Factsheet Details:Factsheet Details

Technology

ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು

प्रविष्टि तिथि: 23 SEP 2026 10:07 AM

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ

ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಧನಗಳ ಅಗತ್ಯತೆ

ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ದೂರಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ದೇಶದ ಸಕ್ರಿಯ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಚಂದಾದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2026ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 1,204.01 ಮಿಲಿಯನ್‌ ತಲುಪಿದೆ. ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಚಂದಾದಾರರ ನೆಲೆ ಭಾರತದ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಹ ತರುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೊಬೈಲ್ ಉಪಕರಣದ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗವು ಅಂತಹ ಒಂದು ಕಳಳವಳವಾಗಿದೆ. ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿದ್ದುವುದು ಅಥವಾ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ, ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸುರಕ್ಷಿತ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧನದ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಕ್ರಮ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಎಂದರೇನು?

ಕೆಳಗಿನ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ:

ಅನನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನ ಉಪಕರಣದ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಅಳಿಸುವುದು, ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಿದ್ದುವುದು ಅಥವಾ
ಮೇಲಿನಂತೆ ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅಂತಹ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಥವಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು, ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು, ಅದರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ವಶದಲ್ಲಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಐಎಂಇಐ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಐಎಂಇಐ ಎಂದರೇನು? ಐಎಂಇಐ ಎನ್ನುವುದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅನನ್ಯ 15-ಅಂಕಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಟಿಎಸಿ ಎಂದರೆ ಏನು? ಐಎಂಇಐ ನ ಮೊದಲ ಎಂಟು ಅಂಕೆಗಳು ಟೈಪ್ ಅಲೋಕೇಶನ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಾಧನದ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಟಿಎಸಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಐಎಂಇಐ ಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಜಿಎಸ್‌ಎಂಎ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಟಿಎಸಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತಯಾರಕರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅನನ್ಯ ಐಎಂಇಐ ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಡ್ಯುಯಲ್-ಸಿಮ್ ಫೋನ್ ಎಷ್ಟು ಐಎಂಇಐ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ? ಡ್ಯುಯಲ್-ಸಿಮ್ ಫೋನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಸಿಮ್ ಸ್ಲಾಟ್‌ಗೆ ಒಂದರಂತೆ.
ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಐಎಂಇಐ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು? ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು *#06# ಡಯಲ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಬಳಕೆದಾರರು ಐಎಂಇಐ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು? ಸಾಧನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರು ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್‌ ಮೂಲಕ ಕೆವೈಎಂ <15-ಅಂಕಿಯ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆ> ಅನ್ನು 14422 ಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.

ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಸುರಕ್ಷಿತ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧನ ಜೀವನಚಕ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ತಯಾರಕರು, ಆಮದುದಾರರು, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಐಎಂಇಐ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಅನ್ವಯಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಮಾರಾಟ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಬಳಕೆಗೂ ಮೊದಲು ತಯಾರಕರು ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು. 'ಡಿವೈಸ್ ಸೇತು-ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌಂಟರ್‌ಫೀಟೆಡ್ ಡಿವೈಸ್ ರೆಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್' ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯವಾದ, ಅನನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ತಿರುಚದ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಯಾರಕರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅನ್ವಯಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಆಮದುದಾರರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು. ಮಾರಾಟ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ 'ಡಿವೈಸ್ ಸೇತು-ಐಸಿಡಿಆರ್' ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಧನಗಳು ಮಾನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಆಮದುದಾರರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಮಾನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ತಿರುಚದ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರುಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಳಸಿದ ಸಾಧನಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರು, ಪ್ರತಿ ಐಎಂಇಐ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಸರ್ಕಾರದ ತಿರುಚಿದ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಾಧನಗಳ ಕೇಂದ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲದ ವಿರುದ್ಧ ಐಎಂಇಐ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ತಿರುಚಿದ ಅಥವಾ ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಐಎಂಇಐಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವುದು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸಾಧನಗಳು ಅನ್ವಯಿಕ ಐಎಂಇಐ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಬಂಧಿತ ಜಿಎಸ್‌ಎಂಎ ಟೈಪ್ ಅಲೋಕೇಶನ್ ಕೋಡ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾದ 'ಡಿವೈಸ್ ಸೇತು-ಐಸಿಡಿಆರ್' ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅವರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ಸಾಧನಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿತ ಐಎಂಇಐಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಾಗರಿಕರು ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?

ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವ ಅಥವಾ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ:

ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ತಿರುಚಿದ ಐಎಂಇಐಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಡೆಮ್‌ಗಳು, ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು, ಸಿಮ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳಂತಹ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಪಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಜೋಡಿಸುವುದು.
ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು, ವಂಚನೆ, ಮೋಸ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಂತೆ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಇತರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು.
ಕರೆ ಮಾಡುವವರ ಸಾಲಿನ ಗುರುತನ್ನು ಅಥವಾ ಇತರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

ಸಂಚಾರ್‌ ಸಾಥಿ ವೇದಿಕೆ

ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್, ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ತಯಾರಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಾಧನದ ಐಎಂಇಐ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಧನದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ.

ನಾಗರಿಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮತ್ತು ಐಎಂಇಐ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಬಲವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳು, ಪಿನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ.
ಐಎಂಇಐ ತಿರುಚುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಇತರ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕೃತ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿ.
ಸಾಧನವು ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಕಳುವಾದರೆ, ಅಧಿಕೃತ ಹಂತ-ಹಂತದ ತಡೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ನಿಮ್ಮ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಾಗಿ ನಕಲಿ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. (ಟ್ರಾಯ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮರು-ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸಿಮ್ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಒಟಿಪಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ನಂತರ ನೀವು 24 ಗಂಟೆಗಳು ಕಾಯಬೇಕು).
ಅನನ್ಯ ವಿನಂತಿ ಐಡಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯವಾದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ (ಸಿಇಐಆರ್) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ.
ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನವು ಸಿಕ್ಕರೆ, ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್‌ರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಅನ್‌ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ವಿನಂತಿ ಐಡಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ.

ಸಾಧನದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗೃತಿ, ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯು ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು, ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಐಎಂಇಐ ತಿರುಚುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳು

ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತವು ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಮೊಬೈಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳ ಐಎಂಇಐ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವಿಭಾಗ 42(3)(c) ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಭಾಗ 42(3)(e) ವಂಚನೆ, ಮೋಸ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಂತೆ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಂದಾದಾರರ ಗುರುತುಮೊಳೆಗಳನ್ನು (SIMs) ಅಥವಾ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ, 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು. ಕಾಯಿದೆಯ ವಿಭಾಗ 42(7) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ರಹಿತವಾಗಿವೆ.
ವಿಭಾಗ 42(6) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳ ಎಸಗುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಹ ಅದೇ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಐಎಂಇಐ ತಿರುಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭವಿಷ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ

ಭಾರತದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪಯಣವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ಕಾನೂನುಗಳು, ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಜಾಗೃತಿಯು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿರಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರರಿಗೂ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಜಾಗರೂಕ ಹಾಗೂ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ನಾಗರಿಕರು ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಿರಂತರ ಸಹಕಾರವು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ.

References:

Ministry of Communications