Economy
ভাৰতৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP) প্ৰদৰ্শন
प्रविष्टि तिथि:
01 SEP 2026 14:53 PM
৭.৮% বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন(GDP) বৃদ্ধিৰে ২০২৬-২৭ৰ এক শক্তিশালী আৰম্ভণি
ভাৰতৰ অৰ্থনীতিয়ে ২০২৬-২৭ বৰ্ষটো এক শক্তিশালী ৰূপত আৰম্ভ কৰিছে। প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত (Q1) বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ (GDP) বৃদ্ধি ৭.৮% লৈ ত্বৰান্বিত হৈছে, যাৰ আঁৰত উৎপাদন আৰু সেৱা খণ্ডৰ শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন আছে, আনহাতে বাস্তৱ মুঠ মূল্য সংযোজন (GVA) ৮.২% বৃদ্ধি পাইছে। বিনিয়োগ ১১.৯% বৃদ্ধি পাইছে; পৰিয়ালৰ উপভোগ ৭.১% বৃদ্ধি পাইছে আৰু ৰপ্তানি ১২.০% বৃদ্ধি পাইছে। এই গতি জুলাই মাহলৈও অব্যাহত থাকে, য’ত ঔদ্যোগিক উৎপাদন ৬.৭% বৃদ্ধি পায়, আনহাতে এপ্ৰিল-জুলাই সময়ছোৱাত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ সঞ্চিত ৰপ্তানি বছৰৰ একে সময়ছোৱাৰ তুলনাত ১৩.১৬% বৃদ্ধি পায়। জুলাই মাহত উদ্যোগ আৰু সেৱা খণ্ডলৈ ঋণ ক্ৰমে ২০.০% আৰু ২২.৯% বৃদ্ধি পায়।
ভাৰতৰ সামষ্টিক অৰ্থনৈতিক অৱস্থান
ভাৰতে ২০২৬-২৭ বৰ্ষত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত অব্যাহত ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনা আৰু বিশ্ব বাণিজ্যক লৈ অনিশ্চয়তাৰ মাজত আছিল। এই বাহ্যিক চাপসমূহৰ সত্ত্বেও, ২০২৬-২৭ৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন ৭.৮% বৃদ্ধি পাইছে। এই ফলাফল ২০২৩-২৪ৰ পৰা ২০২৬-২৭লৈ চাৰি বছৰৰ সময়ছোৱাত প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰ সৰ্বোচ্চ বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধিক সূচায়। এই বৃদ্ধিৰ সমৰ্থন কৰিছে শক্তিশালী ঘৰুৱা চাহিদা আৰু উৎপাদন তথা সেৱা খণ্ডৰ অগ্ৰগতিয়ে।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি (International Monetary Fund - IMF)-য়েও বিশ্ব অৰ্থনীতিত ভাৰতৰ ভূমিকাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে। জুলাই ২০২৬ত ই ভাৰতক বিশ্বৰ দ্ৰুততম বিকাশশীল অৰ্থনীতিসমূহৰ অন্যতম আৰু বিশ্বব্যাপী বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চালিকা শক্তি হিচাপে অভিহিত কৰে।
ভাৰতৰ সাৰ্বভৌম ঋণমান মূল্যায়নেও এই আস্থাক প্ৰতিফলিত কৰে। আগষ্ট ২০২৬ত এছ এণ্ড পি গ্ল’বেল ৰেটিংছ (S&P Global Ratings)-এ ভাৰতৰ ‘BBB/A-2’ সাৰ্বভৌম ৰেটিং স্থিৰ দৃষ্টিভংগী (Stable Outlook)-ৰ সৈতে পুনৰ নিশ্চিত কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৫ চনত ১৮ বছৰৰ ব্যৱধানৰ পাছত দীৰ্ঘম্যাদী ৰেটিং ‘BBB’ লৈ উন্নীত কৰা হৈছিল।
২০২৬-২৭ৰ এক শক্তিশালী আৰম্ভণি
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত বৃদ্ধি ত্বৰান্বিত

২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত (Q1) অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি শক্তিশালী হৈছে। এই ফলাফল ত্ৰৈমাসিকটোৰ বাবে ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ ৭.০% বৃদ্ধিৰ অনুমানতকৈ অধিক।
- ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত স্থিৰ মূল্যত মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP at Constant Prices) বা বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন ৮১.৩৬ লাখ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ই ৭.৮% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যি ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰ ৬.৯%ৰ তুলনাত অধিক।
- বৰ্তমান মূল্যত মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP at Current Prices) বা নামমাত্ৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন ৮৮.২৭ লাখ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ই ১০.৩% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যি যোৱা বছৰৰ ৮.১%ৰ তুলনাত অধিক।
মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (Gross Domestic Product - GDP) হৈছে কোনো এটা হিচাপ-নিকাচৰ সময়ছোৱাত ঘৰুৱা অৰ্থনীতিত উৎপাদিত চূড়ান্ত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ মূল্য।
- বাস্তৱ মুঠ মূল্য সংযোজন (Real Gross Value Added - GVA) ৭৩.৮২ লাখ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে, যিয়ে ৮.২% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যি যোৱা বছৰৰ ৭.০%ৰ তুলনাত অধিক।
- নামমাত্ৰ মুঠ মূল্য সংযোজন (Nominal Gross Value Added - GVA) ৮০.৫৩ লাখ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে, যিয়ে ১১.৫% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যি যোৱা বছৰৰ ৮.১%ৰ তুলনাত অধিক।
মুঠ মূল্য সংযোজন (Gross Value Added - GVA)-এ উৎপাদক, উদ্যোগ বা খণ্ডসমূহৰ অৰ্থনীতিলৈ ব্যক্তিগত অৱদান পৰিমাপ কৰে।
সংশোধিত অনুমানে বৃদ্ধিৰ ছবিখন অধিক শক্তিশালী কৰিছে
পূৰ্বৰ তিনিটা বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন ঊৰ্ধ্বমুখীভাৱে সংশোধন কৰা হৈছে। এই সংশোধনসমূহে দেখুৱাইছে যে প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰ প্ৰদৰ্শন পূৰ্বে অনুমান কৰাতকৈ অধিক শক্তিশালী বৃদ্ধিৰ গতিপথ অনুসৰণ কৰিছে।
|
তালিকা-১: সংশোধিত বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধিৰ অনুমান
|
|
বিত্তীয় বৰ্ষ
|
পূৰ্বৰ অনুমান
|
সংশোধিত অনুমান
|
|
২০২৩-২৪
|
৭.২%
|
৭.৩%
|
|
২০২৪-২৫
|
৭.১%
|
৭.২%
|
|
২০২৫-২৬
|
৭.৭%
|
৭.৮%
|
|
উৎস: পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয় (Ministry of Statistics & Programme Implementation - MoSPI)
|
সংশোধিত অনুমানৰ ভিত্তি
বাৰ্ষিক সংশোধিত অনুমানসমূহত ২০২২-২৩ক ভিত্তি বৰ্ষ হিচাপে লৈ নতুন মূল্য আৰু উৎপাদন সূচক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত উৎপাদনকাৰী মূল্য সূচক (Output Producer Price Index - PPI) আৰু বেংকিং সেৱা মূল্য সূচক (Banking Services Price Index - BkSPI) অন্তৰ্ভুক্ত। বিভিন্ন উৎসৰ পৰা লাভ কৰা হালনাগাদ প্ৰশাসনিক তথ্যও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
বৃদ্ধিৰ চালিকা শক্তিসমূহৰ গঠন
মুখ্য ব্যয় উপাদানসমূহৰ ধাৰা
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বিনিয়োগৰ তীব্ৰ বৃদ্ধি, দৃঢ় পৰিয়ালৰ উপভোগ আৰু শক্তিশালী ৰপ্তানিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হৈছিল।
|
তালিকা-২: বাস্তৱ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ মুখ্য ব্যয় উপাদানসমূহ
|
|
উপাদান
|
ব্যাখ্যা
|
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিক
২০২৫-২৬
|
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিক
২০২৬-২৭
|
|
মুঠ স্থিৰ মূলধন গঠন (GFCF)
|
বিনিয়োগৰ ঘৰুৱা পুঁজি যোগান
|
৫.৮%
|
১১.৯%
|
|
ব্যক্তিগত চূড়ান্ত উপভোগ ব্যয় (PFCE)
|
সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ ওপৰত পৰিয়ালৰ ব্যয়
|
৬.৮%
|
৭.১%
|
|
ৰপ্তানি
|
বিশ্বৰ বাকী অংশলৈ যোগান ধৰা সামগ্ৰী আৰু সেৱা
|
৬.০%
|
১২.০%
|
|
উৎস: পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয় (Ministry of Statistics & Programme Implementation - MoSPI)
|
মুখ্য খণ্ডসমূহত বৃদ্ধি বিস্তৃত
ব্যয়ৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন উৎপাদনৰ দিশতো প্ৰতিফলিত হৈছে, য’ত তৃতীয়ক আৰু দ্বিতীয়ক খণ্ডই দ্ৰুত গতিত সম্প্ৰসাৰিত হৈছে।
- বাস্তৱ মুঠ মূল্য সংযোজনৰ (GVA) হিচাপত, ২০২৬-২৭ৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত তৃতীয়ক খণ্ড ১০.০% বৃদ্ধি পাইছে, যি ২০২৫-২৬ৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰ ৮.০%ৰ তুলনাত অধিক। খণ্ডটোৰ ভিতৰত বিত্তীয়, ৰিয়েল এষ্টেট, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু পেছাদাৰী সেৱাই ১২.১% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে।
- দ্বিতীয়ক খণ্ড ২০২৬-২৭ৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত ৮.৬% সম্প্ৰসাৰিত হৈছে, যি পূৰ্বৰ বছৰৰ সংশ্লিষ্ট ত্ৰৈমাসিকৰ ৬.১%ৰ তুলনাত অধিক।
- উৎপাদন খণ্ডই ৯.২% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যাক মুখ্য খণ্ডসমূহৰ শক্তিশালী উৎপাদনে সমৰ্থন কৰিছে। ত্ৰৈমাসিকটোত কেইবাটাও উৎপাদন শ্ৰেণীয়েও ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিছে:
|
তালিকা-৩: মুখ্য উৎপাদন শ্ৰেণীসমূহে উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে
(বছৰৰ একে সময়ছোৱাৰ তুলনাত ঔদ্যোগিক উৎপাদন সূচক (IIP) বৃদ্ধিৰ হাৰ (%))
|
|
উৎপাদন শ্ৰেণী
|
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিক
২০২৫-২৬
|
প্ৰথম ত্ৰৈমাসিক
২০২৬-২৭
|
|
বৈদ্যুতিক সঁজুলি
|
৯.৭
|
২৭.০
|
|
অন্যান্য পৰিবহন সঁজুলি
|
৩.৮
|
১৯.৫
|
|
কম্পিউটাৰ, ইলেক্ট্ৰনিক আৰু অপটিকেল সামগ্ৰী
|
৮.৮
|
১২.৪
|
|
যন্ত্ৰপাতি আৰু সঁজুলি
|
৬.৬
|
৯.১
|
|
উৎস: পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয়
|
- ঔদ্যোগিক উৎপাদন সূচক (Index of Industrial Production - IIP)-ৰ অধীনত মূলধনী সামগ্ৰীৰ উৎপাদনো ২০২৬-২৭ৰ প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত ১৫.২% বৃদ্ধি পাইছে, যি এবছৰ পূৰ্বে ৮.৮% আছিল। আন্তঃগাঁথনি/নিৰ্মাণ সামগ্ৰীয়েও ৭.২% অধিক বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে, যি পূৰ্বৰ ৬.১%ৰ তুলনাত অধিক।
শেহতীয়া সূচকসমূহে অব্যাহত গতিৰ সংকেত দিছে

ঔদ্যোগিক কাৰ্যকলাপ শক্তিশালী হৈ আছে
- ২০২৬ চনৰ জুলাইত ঔদ্যোগিক উৎপাদন ৬.৭% বৃদ্ধি পাইছে, যি যোৱা বছৰৰ ৫.৪%ৰ তুলনাত অধিক। ২০২৬-২৭ৰ এপ্ৰিল-জুলাই সময়ছোৱাত ই ৬.৩% বৃদ্ধি পাইছে, যি যোৱা বছৰৰ একে সময়ছোৱাৰ ৪.০%ৰ তুলনাত অধিক।
- ২০২৬ চনৰ জুলাইত মূলধনী সামগ্ৰীৰ উৎপাদন জুলাই ২০২৫ৰ তুলনাত ১৬.১% বৃদ্ধি পাইছে। মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী ১০.০% আৰু আন্তঃগাঁথনি তথা নিৰ্মাণ সামগ্ৰী ৬.৯% বৃদ্ধি পাইছে।
- মুখ্য উদ্যোগসমূহৰ সূচক (Index of Core Industries - ICI)-এ ২০২৬ চনৰ জুলাইত বছৰৰ একে সময়ছোৱাৰ তুলনাত ৫.৪% বৃদ্ধি পঞ্জীয়ন কৰিছে। ২০২৬-২৭ৰ এপ্ৰিল-জুলাই সময়ছোৱাত ICI ৪.৩% বৃদ্ধি পাইছে, যি পূৰ্বৰ বছৰৰ সংশ্লিষ্ট সময়ছোৱাৰ ১.৫%ৰ তুলনাত অধিক।
শক্তিশালী ৰপ্তানি প্ৰদৰ্শন
- ২০২৬ চনৰ জুলাইত ভাৰতৰ সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ সংযুক্ত ৰপ্তানি আনুমানিক ৮০.১৪ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰত উপনীত হৈছে, যি জুলাই ২০২৫ৰ তুলনাত ১৩.৩১% বৃদ্ধি।
- ২০২৬-২৭ৰ এপ্ৰিল-জুলাই সময়ছোৱাত সঞ্চিত ৰপ্তানি আনুমানিক ৩১৬.৪২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এয়া ২০২৫-২৬ৰ এপ্ৰিল-জুলাই সময়ছোৱাত পঞ্জীয়ন হোৱা ২৭৯.৬৩ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ তুলনাত ১৩.১৬% অধিক।
মুখ্য খণ্ডসমূহত ঋণৰ সম্প্ৰসাৰণ
- ২০২৬ চনৰ জুলাইত মুখ্য খণ্ডসমূহত বেংক ঋণ বৃদ্ধিৰ হাৰ শক্তিশালী হৈছে।
- কৃষি আৰু সংশ্লিষ্ট কাৰ্যকলাপলৈ ঋণ বছৰৰ একে সময়ছোৱাৰ তুলনাত ১৭.০% বৃদ্ধি পাইছে, যি জুলাই ২০২৫ত ৭.৩% আছিল।
- উদ্যোগ খণ্ডলৈ ঋণ ২০.০% বৃদ্ধি পাইছে, যি জুলাই ২০২৫ত ৬.৫% আছিল।
- সেৱা খণ্ডলৈ ঋণ ২২.৯% বৃদ্ধি পাইছে, যি ১০.২%ৰ তুলনাত অধিক।
বৃদ্ধিক সমৰ্থন কৰা শেহতীয়া নীতি ব্যৱস্থা
২০২৬ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা নীতি ব্যৱস্থাসমূহে এই অৰ্থনৈতিক ধাৰাসমূহৰ পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰিছে, যিবোৰ উৎপাদন, শক্তি সুৰক্ষা, বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগ, তথা কৃষি ক্ষেত্ৰত বিস্তৃত।
- ম’বাইল ফোন উৎপাদন আঁচনি (Mobile Phone Manufacturing Scheme) — জুলাই ২০২৬ত — ২০৩০-৩১লৈ ৬২,৫০০ কোটি টকা ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে উৎপাদন অধিক সম্প্ৰসাৰণ কৰা, মূল্য সংযোজন গভীৰ কৰা আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতা শক্তিশালী কৰা।
- জুলাই ২০২৬ত অনুমোদিত ছেমিকন ২.০ (Semicon 2.0)-ৰ বাজেট ব্যয় ১,২৭,৫০০ কোটি টকা। ই চিপ ডিজাইন আৰু উৎপাদন, উন্নত পেকেজিং, গৱেষণা, সামগ্ৰী, সঁজুলি আৰু প্ৰতিভা বিকাশক সমৰ্থন কৰে।
- জুলাই ২০২৬ত অনুমোদিত ভাৱ্য ৰসায়ন আঁচনি (BHAVYA Rasayan Scheme)-ৰ ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০৩০-৩১ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ ৫ বছৰৰ বাবে ব্যয় ৩,০৩০ কোটি টকা। ই দেশজুৰি তিনিটা সমৰ্পিত ৰাসায়নিক উদ্যান স্থাপনৰ সমৰ্থন কৰিব।
- জৰুৰীকালীন ঋণ সীমা নিশ্চয়তা আঁচনি ৫.০ (Emergency Credit Line Guarantee Scheme 5.0 - ECLGS 5.0)-এ পশ্চিম এছিয়াৰ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে ২.৫৫ লাখ কোটি টকাৰ অতিৰিক্ত ঋণ প্ৰবাহক লক্ষ্য কৰিছে। ই ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগসমূহৰ (MSMEs) বাবে ১০০% নিশ্চয়তা আৱৰণ আৰু অ-ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগসমূহৰ বাবে ৯০% নিশ্চয়তা আৱৰণ প্ৰদান কৰে।
- ২০২৬ চনৰ আগষ্টত সংসদত গৃহীত ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ উন্নয়ন (সংশোধনী) বিধেয়ক, ২০২৬ (MSME Development (Amendment) Bill, 2026)-এ অনুপালন সৰল কৰে আৰু MSME উন্নয়ন তথা প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতাক সমৰ্থন কৰে।
- সমুদ্ৰ মন্থন, ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় অন্বেষণ আঁচনি (Samudra Manthan, the National Offshore Exploration Scheme)-ৰ ২০৩০-৩১ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ ৮৪,০৮৪ কোটি টকাৰ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। এই আঁচনিয়ে ভাৰতৰ সাগৰীয় শক্তিৰ সম্ভাৱনা উন্মোচন কৰিবলৈ অন্বেষণক সমৰ্থন কৰে।
- পৃষ্ঠ কয়লা/লিগনাইট গেছীকৰণ প্ৰকল্পৰ প্ৰসাৰ আঁচনি (Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects) মে’ ২০২৬ত ৩৭,৫০০ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে অনুমোদিত হয়। ই ২০৩০ চনৰ ভিতৰত ১০০ মেট্ৰিক টন কয়লা গেছীকৰণৰ লক্ষ্যক সমৰ্থন কৰে আৰু আমদানি নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে।
- গোবৰ্ধন, ৰাষ্ট্ৰীয় চক্ৰীয় জৈৱ-শক্তি আঁচনি (GOBARdhan, the National Circular Bioenergy Scheme) আগষ্ট ২০২৬ত ২৩,৭৩১ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে অনুমোদিত হয়। এই আঁচনি ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০৩৫-৩৬ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ ৰূপায়ণ কৰা হ’ব। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে কৃষি, পশু আৰু পৌৰ জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা সংকুচিত জৈৱ গেছৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰা।
- জুলাই ২০২৬ত অনুমোদিত প্ৰধানমন্ত্ৰী সূৰ্য সৰোবৰ যোজনা (Pradhan Mantri Surya Sarovar Yojana - PM-SSY)-ৰ ব্যয় ৫,০৭০ কোটি টকা। ই ৫,০০০ মেগাৱাটৰ ভাসমান সৌৰ প্ৰকল্পৰ সৈতে সংযুক্ত শক্তি সঞ্চয়ক সমৰ্থন কৰে, যাৰ প্ৰকল্পসমূহ ২০২৬-২৭ৰ পৰা ২০৩০-৩১ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ অনুমোদিত হ’ব।
- ভাৰত-গ্ৰেট ব্ৰিটেইন CETA আৰু সামাজিক সুৰক্ষা চুক্তি (India-UK CETA and Agreement on Social Security) ১৫ জুলাই ২০২৬ত কাৰ্যকৰী হয়। ই গ্ৰেট ব্ৰিটেইনলৈ ভাৰতৰ প্ৰায় ৯৯% ৰপ্তানিৰ বাবে শুল্কমুক্ত প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।
- ভাৰত-ইজৰাইল দ্বিপাক্ষিক বিনিয়োগ চুক্তি (India-Israel Bilateral Investment Agreement - BIA) ৪ জুলাই ২০২৬ত কাৰ্যকৰী হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে দ্বিপাক্ষিক অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰা আৰু বিনিয়োগৰ বাবে অধিক সুৰক্ষিত আৰু পূৰ্বানুমানযোগ্য কাঠামো প্ৰদান কৰা।
- জুন ২০২৬ত চৰকাৰী ঋণপত্ৰত বিদেশী প’ৰ্টফলিঅ’ বিনিয়োগকাৰী (Foreign Portfolio Investor - FPI)-ৰ অংশগ্ৰহণ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে সংস্কাৰৰ কথা ঘোষণা কৰা হয়। মুখ্য ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত আছে কৰ ৰেহাই, সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰৱেশযোগ্য পথৰ (Fully Accessible Route) অধীনত অধিক বিস্তৃত পৰিসৰ আৰু সৰলীকৃত বিনিয়োগ নিয়ম। এই সংস্কাৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে দীৰ্ঘম্যাদী বিদেশী পুঁজি আকৰ্ষণ কৰা আৰু ভাৰতৰ ঋণ বজাৰ গভীৰ কৰা।
- মে’ ২০২৬ত আৰম্ভ কৰা ভাৰত সামুদ্ৰিক বীমা পুল (Bharat Maritime Insurance Pool - BMIP)-ৰ ১২,৯৮০ কোটি টকাৰ সাৰ্বভৌম নিশ্চয়তা আছে। ই সামুদ্ৰিক বিপদৰ আৱৰণ প্ৰদান কৰে আৰু বিশ্বব্যাপী অস্থিৰতাৰ মাজত বিদেশী বীমাকৰ্তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে।
কৃষি: কৃষকৰ আয় আৰু উৎপাদন সমৰ্থন
- ২০২৬-২৭ৰ পৰা ২০৩০-৩১ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধি (Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi - PM-KISAN) অব্যাহত ৰখাত ৩.১৫ লাখ কোটি টকাৰ ব্যয় অনুমোদন কৰা হৈছে। এই আঁচনিয়ে প্ৰত্যক্ষ লাভ হস্তান্তৰ (Direct Benefit Transfer - DBT) ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে যোগ্য কৃষক পৰিয়ালসমূহক আয়ৰ সহায় প্ৰদান কৰে।
- বিপণন ঋতু ২০২৬-২৭ৰ বাবে চৰকাৰে ১৪টা খাৰিফ শস্যৰ নূন্যতম সমৰ্থন মূল্য (Minimum Support Prices - MSPs) বৃদ্ধি কৰিছে, যাতে কৃষকসকলৰ বাবে লাভজনক মূল্য নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়। সৰ্বাধিক নিৰপেক্ষ বৃদ্ধি সূৰ্যমুখী বীজ, কপাহ, ৰামতিল আৰু তিলৰ ক্ষেত্ৰত কৰা হৈছে।
- মে’ ২০২৬ত অনুমোদিত কপাহ উৎপাদনশীলতা অভিযান (কপাহ কান্তি) (Mission for Cotton Productivity (Kapas Kanti))-ৰ ২০২৬-২৭ৰ পৰা ২০৩০-৩১লৈ ৫,৬৫৯.২২ কোটি টকাৰ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। ই কপাহ খেতিয়কসকলক আধুনিক গৱেষণা আৰু প্ৰযুক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰে, কীট-পতংগৰ বিপদ হ্ৰাস কৰে আৰু উৎপাদন ব্যৱস্থা তথা কৃষি বাণিজ্য শক্তিশালী কৰে।
- ইউৰিয়াৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বিনিয়োগ নীতি-২০২৬ (National Investment Policy for Urea-2026 - NIPU-2026)-ৰ লক্ষ্য হৈছে গেছভিত্তিক ইউৰিয়া উৎপাদন গোটত নতুন বিনিয়োগক উৎসাহিত কৰা। ই ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু ইউৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ ভাৰতৰ লক্ষ্যক সমৰ্থন কৰে।
- এই ব্যৱস্থাসমূহে মেক ইন ইণ্ডিয়া (Make in India), উৎপাদন সংযুক্ত প্ৰোৎসাহন (Production Linked Incentive - PLI) আঁচনি, প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধি (PM-KISAN), ৰপ্তানি প্ৰসাৰ অভিযান (Export Promotion Mission) আদিকে ধৰি যোৱা এটা দশকৰ নীতি উদ্যোগসমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আগবাঢ়িছে।
উপসংহাৰ
২০২৬-২৭ৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক প্ৰদৰ্শনে অৰ্থনীতিৰ মুখ্য ক্ষেত্ৰসমূহত ব্যাপক গতি প্ৰতিফলিত কৰিছে। বিনিয়োগ ত্বৰান্বিত হৈছে, পৰিয়ালৰ উপভোগ শক্তিশালী হৈ আছে, আনহাতে উৎপাদন, সেৱা আৰু ৰপ্তানিয়ে অতিৰিক্ত সমৰ্থন আগবঢ়াইছে।
অধিক শেহতীয়া সূচকসমূহে দেখুৱাইছে যে এই শক্তিশালী গতি প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকৰ পাছতো অব্যাহত আছে। বিভিন্ন নীতি ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে অব্যাহত চৰকাৰী সমৰ্থনেও অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ গতি বজাই ৰখাত সহায় কৰিছে।
পিআইবি গৱেষণা
তথ্যসূত্ৰসমূহ
পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2304949®=48&lang=1
https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2304948®=48&lang=1
https://www.mospi.gov.in/uploads/announcements/announcements_1772117257791_84ae898f-7be2-4b7d-a135-565e1a809513_FAQ_GDP_26022026_1902.pdf
https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/national_accounta_0.pdf
https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2304222®=48&lang=1
https://www.pib.gov.in/FaqDetails.aspx?ModuleId=4&NoteId=157582&lang=1®=48
বিত্ত মন্ত্ৰালয়ঃ
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2280989&lang=1®=48
বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2301558&lang=2®=48
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2298878&lang=1®=48
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2285085&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2294775&lang=1®=6
ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু আই টি মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284796&lang=2®=48
ৰাসায়নিক আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2288866&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2288824&lang=1®=48
পেট্ৰলিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2295494&lang=1®=1
https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2301012®=48&lang=1
নতুন আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তি মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2292465&lang=1®=1
কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2292460&lang=1®=6
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2260618&lang=3®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2258187®=48&lang=2
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভা:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284789&lang=1®=20
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2258114&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2292445&lang=1®=48
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2260621&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2253242&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2250032&lang=1®=20
অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা কেবিনেট কমিটি (CCEA):
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284800&lang=1®=3
ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক (RBI):
https://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/Bulletin/PDFs/0BULL25082026F2C1FCCDD5CBB4F6EAE15BCBB541FC331.PDF
https://www.rbi.org.in/Scripts/BS_PressReleaseDisplay.aspx?prid=63287
https://www.rbi.org.in/scripts/BS_PressReleaseDisplay.aspx?prid=63478
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি (IMF):
https://www.imf.org/en/news/articles/2026/07/09/tr-07092026-imf-press-briefing-transcript-july-09-2026
ৰাষ্ট্ৰসংঘ (UN):
https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount/glossresults.asp?gID=232&
পিআইবিৰ আৰ্কাইভ:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2297792&lang=1®=3
https://www.pib.gov.in/FactsheetDetails.aspx?Id=150624&lang=1®=48
অন্যান্য:
https://www.spglobal.com/ratings/en/regulatory/article/-/view/type/HTML/id/3618793
ভাৰতৰ জিডিপিৰ প্ৰদৰ্শন
******
পিআইবি গৱেষণা
RR
(तथ्य सामग्री आईडी: 150998)
आगंतुक पटल : 12
Provide suggestions / comments