सहकारिता मंत्रालय
सहकारी समितियों के रजिस्ट्रार के कार्यालयों का कम्प्यूटरीकरण
प्रविष्टि तिथि:
10 MAR 2026 5:01PM by PIB Delhi
यह परियोजना 30 राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों में प्रगति पर है तथा 5 राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों में पूर्ण हो चुकी है। केरल राज्य ने इस परियोजना में रुचि नहीं दिखाई है।
परियोजना के अंतर्गत भारत सरकार के हिस्से के रूप में कुल ₹82.85 करोड़ (महाराष्ट्र और उत्तर प्रदेश सहित) की धनराशि आवंटित की गई है। इसमें से अब तक राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों को कुल ₹29.02 करोड़ जारी किए जा चुके हैं। इस परियोजना के अंतर्गत राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों द्वारा रजिस्ट्रार सहकारी समितियों (RCS) के कार्यालयों के कम्प्यूटरीकरण हेतु हार्डवेयर की खरीद, सॉफ्टवेयर के विकास तथा अन्य कार्यान्वयन संबंधी आवश्यकताओं जैसी गतिविधियों पर लगभग ₹18 करोड़ की राशि व्यय की गई है।
राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों के रजिस्ट्रार सहकारी समितियों (RCS) के कार्यालयों के कम्प्यूटरीकरण परियोजना (झारखंड सहित) के अंतर्गत लक्ष्य प्राप्ति में विलंब निम्नलिखित कारणों से हुआ है:–
(i) कार्यान्वयन के प्रारंभिक चरण में समय की कमी, क्योंकि क्रियान्वयन के लिए सीमित अवधि उपलब्ध थी तथा कई राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों द्वारा अपने SNA खातों को सार्वजनिक वित्त प्रबंधन प्रणाली (PFMS) के साथ मैप करने की प्रक्रिया पूर्ण नहीं की गई थी।
(ii) निधियों के वितरण हेतु PFMS में नए CSNA मॉडल की शुरुआत तथा राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों को इस प्रणाली के अंतर्गत चाइल्ड एजेंसी के रूप में मैप करने में हुई देरी।
(iii) कई राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों द्वारा जारी निधियों के उपयोग में विलंब, जिसका कारण परियोजनाओं के लिए प्रशासनिक स्वीकृतियाँ लंबित होना, सॉफ्टवेयर विकास के लिए विक्रेताओं का अंतिम चयन न होना, हार्डवेयर की खरीद में विलंब तथा राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों द्वारा समभाग (matching grant) जारी करने में देरी होना है, जिसके परिणामस्वरूप आगामी किस्तों का निर्गमन नहीं हो सका।
(iv) इसके अतिरिक्त, SNA SPARSH मॉडल तथा ट्रेजरी सिंगल अकाउंट (TSA) मॉडल जैसी नई प्रक्रियाओं की शुरुआत, जिसके अंतर्गत राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों के RBI खाते दिल्ली स्थित भारतीय रिजर्व बैंक की क्षेत्रीय शाखा में खोले जाने आवश्यक थे, जिससे आवश्यक औपचारिकताओं को पूरा करने में पर्याप्त समय लगा।
मंत्रालय की पहलों के सुचारु एवं समयबद्ध क्रियान्वयन को सुनिश्चित करने के लिए राज्यों के साथ सक्रिय रूप से समन्वय किया जा रहा है। सचिव (सहकारिता) की अध्यक्षता में राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों के साथ वीडियो कॉन्फ्रेंसिंग के माध्यम से मासिक बैठकें आयोजित की जाती हैं, जिनमें मंत्रालय द्वारा संचालित पहलों की प्रगति की समीक्षा की जाती है। इसके अतिरिक्त, राज्यों के सहकारिता विभागों के प्रधान सचिवों/सचिवों तथा राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों के रजिस्ट्रार सहकारी समितियों के साथ तिमाही समीक्षा बैठकें भौतिक रूप से आयोजित की जाती हैं। हाल ही में, दिनांक 17 फरवरी 2026 को माननीय केंद्रीय गृह एवं सहकारिता मंत्री की अध्यक्षता में ‘मंथन बैठक’ आयोजित की गई, जिसमें राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों के माननीय सहकारिता मंत्रियों ने भाग लिया।
अधिकांश राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों द्वारा परियोजना का कार्यान्वयन वर्तमान में प्रगति पर है। कुछ राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों में परियोजना हाल ही में पूर्ण हुई है, इसलिए RCS कार्यालयों के कार्यकरण में हुए मापनीय सुधारों का आकलन करना अभी जल्दबाजी होगी।
मंत्रालय प्राथमिक कृषि ऋण समितियों (PACS) के कम्प्यूटरीकरण से संबंधित जिला-स्तरीय आंकड़े संधारित नहीं करता है। तथापि, उत्तर प्रदेश राज्य में स्वीकृत कुल 6,257 PACS में से 3,057 PACS का कम्प्यूटरीकरण किया जा चुका है। NCD (राष्ट्रीय सहकारी डेटाबेस) में पंजीकृत सहकारी समितियों की राज्य-वार एवं जिला-वार (उत्तर प्रदेश के बुलंदशहर जिले सहित) संख्या का विवरण अनुलग्नक – I में संलग्न है।
चूँकि अधिकांश राज्यों/केंद्र शासित प्रदेशों में परियोजनाओं का कार्यान्वयन वर्तमान में प्रगति पर है, इसलिए सहकारी क्षेत्र में पारदर्शिता, अनुपालन दक्षता तथा सेवा प्रदायगी पर इन पहलों के प्रभाव का आकलन करना अभी जल्दबाजी होगी।
*******
|
अनुलग्नक – I
राज्यवार और जिलावार सहकारी समितियों की कुल संख्या (दिनांक 06-03-2025 तक)
|
|
एस.एन.
|
राज्य/केंद्र शासित प्रदेश
|
ज़िला
|
संपूर्ण समाज
|
|
1
|
अंडमान व नोकोबार द्वीप समूह
|
निकोबार्स
|
149
|
|
2
|
अंडमान व नोकोबार द्वीप समूह
|
उत्तरी और मध्य अंडमान
|
751
|
|
3
|
अंडमान व नोकोबार द्वीप समूह
|
दक्षिण अंडमान
|
1341
|
|
4
|
आंध्र प्रदेश
|
अल्लूरी सीताराम राजू
|
90
|
|
5
|
आंध्र प्रदेश
|
अनकापल्ली
|
1025
|
|
6
|
आंध्र प्रदेश
|
अनंतपुर
|
1901
|
|
7
|
आंध्र प्रदेश
|
अन्नमय्या
|
425
|
|
8
|
आंध्र प्रदेश
|
बापतला
|
662
|
|
9
|
आंध्र प्रदेश
|
चित्तूर
|
387
|
|
10
|
आंध्र प्रदेश
|
पूर्वी गोदावरी
|
688
|
|
11
|
आंध्र प्रदेश
|
एलुरु
|
881
|
|
12
|
आंध्र प्रदेश
|
गुंटूर
|
445
|
|
13
|
आंध्र प्रदेश
|
काकीनाडा
|
698
|
|
14
|
आंध्र प्रदेश
|
कोनासीमा
|
884
|
|
15
|
आंध्र प्रदेश
|
कृष्ण
|
712
|
|
16
|
आंध्र प्रदेश
|
कुरनूल
|
532
|
|
17
|
आंध्र प्रदेश
|
नांदयाल
|
640
|
|
18
|
आंध्र प्रदेश
|
एनटीआर
|
766
|
|
19
|
आंध्र प्रदेश
|
Palnadu
|
567
|
|
20
|
आंध्र प्रदेश
|
पार्वतीपुरम मन्याम
|
156
|
|
21
|
आंध्र प्रदेश
|
प्रकाशम
|
994
|
|
22
|
आंध्र प्रदेश
|
एसपीएसआर नेल्लोर
|
1810
|
|
23
|
आंध्र प्रदेश
|
श्री सत्य साई
|
364
|
|
24
|
आंध्र प्रदेश
|
श्रीकाकुलम
|
463
|
|
25
|
आंध्र प्रदेश
|
तिरुपति
|
793
|
|
26
|
आंध्र प्रदेश
|
विशाखापत्तनम
|
577
|
|
27
|
आंध्र प्रदेश
|
विजयनगरम
|
390
|
|
28
|
आंध्र प्रदेश
|
पश्चिम गोदावरी
|
692
|
|
29
|
आंध्र प्रदेश
|
वाईएसआर
|
653
|
|
30
|
अरुणाचल प्रदेश
|
अंजॉ
|
11
|
|
31
|
अरुणाचल प्रदेश
|
चांगलांग
|
48
|
|
32
|
अरुणाचल प्रदेश
|
दिबांग घाटी
|
8
|
|
33
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पूर्वी कामेंग
|
81
|
|
34
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पूर्वी सियांग
|
79
|
|
35
|
अरुणाचल प्रदेश
|
कामले
|
20
|
|
36
|
अरुणाचल प्रदेश
|
क्रा दादी
|
49
|
|
37
|
अरुणाचल प्रदेश
|
कुरुंग कुमे
|
121
|
|
38
|
अरुणाचल प्रदेश
|
लेपाराडा
|
17
|
|
39
|
अरुणाचल प्रदेश
|
लोहित
|
16
|
|
40
|
अरुणाचल प्रदेश
|
लोंगडिंग
|
17
|
|
41
|
अरुणाचल प्रदेश
|
निचली दिबांग घाटी
|
39
|
|
42
|
अरुणाचल प्रदेश
|
लोअर सियांग
|
18
|
|
43
|
अरुणाचल प्रदेश
|
लोअर सबानसिरी
|
164
|
|
44
|
अरुणाचल प्रदेश
|
नामसाई
|
40
|
|
45
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पाक्के केसंग
|
22
|
|
46
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पापुम पारे
|
366
|
|
47
|
अरुणाचल प्रदेश
|
शि योमी
|
9
|
|
48
|
अरुणाचल प्रदेश
|
सियांग
|
14
|
|
49
|
अरुणाचल प्रदेश
|
तवांग
|
11
|
|
50
|
अरुणाचल प्रदेश
|
तिराप
|
17
|
|
51
|
अरुणाचल प्रदेश
|
अपर सियांग
|
49
|
|
52
|
अरुणाचल प्रदेश
|
अपर सबानसिरी
|
157
|
|
53
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पश्चिम कामेंग
|
70
|
|
54
|
अरुणाचल प्रदेश
|
पश्चिम सियांग
|
74
|
|
55
|
असम
|
बाजाली
|
208
|
|
56
|
असम
|
बक्सा
|
570
|
|
57
|
असम
|
बारपेटा
|
723
|
|
58
|
असम
|
बिश्वनाथ
|
336
|
|
59
|
असम
|
बोंगईगांव
|
204
|
|
60
|
असम
|
काचर
|
439
|
|
61
|
असम
|
चराइदेओ
|
206
|
|
62
|
असम
|
चिरांग
|
275
|
|
63
|
असम
|
दरांग
|
332
|
|
64
|
असम
|
धेमाजी
|
471
|
|
65
|
असम
|
धुबरी
|
391
|
|
66
|
असम
|
डिब्रूगढ़
|
506
|
|
67
|
असम
|
दीमा हासाओ
|
85
|
|
68
|
असम
|
गोलपाड़ा
|
391
|
|
69
|
असम
|
गोलाघाट
|
317
|
|
70
|
असम
|
हैलाकांडी
|
120
|
|
71
|
असम
|
होजाई
|
373
|
|
72
|
असम
|
जोरहट
|
311
|
|
73
|
असम
|
कामरूप
|
556
|
|
74
|
असम
|
कामरूप मेट्रो
|
392
|
|
75
|
असम
|
कार्बी आंगलोंग
|
437
|
|
76
|
असम
|
कोकराझार
|
314
|
|
77
|
असम
|
लखीमपुर
|
488
|
|
78
|
असम
|
माजुली
|
180
|
|
79
|
असम
|
मारिगांव
|
373
|
|
80
|
असम
|
नगांव
|
854
|
|
81
|
असम
|
नलबाड़ी
|
394
|
|
82
|
असम
|
शिवसागर
|
429
|
|
83
|
असम
|
सोनितपुर
|
438
|
|
84
|
असम
|
दक्षिण सालमारा मनकाचार
|
44
|
|
85
|
असम
|
श्रीभूमि
|
178
|
|
86
|
असम
|
तामुलपुर
|
165
|
|
87
|
असम
|
तिनसुकिया
|
389
|
|
88
|
असम
|
उदलगुड़ी
|
634
|
|
89
|
असम
|
पश्चिम कार्बी आंगलोंग
|
68
|
|
90
|
बिहार
|
अरारिया
|
325
|
|
91
|
बिहार
|
अरवाल
|
213
|
|
92
|
बिहार
|
औरंगाबाद
|
707
|
|
93
|
बिहार
|
बांका
|
526
|
|
94
|
बिहार
|
बेगूसराय
|
1351
|
|
95
|
बिहार
|
भागलपुर
|
779
|
|
96
|
बिहार
|
भोजपुर
|
846
|
|
97
|
बिहार
|
बक्सर
|
613
|
|
98
|
बिहार
|
दरभंगा
|
1884
|
|
99
|
बिहार
|
गया
|
718
|
|
100
|
बिहार
|
गोपालगंज
|
530
|
|
101
|
बिहार
|
जमुई
|
570
|
|
102
|
बिहार
|
जहानाबाद
|
208
|
|
103
|
बिहार
|
कैमुर (भबुआ)
|
643
|
|
104
|
बिहार
|
कटिहार
|
419
|
|
105
|
बिहार
|
खगरिया
|
607
|
|
106
|
बिहार
|
किशनगंज
|
159
|
|
107
|
बिहार
|
लखीसराय
|
355
|
|
108
|
बिहार
|
मधेपुरा
|
420
|
|
109
|
बिहार
|
मधुबनी
|
641
|
|
110
|
बिहार
|
मंगर
|
328
|
|
111
|
बिहार
|
मुजफ्फरपुर
|
1299
|
|
112
|
बिहार
|
नालंदा
|
1146
|
|
113
|
बिहार
|
नवादा
|
420
|
|
114
|
बिहार
|
पश्चिम चंपारण
|
558
|
|
115
|
बिहार
|
पटना
|
1394
|
|
116
|
बिहार
|
पूर्वी चंपारण
|
1012
|
|
117
|
बिहार
|
पूर्णिया
|
631
|
|
118
|
बिहार
|
रोहतास
|
822
|
|
119
|
बिहार
|
सहरसा
|
489
|
|
120
|
बिहार
|
समस्तीपुर
|
1896
|
|
121
|
बिहार
|
सरन
|
777
|
|
122
|
बिहार
|
शेखपुरा
|
170
|
|
123
|
बिहार
|
शिवहर
|
201
|
|
124
|
बिहार
|
सीतामढ़ी
|
1263
|
|
125
|
बिहार
|
सिवान
|
595
|
|
126
|
बिहार
|
सुपौल
|
430
|
|
127
|
बिहार
|
वैशाली
|
1445
|
|
128
|
चंडीगढ़
|
चंडीगढ़
|
476
|
|
129
|
छत्तीसगढ
|
बलोद
|
496
|
|
130
|
छत्तीसगढ
|
बलोदा बाजार
|
599
|
|
131
|
छत्तीसगढ
|
बलरामपुर
|
374
|
|
132
|
छत्तीसगढ
|
बास्तर
|
340
|
|
133
|
छत्तीसगढ
|
बेमेटारा
|
425
|
|
134
|
छत्तीसगढ
|
बीजापुर
|
85
|
|
135
|
छत्तीसगढ
|
बिलासपुर
|
894
|
|
136
|
छत्तीसगढ
|
दंतेवाड़ा
|
85
|
|
137
|
छत्तीसगढ
|
धमतरी
|
397
|
|
138
|
छत्तीसगढ
|
दुर्ग
|
801
|
|
139
|
छत्तीसगढ
|
गरियाबंद
|
267
|
|
140
|
छत्तीसगढ
|
गौरेला पेंड्रा मारवाही
|
98
|
|
141
|
छत्तीसगढ
|
जांजगीर-चंपा
|
326
|
|
142
|
छत्तीसगढ
|
जसपुर
|
233
|
|
143
|
छत्तीसगढ
|
कबीरधाम
|
382
|
|
144
|
छत्तीसगढ
|
कंकर
|
514
|
|
145
|
छत्तीसगढ
|
खैरगढ़ छुईखदान गंडाई
|
130
|
|
146
|
छत्तीसगढ
|
कोंडागाओन
|
220
|
|
147
|
छत्तीसगढ
|
कोरबा
|
425
|
|
148
|
छत्तीसगढ
|
कोरिया
|
201
|
|
149
|
छत्तीसगढ
|
महासमुंद
|
735
|
|
150
|
छत्तीसगढ
|
मनेन्द्रगढ़ चिरमिरी भरतपुर
|
192
|
|
151
|
छत्तीसगढ
|
मोहला मानपुर अंबागढ़ चौकी
|
124
|
|
152
|
छत्तीसगढ
|
मुंगेली
|
237
|
|
153
|
छत्तीसगढ
|
नारायणपुर
|
59
|
|
154
|
छत्तीसगढ
|
रायगढ़
|
352
|
|
155
|
छत्तीसगढ
|
रायपुर
|
1023
|
|
156
|
छत्तीसगढ
|
राजनंदगांव
|
392
|
|
157
|
छत्तीसगढ
|
शक्ति
|
243
|
|
158
|
छत्तीसगढ
|
सारंगढ़ बिलाइगढ़
|
434
|
|
159
|
छत्तीसगढ
|
सुकमा
|
76
|
|
160
|
छत्तीसगढ
|
Surajpur
|
286
|
|
161
|
छत्तीसगढ
|
सरगुजा
|
392
|
|
162
|
दिल्ली
|
केंद्रीय
|
673
|
|
163
|
दिल्ली
|
पूर्व
|
966
|
|
164
|
दिल्ली
|
नई दिल्ली
|
369
|
|
165
|
दिल्ली
|
उत्तर
|
679
|
|
166
|
दिल्ली
|
ईशान कोण
|
393
|
|
167
|
दिल्ली
|
उत्तर पश्चिम
|
920
|
|
168
|
दिल्ली
|
शाहदरा
|
65
|
|
169
|
दिल्ली
|
दक्षिण
|
652
|
|
170
|
दिल्ली
|
दक्षिण पूर्व
|
98
|
|
171
|
दिल्ली
|
दक्षिण पश्चिम
|
671
|
|
172
|
दिल्ली
|
पश्चिम
|
458
|
|
173
|
गोवा
|
उत्तरी गोवा
|
2427
|
|
174
|
गोवा
|
दक्षिण गोवा
|
3176
|
|
175
|
गुजरात
|
अहमदाबाद
|
16712
|
|
176
|
गुजरात
|
अमरेली
|
1120
|
|
177
|
गुजरात
|
आनन्द
|
1676
|
|
178
|
गुजरात
|
अरवल्ली
|
2001
|
|
179
|
गुजरात
|
बनास कंथा
|
5880
|
|
180
|
गुजरात
|
भरूच
|
3079
|
|
181
|
गुजरात
|
भावनगर
|
2521
|
|
182
|
गुजरात
|
बोटाड
|
633
|
|
183
|
गुजरात
|
छोटाउदेपुर
|
1364
|
|
184
|
गुजरात
|
डांग
|
829
|
|
185
|
गुजरात
|
देवभूमि द्वारका
|
721
|
|
186
|
गुजरात
|
दाहोद
|
1830
|
|
187
|
गुजरात
|
गांधीनगर
|
2500
|
|
188
|
गुजरात
|
गिर सोमनाथ
|
1764
|
|
189
|
गुजरात
|
जामनगर
|
961
|
|
190
|
गुजरात
|
जूनागढ़
|
2044
|
|
191
|
गुजरात
|
कच्छ
|
2288
|
|
192
|
गुजरात
|
खेड़ा
|
1762
|
|
193
|
गुजरात
|
महेसाना
|
2559
|
|
194
|
गुजरात
|
Mahisagar
|
1442
|
|
195
|
गुजरात
|
मोरबी
|
791
|
|
196
|
गुजरात
|
नर्मदा
|
1099
|
|
197
|
गुजरात
|
नवसारी
|
2478
|
|
198
|
गुजरात
|
पंच महल
|
1701
|
|
199
|
गुजरात
|
पाटन
|
2297
|
|
200
|
गुजरात
|
पोरबंदर
|
696
|
|
201
|
गुजरात
|
राजकोट
|
2635
|
|
202
|
गुजरात
|
सबर कंथा
|
2179
|
|
203
|
गुजरात
|
सूरत
|
7113
|
|
204
|
गुजरात
|
सुरेंद्रनगर
|
1611
|
|
205
|
गुजरात
|
तापी
|
1256
|
|
206
|
गुजरात
|
वडोदरा
|
6643
|
|
207
|
गुजरात
|
वलसाड
|
2928
|
|
208
|
हरयाणा
|
अंबाला
|
1575
|
|
209
|
हरयाणा
|
भिवानी
|
1686
|
|
210
|
हरयाणा
|
चरकी दादरी
|
756
|
|
211
|
हरयाणा
|
फरीदाबाद
|
629
|
|
212
|
हरयाणा
|
फतेहाबाद
|
1420
|
|
213
|
हरयाणा
|
गुरुग्राम
|
1075
|
|
214
|
हरयाणा
|
हिसार
|
2645
|
|
215
|
हरयाणा
|
झज्जर
|
996
|
|
216
|
हरयाणा
|
जींद
|
1970
|
|
217
|
हरयाणा
|
कैथल
|
2075
|
|
218
|
हरयाणा
|
करनाल
|
1496
|
|
219
|
हरयाणा
|
कुरुक्षेत्र
|
1086
|
|
220
|
हरयाणा
|
महेंद्रगढ़
|
931
|
|
221
|
हरयाणा
|
नूह
|
962
|
|
222
|
हरयाणा
|
पलवल
|
975
|
|
223
|
हरयाणा
|
पंचकुला
|
4904
|
|
224
|
हरयाणा
|
पानीपत
|
1307
|
|
225
|
हरयाणा
|
रेवाड़ी
|
1466
|
|
226
|
हरयाणा
|
रोहतक
|
1296
|
|
227
|
हरयाणा
|
सिरसा
|
2169
|
|
228
|
हरयाणा
|
सोनीपत
|
1604
|
|
229
|
हरयाणा
|
यमुनानगर
|
1804
|
|
230
|
हिमाचल प्रदेश
|
बिलासपुर
|
230
|
|
231
|
हिमाचल प्रदेश
|
चंबा
|
276
|
|
232
|
हिमाचल प्रदेश
|
हमीरपुर
|
347
|
|
233
|
हिमाचल प्रदेश
|
कांगड़ा
|
1171
|
|
234
|
हिमाचल प्रदेश
|
किन्नौर
|
97
|
|
235
|
हिमाचल प्रदेश
|
कुल्लू
|
739
|
|
236
|
हिमाचल प्रदेश
|
लाहूल और स्पीति
|
128
|
|
237
|
हिमाचल प्रदेश
|
मंडी
|
908
|
|
238
|
हिमाचल प्रदेश
|
शिमला
|
758
|
|
239
|
हिमाचल प्रदेश
|
सिरमौर
|
322
|
|
240
|
हिमाचल प्रदेश
|
एक प्रकार का हंस
|
454
|
|
241
|
हिमाचल प्रदेश
|
ऊना
|
388
|
|
242
|
जम्मू और कश्मीर
|
अनंतनाग
|
704
|
|
243
|
जम्मू और कश्मीर
|
बांदीपुरा
|
1000
|
|
244
|
जम्मू और कश्मीर
|
बारामुल्ला
|
899
|
|
245
|
जम्मू और कश्मीर
|
बुडगाम
|
1120
|
|
246
|
जम्मू और कश्मीर
|
डोडा
|
184
|
|
247
|
जम्मू और कश्मीर
|
गांदरबल
|
503
|
|
248
|
जम्मू और कश्मीर
|
जम्मू
|
693
|
|
249
|
जम्मू और कश्मीर
|
कठुआ
|
333
|
|
250
|
जम्मू और कश्मीर
|
किश्तवार
|
131
|
|
251
|
जम्मू और कश्मीर
|
कुलगाम
|
546
|
|
252
|
जम्मू और कश्मीर
|
कुपवारा
|
510
|
|
253
|
जम्मू और कश्मीर
|
पूंछ
|
238
|
|
254
|
जम्मू और कश्मीर
|
पुलवामा
|
733
|
|
255
|
जम्मू और कश्मीर
|
राजौरी
|
263
|
|
256
|
जम्मू और कश्मीर
|
रामबन
|
156
|
|
257
|
जम्मू और कश्मीर
|
रियासी
|
110
|
|
258
|
जम्मू और कश्मीर
|
सांबा
|
193
|
|
259
|
जम्मू और कश्मीर
|
शोपियां
|
423
|
|
260
|
जम्मू और कश्मीर
|
श्रीनगर
|
1685
|
|
261
|
जम्मू और कश्मीर
|
उधमपुर
|
241
|
|
262
|
झारखंड
|
बोकारो
|
855
|
|
263
|
झारखंड
|
चत्रा
|
315
|
|
264
|
झारखंड
|
देवघर
|
661
|
|
265
|
झारखंड
|
धनबाद
|
709
|
|
266
|
झारखंड
|
दुमका
|
607
|
|
267
|
झारखंड
|
ईस्ट सिंहबम
|
601
|
|
268
|
झारखंड
|
गढ़वा
|
327
|
|
269
|
झारखंड
|
गिरिडीह
|
544
|
|
270
|
झारखंड
|
गोड्डा
|
352
|
|
271
|
झारखंड
|
गुमला
|
368
|
|
272
|
झारखंड
|
हजारीबाग
|
582
|
|
273
|
झारखंड
|
जामतारा
|
213
|
|
274
|
झारखंड
|
खुंटी
|
170
|
|
275
|
झारखंड
|
कोडरमा
|
335
|
|
276
|
झारखंड
|
लातेहार
|
291
|
|
277
|
झारखंड
|
लोहरदागा
|
247
|
|
278
|
झारखंड
|
पाकुर
|
397
|
|
279
|
झारखंड
|
पलामू
|
631
|
|
280
|
झारखंड
|
रामगढ़
|
351
|
|
281
|
झारखंड
|
रांची
|
2063
|
|
282
|
झारखंड
|
साहेबगंज
|
591
|
|
283
|
झारखंड
|
सरायकेला खरसावां
|
341
|
|
284
|
झारखंड
|
सिमडेगा
|
192
|
|
285
|
झारखंड
|
पश्चिम सिंहभूम
|
369
|
|
286
|
कर्नाटक
|
बागलकोट
|
1854
|
|
287
|
कर्नाटक
|
बल्लारी
|
708
|
|
288
|
कर्नाटक
|
बेलगावी
|
6677
|
|
289
|
कर्नाटक
|
बेंगलुरु ग्रामीण
|
1221
|
|
290
|
कर्नाटक
|
बेंगलुरु दक्षिण
|
1374
|
|
291
|
कर्नाटक
|
बेंगलुरु शहरी
|
2821
|
|
292
|
कर्नाटक
|
बीदर
|
1107
|
|
293
|
कर्नाटक
|
चामराजनगर
|
850
|
|
294
|
कर्नाटक
|
चिक्कबल्लपुर
|
1615
|
|
295
|
कर्नाटक
|
चिक्कामगलुरु
|
692
|
|
296
|
कर्नाटक
|
चित्रदुर्ग
|
1112
|
|
297
|
कर्नाटक
|
दक्षिणा कन्नड़
|
747
|
|
298
|
कर्नाटक
|
दावणगेरे
|
1548
|
|
299
|
कर्नाटक
|
धारवाड़
|
1147
|
|
300
|
कर्नाटक
|
गाडाग
|
1187
|
|
301
|
कर्नाटक
|
हसन
|
2123
|
|
302
|
कर्नाटक
|
हावेरी
|
1432
|
|
303
|
कर्नाटक
|
कलाबुरगी
|
1559
|
|
304
|
कर्नाटक
|
कोडागू
|
345
|
|
305
|
कर्नाटक
|
कोलार
|
1683
|
|
306
|
कर्नाटक
|
कोप्पल
|
915
|
|
307
|
कर्नाटक
|
मंड्या
|
2064
|
|
308
|
कर्नाटक
|
मैसूर
|
2540
|
|
309
|
कर्नाटक
|
रायचूर
|
1285
|
|
310
|
कर्नाटक
|
शिवमोगा
|
1350
|
|
311
|
कर्नाटक
|
तुमकुरु
|
2188
|
|
312
|
कर्नाटक
|
उडुपी
|
727
|
|
313
|
कर्नाटक
|
उत्तरा कन्नड़
|
1005
|
|
314
|
कर्नाटक
|
विजयनगर
|
796
|
|
315
|
कर्नाटक
|
विजयपुरा
|
1646
|
|
316
|
कर्नाटक
|
यादगीर
|
890
|
|
317
|
केरल
|
अलाप्पुझा
|
1437
|
|
318
|
केरल
|
एर्नाकुलम
|
1843
|
|
319
|
केरल
|
इडुक्की
|
1023
|
|
320
|
केरल
|
कन्नूर
|
1536
|
|
321
|
केरल
|
कासरगोड
|
819
|
|
322
|
केरल
|
कोल्लम
|
1780
|
|
323
|
केरल
|
कोट्टायम
|
1346
|
|
324
|
केरल
|
कोझिकोड
|
1788
|
|
325
|
केरल
|
मलप्पुरम
|
1457
|
|
326
|
केरल
|
पलक्कड़
|
1242
|
|
327
|
केरल
|
पथानामथिट्टा
|
837
|
|
328
|
केरल
|
तिरुवनंतपुरम
|
2177
|
|
329
|
केरल
|
त्रिशूर
|
1858
|
|
330
|
केरल
|
वायनाड
|
509
|
|
331
|
लद्दाख
|
कारगिल
|
164
|
|
332
|
लद्दाख
|
लेह लद्दाख
|
134
|
|
333
|
लक्षद्वीप
|
लक्षद्वीप जिला
|
43
|
|
334
|
मध्य प्रदेश
|
अगर मालवा
|
721
|
|
335
|
मध्य प्रदेश
|
अलीराजपुर
|
550
|
|
336
|
मध्य प्रदेश
|
अनुप्पुर
|
519
|
|
337
|
मध्य प्रदेश
|
अशोकनगर
|
368
|
|
338
|
मध्य प्रदेश
|
बालाघाट
|
1037
|
|
339
|
मध्य प्रदेश
|
बड़वानी
|
1292
|
|
340
|
मध्य प्रदेश
|
बेतुल
|
1330
|
|
341
|
मध्य प्रदेश
|
भिंड
|
775
|
|
342
|
मध्य प्रदेश
|
भोपाल
|
2138
|
|
343
|
मध्य प्रदेश
|
बुरहानपुर
|
869
|
|
344
|
मध्य प्रदेश
|
छतरपुर
|
1271
|
|
345
|
मध्य प्रदेश
|
छिंदवाड़ा
|
1175
|
|
346
|
मध्य प्रदेश
|
दमोह
|
823
|
|
347
|
मध्य प्रदेश
|
दतिया
|
653
|
|
348
|
मध्य प्रदेश
|
देवास
|
1458
|
|
349
|
मध्य प्रदेश
|
धार
|
1794
|
|
350
|
मध्य प्रदेश
|
डिंडोरी
|
554
|
|
351
|
मध्य प्रदेश
|
गुना
|
660
|
|
352
|
मध्य प्रदेश
|
ग्वालियर
|
1526
|
|
353
|
मध्य प्रदेश
|
हरदा
|
449
|
|
354
|
मध्य प्रदेश
|
इंदौर
|
3560
|
|
355
|
मध्य प्रदेश
|
जबलपुर
|
1787
|
|
356
|
मध्य प्रदेश
|
झाबुआ
|
515
|
|
357
|
मध्य प्रदेश
|
कटनी
|
497
|
|
358
|
मध्य प्रदेश
|
खंडवा (पूर्वी निमार)
|
766
|
|
359
|
मध्य प्रदेश
|
खरगोन (पश्चिमी निमार)
|
1335
|
|
360
|
मध्य प्रदेश
|
मंडला
|
934
|
|
361
|
मध्य प्रदेश
|
मन्दसौर
|
1126
|
|
362
|
मध्य प्रदेश
|
मुरैना
|
1251
|
|
363
|
मध्य प्रदेश
|
नर्मदापुरम
|
1111
|
|
364
|
मध्य प्रदेश
|
नरसिंहपुर
|
781
|
|
365
|
मध्य प्रदेश
|
नीमच
|
762
|
|
366
|
मध्य प्रदेश
|
निवाड़ी
|
234
|
|
367
|
मध्य प्रदेश
|
पन्ना
|
532
|
|
368
|
मध्य प्रदेश
|
रायसेन
|
1088
|
|
369
|
मध्य प्रदेश
|
राजगढ़
|
1924
|
|
370
|
मध्य प्रदेश
|
रतलाम
|
797
|
|
371
|
मध्य प्रदेश
|
रीवा
|
1005
|
|
372
|
मध्य प्रदेश
|
सागर
|
1573
|
|
373
|
मध्य प्रदेश
|
सतना
|
1572
|
|
374
|
मध्य प्रदेश
|
सीहोर
|
1045
|
|
375
|
मध्य प्रदेश
|
सेओनी
|
903
|
|
376
|
मध्य प्रदेश
|
शाहडोल
|
780
|
|
377
|
मध्य प्रदेश
|
शाजापुर
|
832
|
|
378
|
मध्य प्रदेश
|
श्योपुर
|
596
|
|
379
|
मध्य प्रदेश
|
शिवपुरी
|
1279
|
|
380
|
मध्य प्रदेश
|
सीधी
|
519
|
|
381
|
मध्य प्रदेश
|
सिंगरौली
|
988
|
|
382
|
मध्य प्रदेश
|
टिकमगढ़
|
843
|
|
383
|
मध्य प्रदेश
|
उज्जैन
|
1645
|
|
384
|
मध्य प्रदेश
|
उमरिया
|
286
|
|
385
|
मध्य प्रदेश
|
विदिशा
|
1027
|
|
386
|
महाराष्ट्र
|
अहमदनगर
|
6096
|
|
387
|
महाराष्ट्र
|
अकोला
|
1055
|
|
388
|
महाराष्ट्र
|
अमरावती
|
2025
|
|
389
|
महाराष्ट्र
|
औरंगाबाद
|
5056
|
|
390
|
महाराष्ट्र
|
बीड
|
3418
|
|
391
|
महाराष्ट्र
|
भंडारा
|
1934
|
|
392
|
महाराष्ट्र
|
बुलढाना
|
2245
|
|
393
|
महाराष्ट्र
|
चंद्रपुर
|
1583
|
|
394
|
महाराष्ट्र
|
धुले
|
1384
|
|
395
|
महाराष्ट्र
|
गडचिरोली
|
670
|
|
396
|
महाराष्ट्र
|
गोंडिया
|
1713
|
|
397
|
महाराष्ट्र
|
हिंगोली
|
1071
|
|
398
|
महाराष्ट्र
|
जलगांव
|
3531
|
|
399
|
महाराष्ट्र
|
जलना
|
1934
|
|
400
|
महाराष्ट्र
|
कोल्हापुर
|
13654
|
|
401
|
महाराष्ट्र
|
लातूर
|
2309
|
|
402
|
महाराष्ट्र
|
मुंबई
|
9447
|
|
403
|
महाराष्ट्र
|
मुंबई उपनगर
|
32086
|
|
404
|
महाराष्ट्र
|
नागपुर
|
3803
|
|
405
|
महाराष्ट्र
|
नांदेड़
|
2628
|
|
406
|
महाराष्ट्र
|
नंदुरबार
|
866
|
|
407
|
महाराष्ट्र
|
नासिक
|
8315
|
|
408
|
महाराष्ट्र
|
उस्मानाबाद
|
2072
|
|
409
|
महाराष्ट्र
|
Palghar
|
10498
|
|
410
|
महाराष्ट्र
|
परभनी
|
2066
|
|
411
|
महाराष्ट्र
|
पुणे
|
33401
|
|
412
|
महाराष्ट्र
|
रायगढ़
|
12033
|
|
413
|
महाराष्ट्र
|
रत्नागिरि
|
3403
|
|
414
|
महाराष्ट्र
|
सांगली
|
4826
|
|
415
|
महाराष्ट्र
|
सतारा
|
4484
|
|
416
|
महाराष्ट्र
|
सिंधुदुर्ग
|
1652
|
|
417
|
महाराष्ट्र
|
सोलापुर
|
5885
|
|
418
|
महाराष्ट्र
|
ठाणे
|
36344
|
|
419
|
महाराष्ट्र
|
वर्धा
|
955
|
|
420
|
महाराष्ट्र
|
वाशिम
|
1044
|
|
421
|
महाराष्ट्र
|
यवतमाल
|
1769
|
|
422
|
मणिपुर
|
बिश्नुपुर
|
2505
|
|
423
|
मणिपुर
|
चंदेल
|
208
|
|
424
|
मणिपुर
|
छुरछंदपुर
|
1070
|
|
425
|
मणिपुर
|
इम्फाल पूर्व
|
1320
|
|
426
|
मणिपुर
|
इम्फाल पश्चिम
|
1210
|
|
427
|
मणिपुर
|
जिरीबाम
|
69
|
|
428
|
मणिपुर
|
काकचिंग
|
824
|
|
429
|
मणिपुर
|
कामजोंग
|
309
|
|
430
|
मणिपुर
|
कांगपोकपी
|
371
|
|
431
|
मणिपुर
|
नोनी
|
248
|
|
432
|
मणिपुर
|
फेरज़ॉल
|
122
|
|
433
|
मणिपुर
|
सेनापति
|
216
|
|
434
|
मणिपुर
|
तामेंगलांग
|
280
|
|
435
|
मणिपुर
|
तेंगनौपाल
|
139
|
|
436
|
मणिपुर
|
थौबल
|
1965
|
|
437
|
मणिपुर
|
उखरूल
|
773
|
|
438
|
मेघालय
|
ईस्ट गारो हिल्स
|
176
|
|
439
|
मेघालय
|
पूर्वी जयंतिया हिल्स
|
136
|
|
440
|
मेघालय
|
पूर्वी खासी पहाड़ियाँ
|
687
|
|
441
|
मेघालय
|
पूर्वी पश्चिम खासी पहाड़ियाँ
|
147
|
|
442
|
मेघालय
|
नॉर्थ गारो हिल्स
|
101
|
|
443
|
मेघालय
|
आरआई भोई
|
550
|
|
444
|
मेघालय
|
साउथ गारो हिल्स
|
136
|
|
445
|
मेघालय
|
दक्षिण पश्चिम गैरो हिल्स
|
168
|
|
446
|
मेघालय
|
दक्षिण पश्चिम खासी पहाड़ियाँ
|
242
|
|
447
|
मेघालय
|
वेस्ट गारो हिल्स
|
332
|
|
448
|
मेघालय
|
पश्चिम जयंतिया हिल्स
|
547
|
|
449
|
मेघालय
|
पश्चिम खासी हिल्स
|
265
|
|
450
|
मिजोरम
|
आइजोल
|
494
|
|
451
|
मिजोरम
|
चम्फाई
|
169
|
|
452
|
मिजोरम
|
हनहथियल
|
27
|
|
453
|
मिजोरम
|
खॉज़ॉल
|
45
|
|
454
|
मिजोरम
|
कोलासिब
|
118
|
|
455
|
मिजोरम
|
लॉन्गटलाई
|
1
|
|
456
|
मिजोरम
|
लुंगलेई
|
222
|
|
457
|
मिजोरम
|
मामित
|
124
|
|
458
|
मिजोरम
|
सैहा
|
175
|
|
459
|
मिजोरम
|
सैतुअल
|
61
|
|
460
|
मिजोरम
|
सेरछिप
|
121
|
|
461
|
नगालैंड
|
चुमौकेदिमा
|
721
|
|
462
|
नगालैंड
|
दीमापुर
|
663
|
|
463
|
नगालैंड
|
किफायर
|
415
|
|
464
|
नगालैंड
|
कोहिमा
|
1133
|
|
465
|
नगालैंड
|
लोंगलेंग
|
189
|
|
466
|
नगालैंड
|
मोकोकचुंग
|
1000
|
|
467
|
नगालैंड
|
सोमवार
|
326
|
|
468
|
नगालैंड
|
न्यूलैंड
|
48
|
|
469
|
नगालैंड
|
नोक्लाक
|
107
|
|
470
|
नगालैंड
|
पेरेन
|
237
|
|
471
|
नगालैंड
|
फेक
|
587
|
|
472
|
नगालैंड
|
त्सेमिन्यु
|
93
|
|
473
|
नगालैंड
|
तुएनसांग
|
589
|
|
474
|
नगालैंड
|
वोखा
|
656
|
|
475
|
नगालैंड
|
ज़ुन्हेबोटो
|
870
|
|
476
|
ओडिशा
|
अनुगुल
|
219
|
|
477
|
ओडिशा
|
बलांगीर
|
327
|
|
478
|
ओडिशा
|
बालेश्वर
|
408
|
|
479
|
ओडिशा
|
बारगढ़
|
441
|
|
480
|
ओडिशा
|
भद्रक
|
350
|
|
481
|
ओडिशा
|
बौध
|
103
|
|
482
|
ओडिशा
|
कटक
|
730
|
|
483
|
ओडिशा
|
देवगढ़
|
58
|
|
484
|
ओडिशा
|
ढेंकनाल
|
208
|
|
485
|
ओडिशा
|
गजपति
|
142
|
|
486
|
ओडिशा
|
गंजम
|
616
|
|
487
|
ओडिशा
|
जगतसिंहपुर
|
560
|
|
488
|
ओडिशा
|
जाजापुर
|
256
|
|
489
|
ओडिशा
|
झारसुगुडा
|
110
|
|
490
|
ओडिशा
|
कालाहांडी
|
257
|
|
491
|
ओडिशा
|
कंधमाल
|
105
|
|
492
|
ओडिशा
|
केंद्रपाड़ा
|
366
|
|
493
|
ओडिशा
|
केंदुझार
|
244
|
|
494
|
ओडिशा
|
खोरधा
|
409
|
|
495
|
ओडिशा
|
कोरापुट
|
157
|
|
496
|
ओडिशा
|
मल्कानगिरी
|
82
|
|
497
|
ओडिशा
|
मयूरभंज
|
275
|
|
498
|
ओडिशा
|
नबारंगपुर
|
164
|
|
499
|
ओडिशा
|
नयागढ़
|
248
|
|
500
|
ओडिशा
|
नुआपदा
|
98
|
|
501
|
ओडिशा
|
पुरी
|
756
|
|
502
|
ओडिशा
|
रायगढ़
|
120
|
|
503
|
ओडिशा
|
संबलपुर
|
155
|
|
504
|
ओडिशा
|
सोनेपुर
|
211
|
|
505
|
ओडिशा
|
सुंदरगढ़
|
250
|
|
506
|
पुदुचेरी
|
कराईकल
|
73
|
|
507
|
पुदुचेरी
|
माहे
|
8
|
|
508
|
पुदुचेरी
|
पांडिचेरी
|
370
|
|
509
|
पुदुचेरी
|
यनम
|
13
|
|
510
|
पंजाब
|
अमृतसर
|
2021
|
|
511
|
पंजाब
|
बरनाला
|
321
|
|
512
|
पंजाब
|
बठिंडा
|
1134
|
|
513
|
पंजाब
|
फरीदकोट
|
518
|
|
514
|
पंजाब
|
फतेहगढ़ साहिब
|
659
|
|
515
|
पंजाब
|
फ़ाज़िल्का
|
799
|
|
516
|
पंजाब
|
फिरोजपुर
|
718
|
|
517
|
पंजाब
|
गुरदासपुर
|
1405
|
|
518
|
पंजाब
|
होशियारपुर
|
931
|
|
519
|
पंजाब
|
जालंधर
|
1329
|
|
520
|
पंजाब
|
कपूरथला
|
536
|
|
521
|
पंजाब
|
लुधियाना
|
1727
|
|
522
|
पंजाब
|
मलेरकोटला
|
189
|
|
523
|
पंजाब
|
मानसा
|
701
|
|
524
|
पंजाब
|
मोगा
|
536
|
|
525
|
पंजाब
|
पठानकोट
|
289
|
|
526
|
पंजाब
|
पटियाला
|
1276
|
|
527
|
पंजाब
|
रूपनगर
|
1003
|
|
528
|
पंजाब
|
एसएएस नगर
|
894
|
|
529
|
पंजाब
|
Sangrur
|
934
|
|
530
|
पंजाब
|
शहीद भगत सिंह नगर
|
710
|
|
531
|
पंजाब
|
श्री मुक्तसर साहिब
|
772
|
|
532
|
पंजाब
|
टार्न तारन
|
817
|
|
533
|
राजस्थान
|
अजमेर
|
1673
|
|
534
|
राजस्थान
|
अलवर
|
2939
|
|
535
|
राजस्थान
|
बांसवाड़ा
|
919
|
|
536
|
राजस्थान
|
बरन
|
697
|
|
537
|
राजस्थान
|
बाड़मेर
|
1146
|
|
538
|
राजस्थान
|
भरतपुर
|
1264
|
|
539
|
राजस्थान
|
भीलवाड़ा
|
1939
|
|
540
|
राजस्थान
|
बीकानेर
|
1897
|
|
541
|
राजस्थान
|
बूंदी
|
1060
|
|
542
|
राजस्थान
|
चित्तौड़गढ़
|
1182
|
|
543
|
राजस्थान
|
चुरू
|
1142
|
|
544
|
राजस्थान
|
दौसा
|
1646
|
|
545
|
राजस्थान
|
धौलपुर
|
612
|
|
546
|
राजस्थान
|
डूंगरपुर
|
650
|
|
547
|
राजस्थान
|
गंगानगर
|
1550
|
|
548
|
राजस्थान
|
हनुमानगढ़
|
1028
|
|
549
|
राजस्थान
|
जयपुर
|
5060
|
|
550
|
राजस्थान
|
जैसलमेर
|
563
|
|
551
|
राजस्थान
|
जालौर
|
1073
|
|
552
|
राजस्थान
|
झालावाड़
|
776
|
|
553
|
राजस्थान
|
झुंझुनू
|
940
|
|
554
|
राजस्थान
|
जोधपुर
|
1803
|
|
555
|
राजस्थान
|
करौली
|
728
|
|
556
|
राजस्थान
|
खैरथल-तिजारा
|
1
|
|
557
|
राजस्थान
|
कोटा
|
1272
|
|
558
|
राजस्थान
|
नागौर
|
1577
|
|
559
|
राजस्थान
|
पाली
|
1318
|
|
560
|
राजस्थान
|
फलौदी
|
1
|
|
561
|
राजस्थान
|
प्रतापगढ़
|
510
|
|
562
|
राजस्थान
|
राजसमंद
|
649
|
|
563
|
राजस्थान
|
सवाई माधोपुर
|
683
|
|
564
|
राजस्थान
|
सीकर
|
1285
|
|
565
|
राजस्थान
|
सिरोही
|
358
|
|
566
|
राजस्थान
|
टोंक
|
1085
|
|
567
|
राजस्थान
|
उदयपुर
|
1428
|
|
568
|
सिक्किम
|
गंगटोक
|
497
|
|
569
|
सिक्किम
|
गेजिंग
|
556
|
|
570
|
सिक्किम
|
मंगन
|
309
|
|
571
|
सिक्किम
|
नामची
|
1159
|
|
572
|
सिक्किम
|
पाकयोंग
|
589
|
|
573
|
सिक्किम
|
सोरेंग
|
635
|
|
574
|
तमिलनाडु
|
अरियालुर
|
265
|
|
575
|
तमिलनाडु
|
चेंगलपट्टू
|
584
|
|
576
|
तमिलनाडु
|
चेन्नई
|
549
|
|
577
|
तमिलनाडु
|
कोयंबत्तूर
|
887
|
|
578
|
तमिलनाडु
|
कुड्डालोर
|
766
|
|
579
|
तमिलनाडु
|
धर्मपुरी
|
559
|
|
580
|
तमिलनाडु
|
डिंडीगुल
|
592
|
|
581
|
तमिलनाडु
|
इरोड
|
1139
|
|
582
|
तमिलनाडु
|
कल्लाकुरिची
|
541
|
|
583
|
तमिलनाडु
|
कांचीपुरम
|
297
|
|
584
|
तमिलनाडु
|
कन्याकुमारी
|
487
|
|
585
|
तमिलनाडु
|
करूर
|
410
|
|
586
|
तमिलनाडु
|
कृष्णागिरी
|
528
|
|
587
|
तमिलनाडु
|
मदुरै
|
1241
|
|
588
|
तमिलनाडु
|
माइलादुत्रयी
|
262
|
|
589
|
तमिलनाडु
|
नागपट्टिनम
|
219
|
|
590
|
तमिलनाडु
|
नमक्कल
|
1003
|
|
591
|
तमिलनाडु
|
पेरामबालुर
|
284
|
|
592
|
तमिलनाडु
|
पुदुक्कोट्टई
|
655
|
|
593
|
तमिलनाडु
|
रामनाथपुरम
|
775
|
|
594
|
तमिलनाडु
|
रानीपेट
|
279
|
|
595
|
तमिलनाडु
|
सलेम
|
1452
|
|
596
|
तमिलनाडु
|
शिवगंगा
|
772
|
|
597
|
तमिलनाडु
|
तेनकासी
|
301
|
|
598
|
तमिलनाडु
|
तंजावुर
|
892
|
|
599
|
तमिलनाडु
|
नीलगिरी
|
260
|
|
600
|
तमिलनाडु
|
तब मैं
|
762
|
|
601
|
तमिलनाडु
|
तिरुवल्लुर
|
735
|
|
602
|
तमिलनाडु
|
थिरुवरुर
|
312
|
|
603
|
तमिलनाडु
|
तिरुचिरापल्ली
|
805
|
|
604
|
तमिलनाडु
|
तिरुनेलवेली
|
540
|
|
605
|
तमिलनाडु
|
तिरुपथुर
|
198
|
|
606
|
तमिलनाडु
|
तिरुपूर
|
789
|
|
607
|
तमिलनाडु
|
तिरुवन्नामलाई
|
935
|
|
608
|
तमिलनाडु
|
तूतीकोरिन
|
616
|
|
609
|
तमिलनाडु
|
वेल्लोर
|
348
|
|
610
|
तमिलनाडु
|
विल्लुपुरम
|
597
|
|
611
|
तमिलनाडु
|
विरुधुनगर
|
593
|
|
612
|
तेलंगाना
|
आदिलाबाद
|
1343
|
|
613
|
तेलंगाना
|
भद्राद्री कोथागुडेम
|
2199
|
|
614
|
तेलंगाना
|
हनुमानकोंडा
|
1357
|
|
615
|
तेलंगाना
|
हैदराबाद
|
3391
|
|
616
|
तेलंगाना
|
Jagtial
|
2156
|
|
617
|
तेलंगाना
|
जांगोआन
|
1319
|
|
618
|
तेलंगाना
|
जयशंकर भूपालपल्ली
|
918
|
|
619
|
तेलंगाना
|
जोगुलम्बा गडवाल
|
983
|
|
620
|
तेलंगाना
|
कामारेड्डी
|
2058
|
|
621
|
तेलंगाना
|
करीमनगर
|
2477
|
|
622
|
तेलंगाना
|
खम्मम
|
3220
|
|
623
|
तेलंगाना
|
कुमारम भीम आसिफाबाद
|
774
|
|
624
|
तेलंगाना
|
महबुबाबाद
|
1473
|
|
625
|
तेलंगाना
|
महबूबनगर
|
1451
|
|
626
|
तेलंगाना
|
Mancherial
|
1619
|
|
627
|
तेलंगाना
|
मेडक
|
1453
|
|
628
|
तेलंगाना
|
मेडचल मलकाजगिरी
|
2193
|
|
629
|
तेलंगाना
|
मुलुगु
|
608
|
|
630
|
तेलंगाना
|
नगरकुरनूल
|
1763
|
|
631
|
तेलंगाना
|
नलगोंडा
|
3147
|
|
632
|
तेलंगाना
|
नारायणपेट
|
945
|
|
633
|
तेलंगाना
|
निर्मल
|
1537
|
|
634
|
तेलंगाना
|
निजामाबाद
|
3185
|
|
635
|
तेलंगाना
|
पेद्दापल्ली
|
1786
|
|
636
|
तेलंगाना
|
राजन्ना सिरसिल्ला
|
1557
|
|
637
|
तेलंगाना
|
रंगा रेड्डी
|
2706
|
|
638
|
तेलंगाना
|
संगारेड्डी
|
2823
|
|
639
|
तेलंगाना
|
सिद्दीपेट
|
2629
|
|
640
|
तेलंगाना
|
सूर्यापेट
|
1530
|
|
641
|
तेलंगाना
|
विकाराबाद
|
1410
|
|
642
|
तेलंगाना
|
वानापार्थी
|
897
|
|
643
|
तेलंगाना
|
वारंगल
|
2007
|
|
644
|
तेलंगाना
|
यादद्री भुवनागिरी
|
1989
|
|
645
|
दादरा और नगर हवेली और दमन और दीव
|
दादरा और नगर हवेली
|
450
|
|
646
|
दादरा और नगर हवेली और दमन और दीव
|
दमन
|
68
|
|
647
|
दादरा और नगर हवेली और दमन और दीव
|
दीव
|
52
|
|
648
|
त्रिपुरा
|
धलाई
|
364
|
|
649
|
त्रिपुरा
|
गोमती
|
395
|
|
650
|
त्रिपुरा
|
खोवाई
|
196
|
|
651
|
त्रिपुरा
|
उत्तरी त्रिपुरा
|
321
|
|
652
|
त्रिपुरा
|
सेपाहिजाला
|
463
|
|
653
|
त्रिपुरा
|
दक्षिण त्रिपुरा
|
382
|
|
654
|
त्रिपुरा
|
Unakoti
|
223
|
|
655
|
त्रिपुरा
|
पश्चिम त्रिपुरा
|
940
|
|
656
|
उतार प्रदेश
|
आगरा
|
1294
|
|
657
|
उतार प्रदेश
|
अलीगढ़
|
526
|
|
658
|
उतार प्रदेश
|
अंबेडकर नगर
|
644
|
|
659
|
उतार प्रदेश
|
अमेठी
|
348
|
|
660
|
उतार प्रदेश
|
अमरोहा
|
352
|
|
661
|
उतार प्रदेश
|
औरैया
|
416
|
|
662
|
उतार प्रदेश
|
अयोध्या
|
620
|
|
663
|
उतार प्रदेश
|
आजमगढ़
|
1051
|
|
664
|
उतार प्रदेश
|
बागपत
|
267
|
|
665
|
उतार प्रदेश
|
बहराइच
|
541
|
|
666
|
उतार प्रदेश
|
बलिया
|
486
|
|
667
|
उतार प्रदेश
|
बलरामपुर
|
215
|
|
668
|
उतार प्रदेश
|
बाँदा
|
370
|
|
669
|
उतार प्रदेश
|
बाराबंकी
|
773
|
|
670
|
उतार प्रदेश
|
बरेली
|
821
|
|
671
|
उतार प्रदेश
|
बस्ती
|
570
|
|
672
|
उतार प्रदेश
|
भदोही
|
227
|
|
673
|
उतार प्रदेश
|
बिजनौर
|
771
|
|
674
|
उतार प्रदेश
|
शाहजहांपुर
|
572
|
|
675
|
उतार प्रदेश
|
बुलंदशहर
|
605
|
|
676
|
उतार प्रदेश
|
चंदौली
|
544
|
|
677
|
उतार प्रदेश
|
चित्रकूट
|
341
|
|
678
|
उतार प्रदेश
|
देओरिया
|
405
|
|
679
|
उतार प्रदेश
|
एटा
|
430
|
|
680
|
उतार प्रदेश
|
इटावा
|
508
|
|
681
|
उतार प्रदेश
|
फर्रुखाबाद
|
515
|
|
682
|
उतार प्रदेश
|
फतेहपुर
|
716
|
|
683
|
उतार प्रदेश
|
फिरोजाबाद
|
303
|
|
684
|
उतार प्रदेश
|
गौतम बुद्ध नगर
|
537
|
|
685
|
उतार प्रदेश
|
गाज़ियाबाद
|
714
|
|
686
|
उतार प्रदेश
|
गाजीपुर
|
863
|
|
687
|
उतार प्रदेश
|
गोंडा
|
741
|
|
688
|
उतार प्रदेश
|
गोरखपुर
|
793
|
|
689
|
उतार प्रदेश
|
हमीरपुर
|
352
|
|
690
|
उतार प्रदेश
|
हापुर
|
265
|
|
691
|
उतार प्रदेश
|
हार्डोई
|
622
|
|
692
|
उतार प्रदेश
|
हाथरस
|
222
|
|
693
|
उतार प्रदेश
|
जालौन
|
596
|
|
694
|
उतार प्रदेश
|
जौनपुर
|
687
|
|
695
|
उतार प्रदेश
|
झांसी
|
727
|
|
696
|
उतार प्रदेश
|
कन्नौज
|
366
|
|
697
|
उतार प्रदेश
|
कानपुर देहात
|
477
|
|
698
|
उतार प्रदेश
|
कानपुर नगर
|
969
|
|
699
|
उतार प्रदेश
|
कासगंज
|
151
|
|
700
|
उतार प्रदेश
|
कौशांबी
|
472
|
|
701
|
उतार प्रदेश
|
खेरी
|
466
|
|
702
|
उतार प्रदेश
|
कुशी नगर
|
350
|
|
703
|
उतार प्रदेश
|
Lalitpur
|
350
|
|
704
|
उतार प्रदेश
|
लखनऊ
|
1381
|
|
705
|
उतार प्रदेश
|
महाराजगंज
|
377
|
|
706
|
उतार प्रदेश
|
महोबा
|
208
|
|
707
|
उतार प्रदेश
|
मैनपुरी
|
258
|
|
708
|
उतार प्रदेश
|
मथुरा
|
532
|
|
709
|
उतार प्रदेश
|
मऊ
|
445
|
|
710
|
उतार प्रदेश
|
मेरठ
|
854
|
|
711
|
उतार प्रदेश
|
मिर्जापुर
|
669
|
|
712
|
उतार प्रदेश
|
मुरादाबाद
|
776
|
|
713
|
उतार प्रदेश
|
मुजफ्फरनगर
|
421
|
|
714
|
उतार प्रदेश
|
पीलीभीत
|
382
|
|
715
|
उतार प्रदेश
|
प्रतापगढ़
|
531
|
|
716
|
उतार प्रदेश
|
प्रयागराज
|
1341
|
|
717
|
उतार प्रदेश
|
राय बरेली
|
745
|
|
718
|
उतार प्रदेश
|
रामपुर
|
382
|
|
719
|
उतार प्रदेश
|
सहारनपुर
|
748
|
|
720
|
उतार प्रदेश
|
संभल
|
254
|
|
721
|
उतार प्रदेश
|
संत कबीर नगर
|
219
|
|
722
|
उतार प्रदेश
|
शाहजहांपुर
|
591
|
|
723
|
उतार प्रदेश
|
शामली
|
175
|
|
724
|
उतार प्रदेश
|
श्रावस्ती
|
244
|
|
725
|
उतार प्रदेश
|
सिद्धार्थ नगर
|
382
|
|
726
|
उतार प्रदेश
|
सीतापुर
|
699
|
|
727
|
उतार प्रदेश
|
सोनभद्र
|
222
|
|
728
|
उतार प्रदेश
|
सुल्तानपुर
|
524
|
|
729
|
उतार प्रदेश
|
उन्नाव
|
587
|
|
730
|
उतार प्रदेश
|
वाराणसी
|
972
|
|
731
|
उत्तराखंड
|
अल्मोरा
|
686
|
|
732
|
उत्तराखंड
|
बागेश्वर
|
188
|
|
733
|
उत्तराखंड
|
चमोली
|
319
|
|
734
|
उत्तराखंड
|
चम्पावत
|
336
|
|
735
|
उत्तराखंड
|
देहरादून
|
709
|
|
736
|
उत्तराखंड
|
हरिद्वार
|
692
|
|
737
|
उत्तराखंड
|
नैनीताल
|
857
|
|
738
|
उत्तराखंड
|
पौड़ी गढ़वाल
|
396
|
|
739
|
उत्तराखंड
|
पिथोरागढ़
|
415
|
|
740
|
उत्तराखंड
|
रुद्र प्रयाग
|
138
|
|
741
|
उत्तराखंड
|
टिहरी गढ़वाल
|
380
|
|
742
|
उत्तराखंड
|
उदम सिंह नगर
|
889
|
|
743
|
उत्तराखंड
|
उत्तर काशी
|
390
|
|
744
|
पश्चिम बंगाल
|
24 परागनास उत्तर
|
5596
|
|
745
|
पश्चिम बंगाल
|
24 परागनास दक्षिण
|
1770
|
|
746
|
पश्चिम बंगाल
|
अलीपुरदुआर
|
333
|
|
747
|
पश्चिम बंगाल
|
बांकुड़ा
|
1150
|
|
748
|
पश्चिम बंगाल
|
बीरभूम
|
970
|
|
749
|
पश्चिम बंगाल
|
कूचबिहार
|
862
|
|
750
|
पश्चिम बंगाल
|
दार्जिलिंग
|
773
|
|
751
|
पश्चिम बंगाल
|
दिनाजपुर दक्षिण
|
533
|
|
752
|
पश्चिम बंगाल
|
दिनाजपुर उत्तर
|
621
|
|
753
|
पश्चिम बंगाल
|
हुगली
|
2052
|
|
754
|
पश्चिम बंगाल
|
हावड़ा
|
813
|
|
755
|
पश्चिम बंगाल
|
जलपाईगुड़ी
|
637
|
|
756
|
पश्चिम बंगाल
|
झारग्राम
|
453
|
|
757
|
पश्चिम बंगाल
|
कलिम्पोंग
|
233
|
|
758
|
पश्चिम बंगाल
|
कोलकाता
|
2439
|
|
759
|
पश्चिम बंगाल
|
मालदाह
|
674
|
|
760
|
पश्चिम बंगाल
|
मेदिनीपुर पूर्व
|
1615
|
|
761
|
पश्चिम बंगाल
|
मेदिनीपुर पश्चिम
|
1647
|
|
762
|
पश्चिम बंगाल
|
मुर्शिदाबाद
|
2592
|
|
763
|
पश्चिम बंगाल
|
नादिया
|
1924
|
|
764
|
पश्चिम बंगाल
|
पश्चिम बर्धमान
|
1170
|
|
765
|
पश्चिम बंगाल
|
पुर्बा बर्धमान
|
2381
|
|
766
|
पश्चिम बंगाल
|
पुरुलिया
|
914
|
|
कुल
|
851657
|
यह जानकारी केन्द्रीय गृह एवं सहकारिता मंत्री श्री अमित शाह ने लोकसभा में एक प्रश्न के लिखित उत्तर में दी।
*****
AK/AP
(रिलीज़ आईडी: 2237686)
आगंतुक पटल : 59
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें:
English