કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના પ્રધાન શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે આજે સંસદમાં કેન્દ્રીય બજેટ 2024-25 રજૂ કરતી વખતે જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, અપેક્ષા કરતા વધુ સારું પ્રદર્શન કરવાની સાથે, હજી પણ નીતિગત અનિશ્ચિતતાઓની પકડમાં છે. અસ્કયામતોની ઊંચી કિંમતો, રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને વહાણવટાના વિક્ષેપો વૃદ્ધિ માટે નોંધપાત્ર નુકસાનના જોખમો અને ફુગાવાના ઊંધા જોખમો પેદા કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં, ભારતનો આર્થિક વિકાસ એ ચમકતો અપવાદ બની રહ્યો છે અને આગામી વર્ષોમાં પણ તે યથાવત્ રહેશે, એમ નાણાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.

કેન્દ્રીય બજેટ 2024-25ની વિશેષતાઓ વિશે જણાવતાં શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું હતું કે, આ બજેટ 9 પ્રાથમિકતાવાળા ક્ષેત્રો પર કેન્દ્રિત છે, જેમાં પરિવર્તનકારી ફેરફારોની સંભવિતતા છે. બજેટમાં અગાઉ કરવામાં આવેલી કેટલીક જાહેરાતોને પણ આવરી લેવામાં આવી છે, જેનો ઉદ્દેશ તેમને મજબૂત કરવાનો અને વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને ઝડપી બનાવવા માટે તેમના અમલીકરણને વેગ આપવાનો છે. આ 9 પ્રાથમિકતા ધરાવતાં ક્ષેત્રોમાં સામેલ છેઃ

1) કૃષિમાં ઉત્પાદકતા અને સ્થિતિસ્થાપકતા

2) રોજગાર અને કૌશલ્યવર્ધન

3) સર્વસમાવેશક માનવ સંસાધન વિકાસ અને સામાજિક ન્યાય

૪) ઉત્પાદન અને સેવાઓ

5) શહેરી વિકાસ

6) ઊર્જા સુરક્ષા

7) ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

8) નવીનતા, સંશોધન અને વિકાસ અને

9) આગામી પેઢીના સુધારાઓ

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, ત્યાર પછીના અંદાજપત્રો આના પર આધારિત હશે અને વધુ પ્રાથમિકતાઓ અને કાર્યો ઉમેરશે. 'આર્થિક નીતિ માળખા'ના ભાગરૂપે વધુ વિગતવાર ફોર્મ્યુલેશન પણ હાથ ધરવામાં આવશે.

2024-25ના અંદાજપત્રીય અંદાજની વિગતો આપતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ઉધાર અને કુલ ખર્ચ સિવાયની કુલ આવક અનુક્રમે ₹32.07 લાખ કરોડ અને ₹48.21 લાખ કરોડ અંદાજવામાં આવી છે. નેટ ટેક્સ રિસિપ્ટ્સ ₹25.83 લાખ કરોડ આંકવામાં આવી છે. રાજકોષીય ખાધ જીડીપીના ૪.૯ ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. વર્ષ 2024-25 દરમિયાન ડેટેડ સિક્યોરિટીઝ દ્વારા કુલ અને ચોખ્ખું બજારનું ઋણ અનુક્રમે ₹14.01 લાખ કરોડ અને ₹11.63 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. બંને 2023-24ની સરખામણીએ ઓછા હશે.

તેમણે વ્યક્ત કર્યું હતું કે, વર્ષ 2021માં રાજકોષીય મજબૂતીકરણનાં માર્ગે અર્થતંત્રને સારી રીતે સેવા આપી છે અને સરકારનું લક્ષ્ય આગામી વર્ષે 4.5 ટકાથી નીચેની ખાધ સુધી પહોંચવાનું છે. સરકાર અભ્યાસક્રમમાં રહેવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વર્ષ 2026-27થી દર વર્ષે રાજકોષીય ખાધને એવી રીતે જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે કે જેથી જીડીપીની ટકાવારી તરીકે કેન્દ્ર સરકારનું દેવું ઘટતાં જાય.

CB/GP/JD