিছে। শক্তিশালী দেশীয় উৎপাদন, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন, উদ্ভাৱন আৰু উদ্যোগৰ অংশগ্ৰহণে স্থল, আকাশ আৰু সামুদ্ৰিক ক্ষেত্ৰত প্ৰতিৰক্ষা সক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছে। বৰ্ধিত ৰপ্তানি আৰু কৌশলগত অংশীদাৰিত্বই এক নিৰ্ভৰযোগ্য বিশ্বব্যাপী প্ৰতিৰক্ষা অংশীদাৰ হিচাপে ভাৰতৰ ভূমিকাক শক্তিশালী কৰিছে। উন্নত প্ৰযুক্তি আৰু ঘৰুৱা নিৰ্মাণত অব্যাহত বিনিয়োগৰ জৰিয়তে ভাৰতে ভৱিষ্যতৰ নিৰাপত্তাৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ আৰু ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত প্ৰযুক্তিগতভাৱে উন্নত প্ৰতিৰক্ষা শক্তি হিচাপে নিজৰ স্থান অধিক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সক্ষমতা গঢ়ি তুলিছে।
তথ্যসূত্ৰ:
প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়
তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়
প্ৰেছ ইনফ’ৰমেশ্যন ব্যুৰো
pdf ফাইলৰ বাবে ইয়াত ক্লিক কৰক
***
পিআইবি গৱেষণা
RR
(तथ्य सामग्री आईडी: 150941)
आगंतुक पटल : 12
Provide suggestions / comments