पत्र सूचना कार्यालय

ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಿಷನ್

2030-31 ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆ

ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯವರೆಗೆ

ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ, ಪ್ರೊಟೀನ್-ಭರಿತ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯಾದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು 20-25% ರಷ್ಟು ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ಗೋಧಿಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ರಫ್ತಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2025 ರಂದು 'ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಮಿಷನ್' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 ರಂದು ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2025-26 ರಿಂದ 2030-31 ರವರೆಗೆ ₹11,440 ಕೋಟಿಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನ ಉಪಕ್ರಮವು ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯ-ಸರಪಳಿ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಷನ್

ಈ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2030-31 ರ ವೇಳೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸುಮಾರು 350 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇಳುವರಿಯು ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 1,130 ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ರಮಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ತೊಗರಿ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಮಸೂರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು.
• ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಬೀಜಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜದ ಗುಣಮಟ್ಟ.
• ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 87.5 ಲಕ್ಷ ಉಚಿತ ಬೀಜ ಕಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 126 ಲಕ್ಷ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬೀಜಗಳ ವಿತರಣೆ.
• 2030-31 ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು 310 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 35 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
• ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು 489 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನ.
• 1,000 ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ (ದಾಲ್ ಮಿಲ್‌ಗಳು) ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಆಸಕ್ತ ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿತ ರೈತರಿಂದ ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್ ಮತ್ತು ನಾಫೆಡ್ ಮೂಲಕ ತೊಗರಿ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಮಸೂರದ ಖಚಿತ ಖರೀದಿ.
• ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ

ಭಾರತದ ಬೇಳೆಕಾಳು ವಲಯವು 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಿರವಾದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ದೇಶದ ಬೇಳೆಕಾಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

• ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಬೇಳೆಕಾಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 256.83 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 274.09 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ (3ನೇ ಮುಂಗಡ ಅಂದಾಜುಗಳು).
• ಭಾರತದ ಬೇಳೆಕಾಳು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 277.20 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 286.46 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
• ಬೇಳೆಕಾಳು ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವಾಗಿವೆ.
• ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಳುವರಿಯು 2024-25 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 926 ಕೆ.ಜಿ.ಯಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 957 ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೇಳೆಕಾಳು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

• 2024-25 ರಲ್ಲಿ ₹46,427.60 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಆಮದು 2025-26 ರಲ್ಲಿ 31.52% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದು ₹31,793.59 ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ರಫ್ತು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 855 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 13.40% ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 969.53 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ ತಲುಪಿದೆ. 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತು ಪರಿಮಾಣವು 10.01 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
• 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, ಯುಎಇ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಯು.ಎಸ್.ಎ. ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇರಿವೆ.

ಏರುತ್ತಿರುವ ಎಂಎಸ್‌ಪಿ, ಖಚಿತ ಖರೀದಿ

ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಬೇಳೆಕಾಳು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಲಾಭವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಳೆಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ.

• 2024-25 ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೀಸನ್ ಗಾಗಿ, ಉದ್ದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹7,400 ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 2026-27 ಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹800 (10.81%) ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ₹8,200 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2024-25 ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ತೊಗರಿಯ (ಅರ್ಹರ್) ಎಂಎಸ್‌ಪಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹7,550 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು 2026-27 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹8,450 ತಲುಪಲು ₹900 (11.92%) ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿತು.
• 2024-25 ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಮಸೂರದ ಎಂಎಸ್‌ಪಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹6,700 ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 2026-27 ಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹300 (4.48%) ರಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ₹7,000 ಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಕನ್ಸೂಮರ್ಸ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (2025-26 ರಿಂದ 2028-29) 100% ತೊಗರಿ, ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಉದ್ದನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 17, 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್ ಬೇಳೆಕಾಳು ಖರೀದಿ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್ 9 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10.55 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಮೌಲ್ಯದ ಒಟ್ಟು ₹7,047 ಕೋಟಿ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಒಟ್ಟು 7.74 ಲಕ್ಷ ನೋಂದಾಯಿತ ರೈತರಲ್ಲಿ 4.69 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
• ಖಾರಿಫ್ 2025-26 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ₹6,431 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 7.89 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 3.66 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
• ರಬಿ 2026-27 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಖರೀದಿಯು 23.51 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಮತ್ತು ₹14,217 ಕೋಟಿ ಎಂಎಸ್‌ಪಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ 10.20 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ.
• ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಖರೀದಿಯು 2024-25 ರಲ್ಲಿ 18,39,504.77 ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 31,40,883.92 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಗತಿ

ಮಿಷನ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಗತಿಯು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು:

• ಈ ಮಿಷನ್ 1,000 ಬೇಳೆಕಾಳು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 528 ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 23 ಬೇಳೆಕಾಳು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನುಮೋದಿತ ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, 18 ಬೇಳೆಕಾಳು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.
• ಭತ್ತದ-ಪಾಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಈ ಮಿಷನ್ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 87.5 ಲಕ್ಷ ಬೀಜ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಬಿ 2025-26 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 9.25 ಲಕ್ಷ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಬೀಜ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ

ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆರಹಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನೈಜ-ಸಮಯದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಸುಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

• ಮೂರು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಕೃಷಿ ಮ್ಯಾಪ್ಪರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನಿಖರವಾದ ಜಿಯೋ-ಫೆನ್ಸಿಂಗ್, ಭೂಮಿ ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೀಜ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಇಳುವರಿಯ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸೀಡ್ ಆಥೆಂಟಿಕೇಶನ್, ಟ್ರೇಸಬಿಲಿಟಿ & ಹೋಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಇನ್ವೆಂಟರಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬೀಜ ತಳಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಬೀಜದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೀಜ ಮಾರಾಟದವರೆಗೆ ಬೀಜ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಗ್ರಿಟಾಕ್ & ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಪ್ ಸರ್ವೇ: ಉದ್ದೇಶಿತ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಇಳುವರಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಪ್ಲಾಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕೃತ ರೈತ ಐಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ್‌ನಂತಹ ಪರಿಶೀಲನಾ ವೇದಿಕೆಗಳು ನೇರ ಪಾವತಿಗಳು, ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಇವತ್ತು ಬಿತ್ತುವುದು, ನಾಳೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು

ಆರಂಭಿಕ ವೇಗವು ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಮಿಷನ್ ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾತರಿಯ ಬೆಲೆ ಬೆಂಬಲವು ಬೆಳೆಗಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಸಾಥಿ ಮತ್ತು ಇ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 2030-31 ರ 350 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯ-ಸರಪಳಿ ಚೌಕಟ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಅನುಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

References

Ministry of Agriculture & Farmers Welfare

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2177847&reg=48&lang=2

https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2025-09/Strategies-and-Pathways-for-Accelerating-Growth-in-Pulses-towards-the-Goal-of-Atmanirbharta.pdf

https://www.ibef.org/news/union-cabinet-approves-mission-for-aatmanirbharta-in-pulses-with-rs-11-440-crore-us-1-24-billion-outlay-to-achieve-self-sufficiency-by-2030-31

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2284230&reg=48&lang=1

https://upag.gov.in/dash-reports/progressivecropareasown

https://apeda.gov.in/Pulses

https://pulsesmission.da.gov.in/pulseswebinar.aspx

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2239790&reg=48&lang=2

https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/union-cabinet-approves-mission-for-aatmanirbharta-in-pulses-for-2025-26-to-2030-31/

PIB Backgrounders

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155497&ModuleId=3&reg=48&lang=1

Click here to see PDF

*****

(तथ्य सामग्री आईडी: 151121) आगंतुक पटल : 8