Technology
জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৮/এন.ভি.এছ.-০৩ অভিযান
प्रविष्टि तिथि:
01 NOV 2026 11:15 AM
ভাৰতৰ থলুৱা নেভিগেচন ক্ষমতা শক্তিশালী কৰা
এন.ভি.এছ.-০৩ অভিযান: এন.এ.ভি.আই.চি.-ৰ পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণ
ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা (ইছৰো)ই ২০২৬ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত ২৩:৫১ বজাত শ্ৰীহৰিকোটাৰ সতীশ ধৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ (এছ.ডি.এছ.চি.) পৰা জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৮/এন.ভি.এছ.-০৩ অভিযান সফলতাৰে সম্পন্ন কৰে।
জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৮ উৎক্ষেপণ যানে নেভিগেচন উপগ্ৰহ এন.ভি.এছ.-০৩ক এক নিৰ্দিষ্ট ভূ-সমলয় স্থানান্তৰ কক্ষপথত (জি.টি.অ'.) স্থাপন কৰে। ইয়াৰ পাছত, প্ৰথমটো কক্ষপথীয় কৌশলগত পৰিৱৰ্তন ২০২৬ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত ১৬:৪৮ বজাত সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। ১১১.৭৫° পূব দ্ৰাঘিমাংশত ইয়াৰ নিৰ্দিষ্ট ভূ-সমলয় কক্ষপথীয় স্থানত স্থাপন কৰিবলৈ পৰৱৰ্তী কৌশলগত পৰিৱৰ্তনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
উপগ্ৰহটো ভাৰতৰ পাঁচটা পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ নেভিগেচন উপগ্ৰহৰ শৃংখলাৰ তৃতীয়টো আৰু ভাৰতীয় নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ সৈতে নেভিগেচন (Navigation with Indian Constellation – NavIC) চমুকৈ এন.এ.ভি.আই.চি. ব্যৱস্থাটো শক্তিশালী কৰিবলৈ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে, যিয়ে উপগ্ৰহ-ভিত্তিক নেভিগেচনত ভাৰতৰ সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰিব।
আপুনি জানেনে?
ভূ-সমলয় বা ভূ-স্থায়ী কক্ষপথৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত মহাকাশযানক সাধাৰণতে প্ৰথমে এটা উপবৃত্তাকাৰ ভূ-সমলয় স্থানান্তৰ কক্ষপথত (জি.টি.অ'.) স্থাপন কৰা হয়। এই কক্ষপথৰ এটা নিম্ন উপভূ (পেৰিজি বা পৃথিৱীৰ নিকটতম বিন্দু) আৰু এটা উচ্চ অপভূ (এপ’জি বা পৃথিৱীৰ পৰা দূৰতম বিন্দু) থাকে। এটা পৰম্পৰাগত জি.টি.অ'.ৰ বাবে অপভূ পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৩৫,৭৮৬ কিলোমিটাৰ ওপৰত অৱস্থিত। অপভূৰ ওচৰত মহাকাশযানে ইয়াৰ উপভূ বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু ইয়াৰ কক্ষপথক বৃত্তাকাৰ কৰিবলৈ অনবৰ্ড প্ৰপালচন ব্যৱস্থাটো সক্ৰিয় কৰে। লক্ষ্য কক্ষপথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অতিৰিক্ত কৌশলগত পৰিৱৰ্তনৰ জৰিয়তে ইয়াৰ কক্ষপথীয় হেলনীয়া অৱস্থা আৰু অৱস্থানৰ সালসলনি কৰিব পাৰি। এই কক্ষপথ-বৃদ্ধি কৌশলসমূহৰ বাবে ব্যৱহৃত প্ৰপালচন ব্যৱস্থাটোক সাধাৰণতে অপভূ মটৰ বুলি কোৱা হয়। এন.ভি.এছ.-০৩ৰ ক্ষেত্ৰত, ইয়াৰ লিকুইড এপ’জি মটৰ (এল.এ.এম.) নামৰ এক প্ৰকাৰৰ ৰাসায়নিক ৰকেট ইঞ্জিন ব্যৱহাৰ কৰি কক্ষপথ-বৃদ্ধিৰ কৌশলগত পৰিৱৰ্তন সম্পন্ন কৰা হৈছিল।
অভিযানৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ
- সফল উৎক্ষেপণ: জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৮-এ এন.ভি.এছ.-০৩ক ইয়াৰ নিৰ্ধাৰিত ভূ-সমলয় স্থানান্তৰ কক্ষপথত (জি.টি.অ'.) স্থাপন কৰে। ই ভাৰতৰ উপগ্ৰহ নেভিগেচন আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত আন এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে চিহ্নিত হৈছে।
- জি.এছ.এল.ভি.-ৰ ২০ সংখ্যক উৰণ: এই অভিযানে ভাৰতৰ ভূ-সমলয় উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যানৰ ২০ সংখ্যক উৰণক চিহ্নিত কৰিছে। ই কৌশলগত মহাকাশ অভিযানৰ বাবে ভাৰতৰ উৎক্ষেপণ যানখনৰ অব্যাহত কাৰ্যকৰী ব্যৱহাৰ প্ৰদৰ্শন কৰে।
- পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শৃংখলাৰ উপগ্ৰহ: এন.ভি.এছ.-০৩ হৈছে দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ এন.এ.ভি.আই.চি. উপগ্ৰহসমূহৰ (এন.ভি.এছ.-০১ৰ পৰা এন.ভি.এছ.-০৫লৈ) তৃতীয়টো উপগ্ৰহ। এই উপগ্ৰহসমূহ ভাৰতৰ আঞ্চলিক নেভিগেচন ব্যৱস্থাৰ সামৰি লোৱা অঞ্চল, সঠিকতা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্যতা শক্তিশালী কৰিবলৈ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থা
উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থা হৈছে উপগ্ৰহৰ এটা নেটৱৰ্ক, যিয়ে অৱস্থান নিৰ্ধাৰণ, নেভিগেচন আৰু সময়ৰ তথ্য প্ৰদান কৰে। এই উপগ্ৰহসমূহে নিজৰ অৱস্থান আৰু সঠিক সময়ৰ তথ্য থকা সংকেত অবিৰতভাৱে প্ৰেৰণ কৰে। স্মাৰ্টফোন, বাহন আৰু নেভিগেচন সঁজুলিৰ দৰে গ্ৰাহক যন্ত্ৰই নিজৰ সঠিক অৱস্থান, গতি আৰু দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ একাধিক উপগ্ৰহৰ পৰা লাভ কৰা সংকেত ব্যৱহাৰ কৰে। এই ব্যৱস্থাসমূহে পথ নিৰ্দেশনা, বিমান আৰু জাহাজৰ অৱস্থান নিৰীক্ষণ, নিখুঁত কৃষি, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আৰু দূৰসংযোগকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰয়োগত সহায় কৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ গ্ল’বেল পজিচনিং ছিষ্টেম (Global Positioning System – GPS) আৰু ভাৰতৰ ভাৰতীয় নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ সৈতে নেভিগেচন (Navigation with Indian Constellation – NavIC)।
- উন্নত নেভিগেচন সংকেত: এন.ভি.এছ.-০৩-এ এল.১, এল.৫ আৰু এছ কম্পনাংক বেণ্ডত নেভিগেচন পে’লোড কঢ়িয়াই নিয়ে। এল.৫ আৰু এছ সংকেতৰ লগতে এল.১ সংকেতৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে এন.এ.ভি.আই.চি.-ৰ সামৰ্থ্য আৰু সামঞ্জস্যতা অধিক বৃদ্ধি কৰিছে। ই ভাৰতৰ ভূখণ্ডৰ লগতে ইয়াৰ ভূ-ৰাজনৈতিক সীমাৰ বাহিৰলৈ ১,৫০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত অঞ্চলত নেভিগেচনৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।
- একাধিক কম্পনাংক বেণ্ডৰ ব্যৱহাৰে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ গ্ৰাহক যন্ত্ৰসমূহক বিভিন্ন কম্পনাংকত প্ৰেৰণ কৰা সংকেত লাভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। ইয়াৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰয়োগ আৰু কাৰ্যকৰী পৰিস্থিতিৰ উপযোগী গ্ৰাহক যন্ত্ৰ প্ৰস্তুত কৰাৰ বিকল্পও প্ৰদান কৰে।
নেভিগেচন সংকেত আৰু ইয়াৰ কম্পনাংক বেণ্ডসমূহ
নেভিগেচন সংকেত হৈছে নেভিগেচন উপগ্ৰহৰ দ্বাৰা পৃথিৱীৰ গ্ৰাহক যন্ত্ৰসমূহলৈ প্ৰেৰণ কৰা ৰেডিঅ’-কম্পনাংকৰ সংকেত। এই সংকেতসমূহে সঠিক সময়ৰ তথ্য আৰু উপগ্ৰহৰ অৱস্থান সম্পৰ্কীয় তথ্য বহন কৰে। গ্ৰাহক যন্ত্ৰসমূহে নিজৰ অৱস্থান, গতি আৰু সময় গণনা কৰিবলৈ এই তথ্য ব্যৱহাৰ কৰে। কম্পনাংক বেণ্ড হৈছে এই সংকেতসমূহ প্ৰেৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ৰেডিঅ’ কম্পনাংকৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰ। উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থাসমূহে ৰেডিঅ’-কম্পনাংক বৰ্ণালীৰ নিৰ্ধাৰিত অংশসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। বিভিন্ন বেণ্ডে বিভিন্ন কম্পনাংকত সংকেত প্ৰেৰণ আৰু গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।
- থলুৱা প্ৰযুক্তি: এন.ভি.এছ.-০৩-এ ক্ৰয় কৰা পাৰমাণৱিক ঘড়ীৰ লগতে থলুৱাভাৱে বিকশিত পাৰমাণৱিক ঘড়ীও কঢ়িয়াই নিয়ে। এই ঘড়ীসমূহে নেভিগেচন সংকেত সৃষ্টি কৰাৰ বাবে অত্যন্ত সঠিক সময়ৰ মান প্ৰদান কৰে। সংকেতৰ ভ্ৰমণৰ সময় নিৰ্ধাৰণ আৰু ব্যৱহাৰকাৰীৰ অৱস্থান গণনা কৰাৰ বাবে সঠিক সময় অতি প্ৰয়োজনীয়।
- বিস্তৃত প্ৰয়োগ: এন.ভি.এছ.-০৩-এ ভাৰতৰ স্বতন্ত্ৰ অৱস্থান নিৰ্ধাৰণ, নেভিগেচন আৰু সময় (Positioning, Navigation and Timing – PNT) সম্পৰ্কীয় সামৰ্থ্য শক্তিশালী কৰে। এই সামৰ্থ্যসমূহে পৰিবহণ, সামুদ্ৰিক কাৰ্যকলাপ, বিমান পৰিবহণ, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা, নিখুঁত কৃষি আৰু কৌশলগত সেৱাসমূহৰ বিভিন্ন প্ৰয়োগত সহায় কৰে। ভাৰতৰ মহাকাশ সাৰ্বভৌমত্ব শক্তিশালী কৰাৰ বিষয়ে অধিক পঢ়ক।
ভূ-সমলয় উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle – GSLV)
ভূ-সমলয় উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ যান (GSLV) হৈছে ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা (ইছৰো)ৰ দ্বাৰা বিকশিত তিনিটা পৰ্যায়ৰ এখন উৎক্ষেপণ যান, যাৰ জৰিয়তে উপগ্ৰহসমূহক ভূ-সমলয় স্থানান্তৰ কক্ষপথ (Geosynchronous Transfer Orbit – GTO) আৰু নিম্ন পৃথিৱী কক্ষপথ (Low Earth Orbit – LEO)ত স্থাপন কৰা হয়। আন উৎক্ষেপণ যানসমূহৰ পৰা জি.এছ.এল.ভি.-ক পৃথক কৰা বৈশিষ্ট্যটো হৈছে ইয়াৰ অন্তিম পৰ্যায়, য’ত থলুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা ক্ৰায়োজেনিক ঊৰ্ধ্ব পৰ্যায় ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও, জি.এছ.এল.ভি.-ত ব্যৱহৃত বুষ্টাৰসমূহ তৰল ইন্ধনচালিত, যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে এল-৪০ বুলি জনা যায় আৰু ইয়াত নাইট্ৰজেন টেট্ৰক্সাইড (N₂O₄) আৰু ইউ.এইচ.২৫ (৭৫% অসমমিত ডাইমিথাইলহাইড্ৰাজিন (Unsymmetrical Dimethylhydrazine – UDMH) আৰু ২৫% হাইড্ৰাজিন হাইড্ৰেটৰ (Hydrazine Hydrate) মিশ্ৰণ)ৰ হাইপাৰগলিক সংমিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জি.টি.অ'.ৰ বিষয়ে অধিক পঢ়ক
জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৮-ৰ উচ্চতা প্ৰায় ৫০ মিটাৰ আৰু ইয়াৰ উৎক্ষেপণকালীন ভৰ প্ৰায় ৪২০ টন। ইয়াত ৩.৪ মিটাৰ ব্যাসৰ ধাতৱীয় পে’লোড আৱৰণ আছে আৰু ই প্ৰায় ২,২৫০ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ এন.ভি.এছ.-০৩ নেভিগেচন উপগ্ৰহটো সফলতাৰে কঢ়িয়াই নিছিল।
ক্ৰায়োজেনিক ঊৰ্ধ্ব পৰ্যায়: ক্ৰায়োজেনিক ঊৰ্ধ্ব পৰ্যায় হৈছে উৎক্ষেপণ যানৰ অন্তিম পৰ্যায়, য’ত এই প্ৰণোদকসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি উপগ্ৰহসমূহক নিৰ্ধাৰিত কক্ষপথত স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় উচ্চ কাৰ্যদক্ষতা প্ৰদান কৰা হয়। জি.এছ.এল.ভি.-ত ব্যৱহৃত ইছৰোৰ থলুৱা ক্ৰায়োজেনিক ঊৰ্ধ্ব পৰ্যায়ত ইন্ধন হিচাপে তৰল হাইড্ৰজেন (Liquid Hydrogen – LH₂) আৰু জাৰক পদাৰ্থ হিচাপে তৰল অক্সিজেন (Liquid Oxygen – LOX) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দুয়োটা অতি নিম্ন উষ্ণতাত সংৰক্ষণ কৰা হয়। ই পূৰ্বৰ জি.এছ.এল.ভি. উৰণসমূহত ব্যৱহৃত ৰাছিয়াৰ পৰা যোগান ধৰা পৰ্যায়টোৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিছিল, যিয়ে উন্নত উৎক্ষেপণ যান প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ আত্মনিৰ্ভৰশীলতা শক্তিশালী কৰিছিল।
এন.এ.ভি.আই.চি. সম্পৰ্কে জানো আহক: ভাৰতৰ থলুৱা নেভিগেচন ব্যৱস্থা
- এন.এ.ভি.আই.চি. হৈছে ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা (ইছৰো)ৰ দ্বাৰা বিকশিত ভাৰতৰ আঞ্চলিক উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থা।
- ইয়াক পূৰ্বতে ভাৰতীয় আঞ্চলিক নেভিগেচন উপগ্ৰহ ব্যৱস্থা (Indian Regional Navigation Satellite System – IRNSS) বুলি জনা গৈছিল।
- এই ব্যৱস্থাই ব্যৱহাৰকাৰীসকলক অৱস্থান, নেভিগেচন আৰু সময় (Positioning, Navigation and Timing – PNT) সেৱা প্ৰদান কৰে।
- এন.এ.ভি.আই.চি. প্ৰথমতে চৌব্বিশ ঘণ্টাই কাৰ্যক্ষম হৈ থকা ভূমি কেন্দ্ৰসমূহৰ এটা নেটৱৰ্কৰ সহায়ত সাতটা উপগ্ৰহৰ নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ সৈতে প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গঠনত ভূ-স্থিৰ কক্ষপথত তিনিটা উপগ্ৰহ আৰু হেলনীয়া ভূ-সমলয় কক্ষপথত চাৰিটা উপগ্ৰহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। বৰ্তমানৰ উপগ্ৰহ নক্ষত্ৰমণ্ডল বৃদ্ধি আৰু নেভিগেচন সেৱাৰ ধাৰাবাহিকতা নিশ্চিত কৰিবলৈ এন.ভি.এছ. শৃংখলাৰ উপগ্ৰহসমূহ স্থাপন কৰা হৈছে।
- এন.এ.ভি.আই.চি.-এ ভাৰতৰ ভূখণ্ড আৰু ভাৰতৰ ভূ-ৰাজনৈতিক সীমাৰ বাহিৰলৈ প্ৰায় ১,৫০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লয়।
- এন.ভি.এছ. শৃংখলাটোৱে পূৰ্বৰ এল.৫ আৰু এছ সংকেতৰ সৈতে এল.১ সংকেত সংযোজন কৰিছে।
দুই প্ৰকাৰৰ নেভিগেচন সেৱা
এন.এ.ভি.আই.চি.-এ অসামৰিক আৰু অনুমোদিত কৌশলগত ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ দুই প্ৰকাৰৰ নেভিগেচন সেৱা প্ৰদান কৰে।
- মানক অৱস্থান নিৰ্ধাৰণ সেৱা (Standard Positioning Service – SPS) চমুকৈ এছ.পি.এছ: অসামৰিক ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবে উপলব্ধ এটা মুকলি নেভিগেচন সেৱা। এন.এ.ভি.আই.চি.-ৰ এছ.পি.এছ. সংকেতসমূহ জি.পি.এছ. (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ), গ্ল’নাছ (ৰাছিয়া), গেলিলিঅ’ (ইউৰোপীয় সংঘ) আৰু বেইডৌ (চীন)ৰ দৰে আন বিশ্বব্যাপী উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থা (Global Navigation Satellite System – GNSS) চমুকৈ জি.এন.এছ.এছ. সংকেতসমূহৰ সৈতে আন্তঃকাৰ্যক্ষম।
- সীমিত সেৱা: কেৱল কৌশলগত ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবে উপলব্ধ এক সাংকেতিকীকৃত নেভিগেচন সেৱা।
পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ নেভিগেচন উপগ্ৰহ শৃংখলাৰ অগ্ৰগতি
এন.এ.ভি.আই.চি. নক্ষত্ৰমণ্ডল বৃদ্ধি আৰু থলুৱা নেভিগেচন সেৱাৰ ধাৰাবাহিকতা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে পাঁচটা উপগ্ৰহৰ এন.ভি.এছ. শৃংখলা বিকশিত কৰা হৈছে। বৰ্তমানলৈকে এন.ভি.এছ.-০১, এন.ভি.এছ.-০২ আৰু এন.ভি.এছ.-০৩ উৎক্ষেপণ কৰা হৈছে, আনহাতে এন.ভি.এছ.-০৪ আৰু এন.ভি.এছ.-০৫ উৎক্ষেপণৰ পৰিকল্পনাত আছে। এন.এ.ভি.আই.চি. সেৱাসমূহৰ সামৰি লোৱা অঞ্চল, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু উপলব্ধতা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে ইছৰোৱে কাম কৰি আছে। ভাৰতৰ মহাকাশ যাত্ৰাৰ বিষয়ে অধিক পঢ়ক।
এন.ভি.এছ.-০১ – পৰৱৰ্তী/দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ শৃংখলাৰ প্ৰথমটো উপগ্ৰহ
- ভাৰতৰ জি.এছ.এল.ভি.-ৰ ১৫ সংখ্যক উৰণ জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১২-এ এন.ভি.এছ.-০১-ক এটা ভূ-সমলয় স্থানান্তৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰিছিল।
- এন.ভি.এছ.-০১-ক ২০২৩ চনৰ ২৯ মে’ত উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল। ই দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ এন.এ.ভি.আই.চি. শৃংখলাৰ প্ৰথমটো উপগ্ৰহ। পূৰ্বৰ এন.এ.ভি.আই.চি. সেৱাসমূহৰ ধাৰাবাহিকতা নিশ্চিত কৰিবলৈ ইয়াক প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
- ই এল.১, এল.৫ আৰু এছ বেণ্ডত নেভিগেচন পে’লোড কঢ়িয়াই নিয়ে।
- ইয়াৰ উৎক্ষেপণকালীন ভৰ প্ৰায় ২,২৩২ কিলোগ্ৰাম।
- এন.ভি.এছ.-০১ৰ অভিযানকাল ১২ বছৰ।
- ইয়াত মহাকাশ প্ৰয়োগ কেন্দ্ৰ, আহমেদাবাদৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত থলুৱাভাৱে বিকশিত এটা ৰুবিডিয়াম পাৰমাণৱিক ঘড়ী আছে।
এন.ভি.এছ.-০২ – শৃংখলাৰ দ্বিতীয়টো উপগ্ৰহ
- এন.ভি.এছ.-০২-ক ২০২৫ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত জি.এছ.এল.ভি.-এফ.১৫-ৰ জৰিয়তে উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল।
- ইয়াত এল.১, এল.৫ আৰু এছ বেণ্ডৰ নেভিগেচন পে’লোডৰ লগতে এটা চি-বেণ্ড দূৰত্ব নিৰ্ধাৰণ পে’লোড আছে।
- এন.ভি.এছ.-০২ৰ উৎক্ষেপণকালীন ভৰ ২,২৫০ কিলোগ্ৰাম।
- সঠিক সময় নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ইয়াত থলুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা আৰু ক্ৰয় কৰা পাৰমাণৱিক ঘড়ীৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
- উৎক্ষেপণৰ পাছত জাৰক পদাৰ্থৰ ভাল্ভসমূহ খোল নোখোলাৰ বাবে কক্ষপথ-বৃদ্ধিৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিব পৰা নগ’ল। ফলস্বৰূপে, উপগ্ৰহটোৱে ইয়াৰ নিৰ্ধাৰিত কক্ষপথীয় স্থানত উপনীত হ’ব নোৱাৰিলে।
এন.ভি.এছ.-০৪ আৰু এন.ভি.এছ.-০৫ – আগন্তুক উপগ্ৰহসমূহ
- এন.ভি.এছ.-০৪ আৰু এন.ভি.এছ.-০৫ হৈছে দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ এন.এ.ভি.আই.চি. শৃংখলাত পৰিকল্পিত চতুৰ্থ আৰু পঞ্চম উপগ্ৰহ।
- পূৰ্বৰ এন.ভি.এছ. উপগ্ৰহসমূহৰ দৰে, এই উপগ্ৰহসমূহেও এল.৫ আৰু এছ সংকেতৰ লগতে এল.১ সংকেত কঢ়িয়াই নিব বুলি আশা কৰা হৈছে। দুয়োটা উপগ্ৰহৰ জৰিয়তে উন্নত নেভিগেচন ক্ষমতা প্ৰদান কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
ভাৰতৰ মহাকাশ সাৰ্বভৌমত্বৰ দিশত আন এক পদক্ষেপ
পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ এন.এ.ভি.আই.চি. উপগ্ৰহসমূহৰ সফল বিকাশ আৰু স্থাপনে উন্নত মহাকাশ প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতৰ দিশত ভাৰতৰ যাত্ৰাত আন এক মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিছে। থলুৱা উপগ্ৰহ নেভিগেচন ক্ষমতা শক্তিশালী কৰাৰ জৰিয়তে ভাৰতে স্বতন্ত্ৰভাৱে নিৰ্ভৰযোগ্য অৱস্থান নিৰ্ধাৰণ, নেভিগেচন আৰু সময় সেৱা প্ৰদান কৰাৰ সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰিছে। এই অগ্ৰগতিসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰয়োগৰ বাবে বিদেশী উপগ্ৰহ নেভিগেচন ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে। ইয়াৰ লগতে কৌশলগত মহাকাশ আন্তঃগাঁথনিৰ পৰিকল্পনা, বিকাশ আৰু পৰিচালনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ প্ৰযুক্তিগত সামৰ্থ্যও শক্তিশালী কৰে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে ভাৰতৰ মহাকাশ সাৰ্বভৌমত্ব, প্ৰযুক্তিগত আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু বিশ্বৰ মহাকাশ খণ্ডত ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকাক অধিক শক্তিশালী কৰে।
তথ্যসূত্ৰ:
pdf চাবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক
***
পিআইবি গৱেষণা/CS/RR
(तथ्य सामग्री आईडी: 151162)
आगंतुक पटल : 11
Provide suggestions / comments