પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ આજે ​​કોલસાનો કોઈપણ ઔદ્યોગિક ઉપયોગ અને નિકાસ માટે ઉપયોગ કરવાના હેતુથી NRS જોડાણ નીતિમાં "કોલસેતુ વિન્ડો" નામની નવી વિન્ડોના નિર્માણ દ્વારા સીમલેસ, કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક ઉપયોગ (CoalSETU) માટે કોલસાના જોડાણની હરાજીની નીતિને મંજૂરી આપી છે. આ નવી નીતિ સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહેલા કોલસા ક્ષેત્રના સુધારાઓની શ્રેણીમાં વધારો કરે છે.

આ નીતિ 2016ની NRS (નોન-રેગ્યુલેટેડ સેક્ટર) જોડાણ હરાજી નીતિમાં કોલસેતુ નામની એક અલગ વિન્ડો ઉમેરીને, કોઈપણ ઔદ્યોગિક ઉપયોગ અને નિકાસ માટે લાંબા ગાળાના ધોરણે હરાજીના આધારે કોલસાના જોડાણની ફાળવણીને મંજૂરી આપશે, જેમાં કોલસાની જરૂરિયાતવાળા કોઈપણ સ્થાનિક ખરીદનાર જોડાણ હરાજીમાં ભાગ લઈ શકે છે. આ વિન્ડો હેઠળ કોકિંગ કોલસાની ઓફર કરવામાં આવશે નહીં.

NRS માટે કોલસાના જોડાણની હરાજીની હાલની નીતિ NRS એટલે કે સિમેન્ટ, સ્ટીલ (કોકિંગ), સ્પોન્જ આયર્ન, એલ્યુમિનિયમ, અને અન્ય [ખાતર (યુરિયા) સિવાય] તેમના કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ્સ (CPPs) સહિતના તમામ નવા કોલસાના જોડાણોની હરાજી-આધારિત ફાળવણીની જોગવાઈ કરે છે. NRS જોડાણની વર્તમાન નીતિ મુજબ, પેટા-ક્ષેત્રો માત્ર નિર્દિષ્ટ અંતિમ વપરાશકર્તાઓ માટે જ છે.

વર્તમાન અને ભવિષ્યની બજારની ગતિશીલતાને ધ્યાનમાં રાખીને અને વ્યવસાય કરવાની સરળતા (ease of doing business) ના હેતુથી તથા હાલના કોલસાના ભંડારના ઝડપી ઉપયોગ માટે અને દેશની ઊર્જાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે આયાતી કોલસા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે, NRS ને કોલસાના પુરવઠાની વર્તમાન વ્યવસ્થાઓ પર પુનર્વિચાર કરવાની અને કોઈપણ અંતિમ ઉપયોગ પરના પ્રતિબંધો વિના કોલસાના ગ્રાહકોને NRSમાં જોડાણો લંબાવવાની જરૂર હતી. કોમર્શિયલ માઇનિંગ માટે કોલસા ક્ષેત્ર ખોલવાના અનુસંધાનમાં, જેમાં કોઈપણ અંતિમ ઉપયોગના પ્રતિબંધો વિના કોલસાના બ્લોક્સની ફાળવણીને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, આ NRS માટે કોલસાના જોડાણની હરાજીની નીતિમાં કોઈપણ ઔદ્યોગિક ઉપયોગ અને નિકાસ માટે લાંબા ગાળાના ધોરણે હરાજીના આધારે કોલસાના જોડાણની ફાળવણી માટે બીજી વિન્ડો/પેટા-ક્ષેત્ર ઉમેરીને તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રસ્તાવિત વિન્ડોમાં વેપારીઓને ભાગ લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.

NRS (નોન-રેગ્યુલેટેડ સેક્ટર) માં ઉલ્લેખિત અંતિમ-વપરાશકર્તા પેટા-ક્ષેત્રો માટે કોલસા જોડાણોની હાલની હરાજી ચાલુ રહેશે. ઉલ્લેખિત અંતિમ-વપરાશકર્તા(ઓ) પણ આ વિન્ડોમાં ભાગ લઈ શકે છે.

આ વિન્ડો હેઠળ મેળવેલ કોલસાનું જોડાણ સ્વ-વપરાશ, કોલસાની નિકાસ, અથવા અન્ય કોઈપણ હેતુ (કોલસા ધોવા સહિત) માટે હશે સિવાય કે દેશમાં પુનઃવેચાણ માટે. કોલસાના જોડાણ ધારકો તેમના કોલસાના જોડાણના જથ્થાના 50% સુધી કોલસાની નિકાસ કરવા માટે પાત્ર હશે. કોલસાના જોડાણ ધારકો આ વિન્ડો હેઠળ મેળવેલા કોલસાનો તેમની ગ્રુપ કંપનીઓ વચ્ચે તેમની જરૂરિયાત મુજબ લવચીક રીતે ઉપયોગ કરી શકે છે. ધોવાયેલા કોલસાની માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, જે ભવિષ્યમાં વધશે, વોશરી ઓપરેટરોને કોલસાના જોડાણો આપવાથી દેશમાં ધોવાયેલા કોલસાની ઉપલબ્ધતામાં વધારો થશે અને પરિણામે આયાતમાં ઘટાડો થશે. વધુમાં, ધોવાયેલો કોલસો દેશની બહાર પણ ગ્રાહકો શોધી શકશે અને તેથી, ધોવાયેલા કોલસાનો ઉપયોગ નિકાસના હેતુ માટે પણ થઈ શકે છે.

SM/BS/GP/JD