• Skip to Content
  • Sitemap
  • Advance Search
Security

ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೆಡೆಗೆ ನೌಕಾಯಾನ: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಪಯಣ

Posted On: 03 DEC 2025 5:44PM

 

ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ಥಳೀಯಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ; ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹90,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 51 ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.

ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ದೃಷ್ಟಿ 2047ಗೆ ಮುನ್ನಡಿ ಇಡುತ್ತಾ, 100 ನೇ ಮತ್ತು 101 ನೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಾದ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಉದಯಗಿರಿ ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಹಿಮಗಿರಿ ಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.

2014 ರಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳು ನೌಕಾಸೇನೆಗೆ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿವೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 40 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ಹಡಗನ್ನು ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸುಮಾರು 67% ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದಲೇ ಆಗಿದೆ.

ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಬಜೆಟ್ 2020–21 ರಲ್ಲಿ ₹49,623 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ ₹1,03,548 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾಲು 15% ರಿಂದ 21% ಗೆ ಏರಿದೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 04 ರಂದು ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. 1971ರ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಗೋಚರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ವಿಷನ್ 2047 ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಶಕ್ತಿಯಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ: ನಿರಂತರ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸ್ಥಳೀಯಕರಣ, ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಏಕೀಕರಣ.

ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅಳತೆಗೋಲುಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಮಾಹೆ ಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 24, 2025 ರಂದು ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಉದಯಗಿರಿಯ ನಿಯೋಜನೆಯು - ಅದರ 100 ನೇ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ನೌಕೆ - ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲವು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ಕಡಲ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೆಡೆಗೆ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಪೂರೈಕೆ-ಸರಪಳಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವು ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಉಪಕ್ರಮದ ವಿಶಾಲ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ಭಾರತವು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನಾ ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ-ದಕ್ಷ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳವರೆಗೆ ನೌಕಾ ವೇದಿಕೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಆಳ, ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ದೃಷ್ಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ "ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕ" ವಾಗಿ ಭಾರತ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯು ಹಲವಾರು ಮಾನವೀಯ ನೆರವು, ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು, ಜೀವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಭಾರತದ ಕಡಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ.

ಭಾರತದ ಕಡಲ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಅಂತಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯು ಸುಮಾರು 11,098 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ 2.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 50% ಮತ್ತು ತೈಲದ 40% ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರೆ, ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ 90% ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸರಕುಗಳಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ 80% ಕಡಲ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಭಾರತದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಡಲ ಸಹಯೋಗಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಆಸಿಯಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. 2008 ರಿಂದ, ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಏಡೆನ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ ವಿರೋಧಿ ನಿಯೋಜನೆಗಳು 3765 ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು 27260 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾವಿಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಕಡಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಡೊಮೇನ್ ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೌಕಾ ಯುದ್ಧದ ಆಚೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಇಇಝಡ್‌ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಕಡಲ ಡೊಮೇನ್ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್‌ ನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಈ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯಕರಣವು ಕಡಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು, ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಂದುವರಿದ ನಿಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪೂರೈಕೆ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದುರ್ಬಲತೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯಕರಣ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೆಡೆಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನವು ನವೀಕೃತ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಡಲ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ನೌಕಾ ಯುದ್ಧದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದೆ, ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕಡಲ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ಧಾರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಐಎನ್ಐಪಿ 2015–2030: ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಶಿಫಾರಸುಗಳು, ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯಕರಣ ಯೋಜನೆ 2015–2030 ಅನ್ನು ಫ್ಲೋಟ್, ಮೂವ್ ಮತ್ತು ಫೈಟ್ ವಿಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಹಡಗು-ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದೇಶೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ, ಆಂಶಿಕ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಸಂಘಟಿತ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ, 15 ವರ್ಷಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗೇರ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರೊಳಗಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್‌&ಡಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ, ಡಿಪಿಎಸ್‌ಯು ಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ; ಭಾರತದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿ/ಖರೀದಿಸಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು; ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ವಾಯುಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಮುಕ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.

ಅನುಸರಣೆಯು ಉದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘಟಿತ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ, ಆಮದು ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಪರ ಬದಲಿ, ಮತ್ತು ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಮ್‌ಎಕೆಇ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಲ್, ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಯುದ್ಧ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಇಡಬ್ಲು ಸೂಟ್‌ಗಳು, ಸೋನಾರ್‌ಗಳು, ಯುಎವಿಗಳು, ವಾಯುಯಾನ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾ, ನೌಕಾಪಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮೂಲ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು, ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ನೌಕಾಪಡೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಯುದ್ಧನೌಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಬ್ಯೂರೋ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಖರೀದಿದಾರರ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವಿದೆ.

ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯು ಆಮದು-ಅವಲಂಬಿತ "ಖರೀದಿದಾರರ ನೌಕಾಪಡೆ" ಯಿಂದ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ "ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ನೌಕಾಪಡೆ" ಯಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಕಸನವು ಯುದ್ಧನೌಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಬ್ಯೂರೋದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಾದ್ಯಂತ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ದೇಶೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ವೇದಿಕೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಶೇ. 50 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ನೌಕಾ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ನೌಕಾಪಡೆಯು ಐಐಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನ್ 3.0 ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾದ ವೇದಿಕೆಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಆಧಾರಿತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ – ಫ್ಲೋಟ್, ಮೂವ್ ಮತ್ತು ಫೈಟ್ – ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90, ಶೇ. 60 ಮತ್ತು ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಫೈಟ್) ಇರುವ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಯುದ್ಧ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂವಹನ ಸೂಟ್‌ಗಳು, ಸೋನಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಾಹೆ-ವರ್ಗದ ಎಎಸ್‌ಡಬ್ಲು–ಶ್ಯಾಲೋ ವಾಟರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕೆಯಾದ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಮಾಹೆ ಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಬುದ್ಧ ಸಹಯೋಗದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಎಲ್‌&ಟಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್, ಮಹೀಂದ್ರಾ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ನೌಕಾ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವರ್ಧಿತ ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಂಡಿದೆ. ಐಎನ್ಎಸ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಿತ ಉಪಕರಣಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಬಿಇಎಲ್‌, ಬಿಎಚ್‌ಇಎಲ್‌, ಜಿಆರ್‌ಎಸ್‌ಇ, ಕೆಲ್ಟ್ರೋನ್, ಕಿರ್ಲೋಸ್ಕರ್, ಎಲ್‌&ಟಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಟ್ಸಿಲಾ ಇಂಡಿಯಾದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರೈಸಿದ್ದು, 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಎಸ್ಎಂಇ ಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ. ಯುದ್ಧನೌಕೆ ದರ್ಜೆಯ ಉಕ್ಕನ್ನು ನೌಕಾಪಡೆ, ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಮತ್ತು ಸೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು. ಇದು ನೌಕಾ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಉಕ್ಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ದೃಢವಾದ ನೌಕಾ-ಕೈಗಾರಿಕಾ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ನೌಕಾಪಡೆಯಾಗಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳುಃ ದೇಶೀಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿ

ಮೇಲ್ಮೈ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹90,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 51 ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ, ಇದು ದೇಶದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಆಧುನೀಕರಣವು ವೇಗಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳು, ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು-ಕಾರ್ಯ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಲ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಿಕ್ರಾಂತ್

ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 76 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

2022 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಇದು ಸೇಲ್ ನಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದ ಸುಮಾರು 30,000 ಟನ್ ಉಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 15B – ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ-ವರ್ಗದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 15ಬಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ (ನವೆಂಬರ್ 2021), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಮರ್ಮಗೋವಾ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಇಂಫಾಲ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸೂರತ್ (ಜನವರಿ 2025). ಈ ಹಡಗುಗಳು ಭಾರತದ ಮೇಲ್ಮೈ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17 – ಶಿವಾಲಿಕ್-ವರ್ಗದ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಿಕ್-ವರ್ಗವು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಶಿವಾಲಿಕ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ 2010), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸಾತ್ಪುರ (ಆಗಸ್ಟ್ 2011), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ (ಜುಲೈ 2012) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಹು-ಪಾತ್ರದ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬ್ಲೂ-ವಾಟರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17A – ನೀಲಗಿರಿ-ವರ್ಗದ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳು

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17A ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ನೀಲಗಿರಿ (ಜನವರಿ 2025), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಹಿಮಗಿರಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 2025), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಉದಯಗಿರಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 2025). ಮತ್ತು ಪಿ17ಎ ನ ಮೂರನೇ ಹಡಗಾದ ತಾರಾಗಿರಿ ಯನ್ನು ಎಂಡಿಎಲ್‌ ನಲ್ಲಿ 2025 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಹಡಗುಗಳಾದ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಧುಳಗಿರಿ, ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಿಂಧ್ಯಗಿರಿ, ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವರ್ಗವು ಆಧುನಿಕ ಸಂವೇದಕಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 15A – ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ವರ್ಗದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು

ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ವರ್ಗದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳಾದ: ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ (ಆಗಸ್ಟ್ 2014), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಕೊಚ್ಚಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಚೆನ್ನೈ (ನವೆಂಬರ್ 2016) ಸುಧಾರಿತ ರಾಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ನೌಕಾ-ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದಾಳಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸಮೀಕ್ಷಾ ನೌಕೆಗಳು 

ನೌಕಾಪಡೆಯು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸಂಧ್ಯಕ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 2024), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಇಕ್ಷಕ್ (ಆಗಸ್ಟ್ 2025) ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸಂಶೋಧಕ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಇಕ್ಷಕ್ ಶೇ. 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಯುದ್ಧದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ಕರಕುಶಲ ನೌಕೆಗಳು

ಇದು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಅರ್ನಾಲಾ (ಜೂನ್ 2025), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಅಂಡ್ರೋತ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಮಾಹೆ (ನವೆಂಬರ್ 24, 2025) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶೇ. 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಅಂಡ್ರೋತ್, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಡಲ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಮತ್ತು ನೀರೊಳಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಭಾರತದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು (ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ/ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.

 

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್-75 (ಕಲ್ವರಿ-ವರ್ಗದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು)

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್-75 ಆರು ಕಲ್ವರಿ-ವರ್ಗದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಕಲ್ವರಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಖಂಡೇರಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ಕರಂಜ್ (ಮಾರ್ಚ್ 2021), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವೇಲಾ (ನವೆಂಬರ್ 2021), ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಗೀರ್ (ಜನವರಿ 2023), ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಎಸ್‌ ವಾಗ್ಶೀರ್ (ಜನವರಿ 2025). ಈ ಡೀಸೆಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು ಭಾರತದ ನೀರೊಳಗಿನ ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಏರ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್-75 ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ-ಎನ್‌ಎಂಆರ್‌ಎಲ್‌ ನಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏರ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಯುಎಸ್‌ಎಚ್‌ಯುಎಸ್‌-2 (ಮಾರ್ಚ್ 2017), ಎಚ್‌ಯುಎಂಎಸ್‌ಎ ಎನ್‌ಜಿ/ಯುಜಿ (ಹಲ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಸೋನಾರ್ ಅರೇ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಜನರೇಷನ್ / ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್) (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016), ಅಭಯ್‌ (ಸಣ್ಣ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ನೌಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಹಲ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಸೋನಾರ್), ಎನ್‌ಎಸಿಎಸ್‌ (ಶಿಪ್ ಸೋನಾರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯರ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರೈಸೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್), ಎಐಎಇಎಸ್‌ಎಸ್‌ (ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಡಿಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಸೋನಾರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್), ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಲಘು ಎಳೆತದ ಶ್ರೇಣಿ ಸೋನಾರ್ (ALTAS) (ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ).

 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ, ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಡಿಪಿಎಸ್‌ಯು/ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂವೇದಕಗಳು, ರಾಡಾರ್‌ಗಳು, ಇಡಬ್ಲು ಸೂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಸ್ತಾಂತರಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು. ಸಚಿವಾಲಯದ ಧನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಐಎಲ್‌-ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದೇಶೀಯ ಮೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಹೈ-ಎಂಡ್ ಎಲ್‌ಆರ್‌ಯು ಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐಜೆಎಎನ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ವರ್ಟಿಕಲ್ ಲಾಂಚ್ ಶಾರ್ಟ್ ರೇಂಜ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ಟು ಏರ್ ಮಿಸೈಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಮಿಸೈಲ್ ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಮಗಳು

ಮರೀಚ್ ಸುಧಾರಿತ ಟಾರ್ಪಿಡೊ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ), ವರುಣಾಸ್ತ್ರ (ಭಾರೀ ತೂಕದ ಟಾರ್ಪಿಡೊ), ಸುಧಾರಿತ ಲಘು ತೂಕದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಟಾರ್ಪಿಡೊ(ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ), ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ-ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಮೈನ್ಸ್ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ).

 ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಸುಧಾರಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಾರ್‌ಫೇರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ 'ಶಕ್ತಿ', ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮೆಷರ್ 'ವರುಣ', ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಾರ್‌ಫೇರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ 'ಸಂಗ್ರಹ' ವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಾಯುಯಾನ (ಹಡಗು-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ತಿರುಗುವ-ರೆಕ್ಕೆ)

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಹಡಗು-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ತಿರುಗುವ-ರೆಕ್ಕೆಯ (rotary-wing) ವಾಯುಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಇದು ಕಡಲ ವಾಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

 HAL ಸುಧಾರಿತ ಲಘು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ (ALH/ಧ್ರುವ್)

ಎಚ್‌ಎಎಲ್‌ ಸುಧಾರಿತ ಲಘು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಸಾರಿಗೆ, ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹು-ಪಾತ್ರದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಚ್‌ಎಎಲ್‌ ನಿಂದ 340 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ರುವ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾರಿಷಸ್ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ಸೇನೆಯು ಧ್ರುವ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಹಡಗು-ಆಧಾರಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕಗಳು

ನೌಕಾಪಡೆಯು ಎಎಲ್‌ಎಚ್‌ ಎಂಕೆ III ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ರಾಡಾರ್ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಏಕೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಯುಟಿಲಿಟಿ ಮಿಷನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದೇಶೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳು

ಮಝಗಾನ್ ಡಾಕ್ ಶಿಪ್‌ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಗಾರ್ಡನ್ ರೀಚ್ ಶಿಪ್‌ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ & ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್, ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಗಳು ಮುಂಚೂಣಿ ವೇದಿಕೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಚಕ್ರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು, ಹೊಸ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಜೆಟ್ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ₹1.03 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ದ್ವಿಗುಣ: ಪಾಲು 15% ರಿಂದ 21% ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ

ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ 2013-14 ರಲ್ಲಿ ₹2.53 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹6.81 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದೆ, ಇದು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 9.53 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ 2020-21 ರಿಂದ 2025-26 ರವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ, ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥ ಕಡಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭಾರತದ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಅಂದಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪಾಲು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಎರಡೂ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿವೆ. ಇದು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಇಂಧನ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೆಚ್ಚವು 2020–21 ರಲ್ಲಿ22,934.75 ಕೋಟಿಗಳಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ38,194.80 ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಒಟ್ಟು ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇದರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಲು ಶೇ. 6.5 ಮತ್ತು ಶೇ. 7.5 ರ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹಡಗುಗಳು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದು 2020–21 ರಲ್ಲಿ26,688.28 ಕೋಟಿಗಳಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ62,545.98 ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ, ಇದರ ಬಂಡವಾಳ ಪಾಲು ಶೇ. 8.26 ರಿಂದ ಶೇ. 13.75 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಜೆಟ್ (ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ + ಬಂಡವಾಳ) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 2020–21 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಶೇ. 7–8 ರಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 21 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಇದು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಗಳು, ನೌಕಾ ವಾಯುಯಾನ ಮತ್ತು ನೀರೊಳಗಿನ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಮೌಲ್ಯದ ಆಧುನೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಕಡಲ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಡಲ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಇದು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಸುಮಾರು ಶೇ. 67 ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿವೆ. ಇದು ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಪ್ರತಿಭೆ, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ 194 ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣದ ಈ ಪ್ರೇರಣೆಯು ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ  2020 ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ  2025 ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನೀತಿಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಉಪಕ್ರಮವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು 2047ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರವಾಗಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನೌಕಾ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೇಡ್-ಇನ್-ಇಂಡಿಯಾ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಲು ನೌಕಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕೋಶವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಐಐಒ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನೌಕಾ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಸ್ಪಿಆರ್ಐಎನ್ಟಿ ಸವಾಲುಗಳು: ಎನ್‌ಐಐಒ ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು 2022 ರಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ ಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ಐಎನ್‌ಟಿ, ಕನಿಷ್ಠ 75 ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 213 ಎಂಎಸ್ಎಂಇ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳ ಸಹಯೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ.

ಐಡಿಎಕ್ಸ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಐಡಿಎಕ್ಸ್‌ ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಂಎಸ್‌ಎಇ ಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು, ಆರ್‌&ಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಐಡಿಎಕ್ಸ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು DPSU ಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಭಾರತ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಸಹ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಐಡಿಎಕ್ಸ್‌ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹10 ಕೋಟಿ ವರೆಗೆ ನಿಧಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸೃಜನ್ ಪೋರ್ಟಲ್: 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು (ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ತಯಾರಿಸಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಇಲಾಖೆ ಯಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಉಪಕ್ರಮವು ಈಗ 38,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 14,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಧನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣ ಪಟ್ಟಿಗಳು ನೌಕಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮದಿಂದಲೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಗುರುತಿಸುವ ಅನುಕ್ರಮ ಪಿಐಎಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.ಪಿಐಎಲ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ 5,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, 3,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರ್ವೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಫಿರಂಗಿ ಬಂದೂಕುಗಳು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರೈಫಲ್‌ಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ವಿಮಾನಗಳು, ಎಲ್‌ಸಿಹೆಚ್‌ಗಳು, ರಾಡಾರ್‌ಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವೇದಿಕೆಗಳು, ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು, ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಸೇರಿವೆ.

'ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಖರೀದಿಸಿ-ಐಡಿಡಿಎಂ' ವರ್ಗವು ಒಟ್ಟು ಒಪ್ಪಂದದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ (ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಶದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಎಲ್‌ಸಿಎ ತೇಜಸ್ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದ ಮರೀಚ್ ಸುಧಾರಿತ ಟಾರ್ಪಿಡೊ ಡಿಕಾಯ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಡಲ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಇಎಂಎಲ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಂತಹ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಯುದ್ಧನೌಕೆ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ, ಇದು ಬಾಹ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

2014 ರಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳು ನೌಕಾಸೇನೆಗೆ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿವೆ, ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 40 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನದಂದು, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸ್ಥಳೀಯೀಕರಣದ ಈ ಪಯಣವು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಅದು ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರ ನೌಕಾಪಡೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಜಲಮೇವ ಯಸ್ಯ, ಬಲಮೇವ ತಸ್ಯ’

(ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ಸರ್ವಶಕ್ತ)

 

References:

Press Information Bureau (PIB)

Ministry of Defence

Indian Navy

Society of Indian Defence Manufacturers

Hindustan Aeronautics Limited

Parliament / Standing Committee Reports

All India Radio

IIT

Click here to see PDF

 

*****

 

 

(Explainer ID: 156316) आगंतुक पटल : 72
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , हिन्दी , हिन्दी , Marathi , Bengali , Assamese , Gujarati
Link mygov.in
National Portal Of India
STQC Certificate