"ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆಯು ಬಡವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ, ಘನತೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ " - ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

2014ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ.) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 56.16 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿ ₹2.67 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಲುಪಿದೆ.

ಶೇ.56ರಷ್ಟು ಜನ್ ಧನ್ ಖಾತೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ, ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಎಂಬುದು ದೂರದ ಕನಸಾಗಿತ್ತು. ಔಪಚಾರಿಕ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಾಲದಾತರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಅವರನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆಯ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಿತು.

2014ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಈ ವಾಸ್ತವವು ಬದಲಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ.), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಯಸ್ಕರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವುದು, ಆರ್ಥಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸಾಲ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಗಳಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು, ಅಸುರಕ್ಷಿತರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು, ನಿಧಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯದಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗಿನ್ನಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗುರುತಿಸಿದೆ. "ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತೆರೆಯಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು 18,096,130 ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಸಾಧಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯು 11ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಉಲ್ಬಣದವರೆಗೆ ಅದರ ಸಾಧನೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಬದಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದು: ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಗದದ ಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂಲ ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿ (ಬಿ ಎಸ್ ಬಿ ಡಿ) ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು, ಕೆವೈಸಿ, ಇ-ಕೆವೈಸಿ, ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮೋಡ್ ನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವುದು, ಶೂನ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ಶುಲ್ಕಗಳು.

ಅಸುರಕ್ಷಿತರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ- ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ವಿತರಣೆ, ₹2 ಲಕ್ಷ ರೂ. ವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ.

ನಿಧಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ - ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಮೆ, ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಲದಂತಹ ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು.

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಎರಡನ್ನೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶೂನ್ಯ-ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಖಾತೆಗಳು, ಅಂತರ್ಗತ ವಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ ಗಳು, ಓವರ್ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್ಸ್ (ಬಿ.ಸಿ. ಗಳು) ಮೂಲಕ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಅಂತರ್ಗತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಧಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿ ಖಾತೆ (ಬಿಎಸ್ ಬಿಡಿಎ) - ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅರ್ಹರಾದ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರೂ ಸಹ ಬಿಎಸ್ ಬಿಡಿಎ ತೆರೆಯಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಖಾತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳು, ಎಟಿಎಂಗಳು ಮತ್ತು ಬಿ.ಸಿ. ಗಳ ಮೂಲಕ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ಖಾತೆ/ಛೋಟಾ ಖಾತಾ- ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು. ಇವು 12 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಯ ಅರ್ಜಿಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ 12 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.

ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್- ಎಲ್ಲಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ₹ 2 ಲಕ್ಷದ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಚಿತ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 28,2018 ರ ಮೊದಲು ತೆರೆಯಲಾದ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ₹ 1 ಲಕ್ಷ).

ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ- ಫಲಾನುಭವಿಗಳು 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ವ್ಯಾಪಾರ ವರದಿಗಾರರು (ಬಿಸಿಗಳು)/ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರರು-ಶಾಖೆ/ಎಟಿಎಂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಿಲ್ಲರೆ ಏಜೆಂಟರು. ಬಿ. ಸಿ. ಗಳು/ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರರು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ, ಠೇವಣಿಗಳು, ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ- ಪಿ.ಎಂ.ಜೆ.ಡಿ.ವೈ ಖಾತೆಗಳು ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ (ಡಿಬಿಟಿ), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ್ ಜ್ಯೋತಿ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಜೆಜೆಬಿವೈ), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಎಸ್ಬಿವೈ), ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (ಎಪಿವೈ), ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ ಯುನಿಟ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ & ರೀಫೈನಾನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಮುದ್ರಾ) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.

ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ.) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ:

ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗಂತಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಹಲವಾರು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದ್ದು, 327 ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು (ಡಿಬಿಟಿ) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ, ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ/ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 67 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ನಗರ/ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 33ರಷ್ಟು ಜನಧನ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, 2015ರ ಒಟ್ಟು14.72 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು 56.16 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದೆ.

ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಜನಧನ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಗರ/ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 67ರಷ್ಟು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ/ಅರೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ

ಶೇ.56ರಷ್ಟು ಜನ್ ಧನ್ ಖಾತೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನುಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಜೆ. ಬಿ. ವೈ., ಪಿ. ಎಂ. ಎಸ್. ಬಿ. ವೈ. ಮತ್ತು ಎ. ಪಿ. ವೈ. ಯಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿಗಳು

2015ರ ಮಾರ್ಚ ನಲ್ಲಿ ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿಗಳು ₹15,670 ಕೋಟಿ  ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ 2,67,755 ಕೋಟಿಗೆ ದಾಟಿದೆ, ಇದು ಔಪಚಾರಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀಡಲಾದ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಒಟ್ಟು 38.68 ಕೋಟಿ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನಗದು ರಹಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ರುಪೇ ಕಾರ್ಡ ಗಳು ನಗದು ರಹಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವು ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಔಪಚಾರಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿಯಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ.), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ್ ಜ್ಯೋತಿ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಜೆ. ಬಿ. ವೈ.), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (ಪಿ. ಎಂ. ಎಸ್. ಬಿ. ವೈ.) ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (ಎ. ಪಿ. ವೈ.) ಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 2025ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು (ಜಿಪಿಗಳು) ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (ಯುಎಲ್ಬಿಗಳು) ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕರು ಈ ಪರಿವರ್ತಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನೋಂದಣಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (2025ರ ಜುಲೈ 31ರವರೆಗೆ) ಒಟ್ಟು 99,753 ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಈ ಶಿಬಿರಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ದಾಖಲಾತಿ, ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 80,462 ಶಿಬಿರಗಳ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ (2025ರ ಜುಲೈ 31ರವರೆಗೆ). ಮೊದಲ ತಿಂಗಳ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ, ಸುಮಾರು 6.6 ಲಕ್ಷ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೂರು ಜನ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 22.65  ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ನೋಂದಣಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 4.73 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪಿ.ಎಂ.ಜೆ.ಡಿ.ವೈ. ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು 5.65 ಲಕ್ಷ ಇತರ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಕೆ.ವೈ.ಸಿ. ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ.ಎಂ.ಜೆ.ಡಿ. ವೈ.) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ

ಭಾರತವು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿ.ಎಂ.ಜೆ.ಡಿ.ವೈ.) ಯ 11ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿರುವಾಗ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ., ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುವ ತನ್ನ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದೃಢವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 30 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 56 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಠೇವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತಲುಪಿದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದೆ.

ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿ.ಎಂ.ಜೆ.ಡಿ.ವೈ. ಖಾತೆಗಳ ತಡೆರಹಿತ ಏಕೀಕರಣವು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಪಿ. ಎಂ. ಜೆ. ಡಿ. ವೈ. ಯ ಸಾಧನೆಗಳು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2174553) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 18