औषधि विभाग
पश्चिम बंगाल में प्रधानमंत्री जन औषधि केंद्रों का विस्तार और अभी तक दायरे से बाहर प्रखंडों में इसका स्थापन
प्रविष्टि तिथि:
11 AUG 2026 3:03PM by PIB Delhi
रसायन एवं उर्वरक राज्य मंत्री श्रीमती अनुप्रिया पटेल ने आज राज्यसभा में लिखित उत्तर में बताया कि प्रधानमंत्री भारतीय जनऔषधि परियोजना-पीएमबीजेपी की मुख्य कार्यान्वयन एजेंसी, फार्मास्युटिकल्स एंड मेडिकल डिवाइसेस ब्यूरो ऑफ इंडिया-पीएमबीआई को पश्चिम बंगाल सरकार से राज्य में 469 नए जन औषधि केंद्रों के विस्तार संबंधी कोई प्रस्ताव प्राप्त नहीं हुआ है।
30 जून, 2026 तक, पश्चिम बंगाल में कुल 1,014 जन औषधि केंद्र खोले गए हैं, जिनमें से 715 जन औषधि केंद्र राज्य के 217 प्रखंडों में खोले गए हैं। पश्चिम बंगाल में खोले गए जन औषधि केंद्रों की जिलावार संख्या अनुलग्नक-I में प्रस्तुत है। प्रखंडवार संख्या अनुलग्नक-II में उल्लेखित है। राज्य के कुल 345 प्रखंडों में से 128 प्रखंड में कोई जन औषधि केंद्र नहीं है। इसकी सूची अनुलग्नक-III में दी गई है।
अनुलग्नक-I
पश्चिम बंगाल में 30 जून, 2026 तक जिलेवार खोले गए जन औषधि केंद्रों की संख्या
|
क्रम संख्या
|
जिले का नाम
|
जन औषधि केंद्र की संख्या
|
-
|
उत्तर 24 परगना
|
203
|
-
|
दक्षिण 24 परगना
|
59
|
-
|
बांकुड़ा
|
36
|
-
|
पुरबा बर्धमान
|
43
|
-
|
बीरभूम
|
10
|
-
|
कूच बिहार
|
15
|
-
|
दार्जिलिंग
|
18
|
-
|
दक्षिण दिनाजपुर
|
2
|
-
|
उत्तर दिनाजपुर
|
7
|
-
|
हुगली
|
109
|
-
|
हावड़ा
|
109
|
-
|
जलपाईगुड़ी
|
20
|
-
|
कोलकाता
|
162
|
-
|
मालदा
|
13
|
-
|
पुरबा मेदिनीपुर
|
43
|
-
|
पश्चिम मेदिनीपुर
|
40
|
-
|
मुर्शिदाबाद
|
18
|
-
|
नदिया
|
26
|
-
|
पुरुलिया
|
11
|
-
|
अलीपुरदुआर
|
6
|
-
|
कलिम्पोंग
|
2
|
-
|
झारग्राम
|
7
|
-
|
पश्चिम बर्धमान
|
55
|
|
कुल
|
1,014
|
अनुलग्नक-II
पश्चिम बंगाल राज्य में 30.06.2026 तक खोले गए जन औषधि केंद्रों की प्रखंडवार संख्या
|
क्रम संख्या
|
जिले का नाम
|
विकास ब्लॉक का नाम
|
जेएके की संख्या
|
-
|
अलीपुरदुआर
|
अलीपुरद्वार-I
|
5
|
-
|
मदारीहाट
|
1
|
-
|
बांकुड़ा
|
बांकुड़ा-I
|
7
|
-
|
बरजोरा
|
5
|
-
|
छटना
|
2
|
-
|
गंगाजल घाटी
|
2
|
-
|
जयपुर
|
1
|
-
|
खातड़ा-I
|
1
|
-
|
कोतुलपुर
|
5
|
-
|
मेजिया
|
1
|
-
|
रायपुर-I
|
2
|
-
|
रानीबंद
|
1
|
-
|
साल्टोरा
|
1
|
-
|
सारेन्गा
|
2
|
-
|
सोनामुखी
|
2
|
-
|
ताल्डंगरा
|
2
|
-
|
विष्णुपुर
|
2
|
-
|
बीरभूम
|
बोलपुर-श्रीनिकेतन
|
3
|
-
|
मयूरेश्वर-II
|
1
|
-
|
नैनोर
|
1
|
-
|
रामपुरहाट-I
|
2
|
-
|
रामपुरहाट-II
|
2
|
-
|
सैंथिया
|
1
|
-
|
कूच बिहार
|
कूचबिहार I
|
1
|
-
|
कूच बिहार II
|
2
|
-
|
दिन्हाता-I
|
1
|
-
|
हल्दीबारी
|
1
|
-
|
मथाभंगा II
|
1
|
-
|
मेकलीगंज
|
1
|
-
|
तुफानगंज-I
|
1
|
-
|
दक्षिण दिनाजपुर
|
बेलूरघाट
|
1
|
-
|
बंसिहारी
|
1
|
-
|
दार्जिलिंग
|
दार्जिलिंग-पुलबाजार
|
3
|
-
|
माटीगाड़ा
|
10
|
-
|
नक्सल बारी
|
3
|
-
|
फानसिडेवा
|
1
|
-
|
हुगली
|
आरामबाग
|
9
|
-
|
बालागढ़
|
2
|
-
|
चंडीतला-I
|
4
|
-
|
चंडीतला-II
|
3
|
-
|
चिनसुराह-मगराह
|
9
|
-
|
धनियाखाली
|
9
|
-
|
गोघाट-I
|
1
|
-
|
गोघाट-II
|
1
|
-
|
हरिपाल
|
3
|
-
|
जांगीपारा
|
3
|
-
|
खानकुल-I
|
3
|
-
|
खानकुल-II
|
3
|
-
|
पांडुआ
|
2
|
-
|
पोल्बा-दादपुर
|
5
|
-
|
पुरसुराह
|
4
|
-
|
सिंगूर
|
9
|
-
|
सिरमपुर-उत्तरपारा
|
17
|
-
|
तारकेश्वर
|
7
|
-
|
हावड़ा
|
अम्ता-I
|
4
|
-
|
अम्ता-II
|
1
|
-
|
बगनान-I
|
4
|
-
|
बल्ली-जगाचा
|
14
|
-
|
डोम्जुर
|
10
|
-
|
जगतबल्लभपुर
|
8
|
-
|
पंचला
|
9
|
-
|
संकराइल
|
11
|
-
|
श्यामपुर-I
|
4
|
-
|
श्यामपुर-II
|
5
|
-
|
उदयनारायणपुर
|
5
|
-
|
उलुबेरिया-I
|
6
|
-
|
उलूबेरिया-II
|
2
|
-
|
जलपाईगुड़ी
|
बनारहाट
|
1
|
-
|
धूपगुड़ी
|
1
|
-
|
जलपाईगुड़ी
|
10
|
-
|
माल
|
2
|
-
|
मयनागुड़ी
|
1
|
-
|
राजगंज
|
6
|
-
|
झारग्राम
|
बिनपुर-I
|
1
|
-
|
गोपीबल्लभपुर-I
|
1
|
-
|
झारग्राम
|
3
|
-
|
नायग्राम
|
1
|
-
|
संकराइल
|
1
|
-
|
कलिम्पोंग
|
कालिम्पोंग-I
|
1
|
-
|
मालदा
|
अंग्रेजी बाजार
|
3
|
-
|
गाज़ोल
|
1
|
-
|
कालियाचक-II
|
1
|
-
|
ओल्ड मालदा
|
1
|
-
|
रतुआ-I
|
3
|
-
|
रतुआ-II
|
2
|
-
|
मुर्शिदाबाद
|
बेलडांगा-I
|
1
|
-
|
बेलडांगा-II
|
1
|
-
|
बरहामपुर
|
9
|
-
|
डोमकल
|
1
|
-
|
फरक्का
|
1
|
-
|
मुर्शिदाबाद-जियागंज
|
1
|
-
|
रघुनाथगंज-II
|
1
|
-
|
रानीनगर-I
|
1
|
-
|
शमशेरगंज
|
1
|
-
|
नादिया
|
चकदाह
|
3
|
-
|
हंसखाली
|
1
|
-
|
हरिनघाटा
|
1
|
-
|
कल्याणी
|
6
|
-
|
करीमपुर-1
|
1
|
-
|
कृष्णागंज
|
1
|
-
|
कृष्णनगर-I
|
4
|
-
|
कृष्णनगर-द्वितीय
|
1
|
-
|
नवद्वीप
|
2
|
-
|
नकाशीपारा
|
1
|
-
|
रानाघाट-I
|
2
|
-
|
रानाघाट-II
|
1
|
-
|
शांतिपुर
|
1
|
-
|
उत्तर 24 परगना
|
अमदंगा
|
2
|
-
|
बदुरिया
|
2
|
-
|
बारासात-I
|
17
|
-
|
बारासात-II
|
11
|
-
|
बैरकपुर-I
|
21
|
-
|
बैरकपुर-II
|
34
|
-
|
बशीरहाट-I
|
5
|
-
|
बशीरहाट-II
|
5
|
-
|
बनगांव
|
8
|
-
|
देगांगा
|
3
|
-
|
गैघाटा
|
9
|
-
|
हाबरा-I
|
9
|
-
|
हाबरा-II
|
5
|
-
|
हारोआ
|
3
|
-
|
हसनबाद
|
4
|
-
|
हिंगलगंज
|
2
|
-
|
मीनाखान
|
1
|
-
|
राजारहाट
|
12
|
-
|
स्वरूपनगर
|
2
|
-
|
पश्चिम बर्धमान
|
बरबानी
|
1
|
-
|
फरीदपुर - दुर्गापुर
|
21
|
-
|
जमुरिया
|
1
|
-
|
कंक्सा
|
5
|
-
|
ओंडल
|
3
|
-
|
पांडाबेश्वर
|
2
|
-
|
रानीगंज
|
4
|
-
|
सालनपुर
|
2
|
-
|
पश्चिम मेदिनीपुर
|
चंद्रकोना-I
|
2
|
-
|
चंद्रकोना-II
|
1
|
-
|
दंतान-II
|
1
|
-
|
दासपुर-I
|
2
|
-
|
दासपुर-II
|
1
|
-
|
डेबरा
|
7
|
-
|
गरबेटा-I
|
4
|
-
|
गरबेटा-II
|
1
|
-
|
गरबेटा-III
|
1
|
-
|
घाटाल
|
2
|
-
|
केशियारी
|
1
|
-
|
केशपुर
|
2
|
-
|
खड़गपुर-I
|
1
|
-
|
खड़गपुर-II
|
3
|
-
|
मिदनापुर
|
3
|
-
|
नारायणगढ़
|
1
|
-
|
सबांग
|
6
|
-
|
पुरबा बर्धमान
|
भातर
|
4
|
-
|
बर्दवान-I
|
5
|
-
|
बर्दवान-II
|
1
|
-
|
गलसी-II
|
1
|
-
|
जमाल पुर
|
4
|
-
|
कालना-I
|
4
|
-
|
कटवा-II
|
1
|
-
|
खंडाघोष
|
1
|
-
|
मैंगोलकोट
|
1
|
-
|
मन्तेश्वर
|
4
|
-
|
मेमारी-1
|
1
|
-
|
मेमारी-II
|
1
|
-
|
पुरबस्थली-I
|
1
|
-
|
रैना-I
|
3
|
-
|
रैना-II
|
5
|
-
|
पुरबा मेदिनीपुर
|
भगवानपुर-I
|
2
|
-
|
भगवानपुर-II
|
1
|
-
|
चांदीपुर
|
2
|
-
|
कोंटाई-I
|
5
|
-
|
देशप्राण
|
1
|
-
|
एगरा-I
|
2
|
-
|
एगरा-II
|
1
|
-
|
हल्दिया
|
2
|
-
|
खेजुरी-I
|
2
|
-
|
खेजुरी-II
|
1
|
-
|
कोलाघाट
|
4
|
-
|
महिषादल
|
2
|
-
|
मोयना
|
3
|
-
|
नंदीग्राम-I
|
2
|
-
|
पांस्कुरा-I
|
2
|
-
|
पताशपुर-I
|
3
|
-
|
पटाशपुर-II
|
1
|
-
|
रामनगर-I
|
1
|
-
|
शहीद मातंगिनी
|
2
|
-
|
सुताहटा
|
2
|
-
|
तामलुक
|
2
|
-
|
पुरुलिया
|
बाराबाजार
|
1
|
-
|
नेटुरिया
|
1
|
-
|
पुरुलिया-I
|
4
|
-
|
पुरुलिया-II
|
1
|
-
|
रघुनाथ पुर-I
|
2
|
-
|
रघुनाथपुर-II
|
1
|
-
|
दक्षिण 24 परगना
|
बरूईपुर
|
9
|
-
|
बसंती
|
2
|
-
|
भंगर-II
|
2
|
-
|
बिष्णुपुर-I
|
1
|
-
|
बिष्णुपुर-II
|
1
|
-
|
बज बज-I
|
1
|
-
|
कैनिंग-I
|
2
|
-
|
डायमंड हार्बर-I
|
1
|
-
|
गोसाबा
|
1
|
-
|
जयनगर-I
|
2
|
-
|
जयनगर-II
|
1
|
-
|
काक द्वीप
|
1
|
-
|
कुलपी
|
1
|
-
|
कुलताली
|
1
|
-
|
मगरा हट-II
|
1
|
-
|
मथुरापुर-II
|
1
|
-
|
पथर प्रतिमा
|
1
|
-
|
सोनारपुर
|
10
|
-
|
ठाकुरपुकुर महेस्तोला
|
9
|
-
|
उत्तर दिनाजपुर
|
हेमताबाद
|
1
|
-
|
इस्लामपुर
|
1
|
-
|
इताहर
|
1
|
-
|
कालियागंज
|
2
|
-
|
रायगंज
|
1
|
|
|
कुल
|
715
|
अनुलग्नक-III
पश्चिम बंगाल राज्य में उन ब्लॉकों का विवरण जिनमें कोई भी जन औषधि केन्द्र नहीं है।
|
क्रम संख्या
|
जिले का नाम
|
विकास ब्लॉक का नाम
|
|
1
|
अलीपुरदुआर
|
अलीपुरद्वार-II
|
|
2
|
फलाकाटा
|
|
3
|
कलचीनी
|
|
4
|
कुमारग्राम
|
|
5
|
बांकुड़ा
|
बांकुड़ा-II
|
|
6
|
हिरबंध
|
|
7
|
इंदपुर
|
|
8
|
इंदस
|
|
9
|
ओंडा
|
|
10
|
पत्रासेयर
|
|
11
|
सिमलापाल
|
|
12
|
बीरभूम
|
दुबराजपुर
|
|
13
|
इलम्बाज़ार
|
|
14
|
खोयरासोल
|
|
15
|
लाबपुर
|
|
16
|
मयूरेश्वर-I
|
|
17
|
मोहम्मद बाज़ार
|
|
18
|
मुरारई-I
|
|
19
|
मुरारई-II
|
|
20
|
नलहाटी-I
|
|
21
|
नलहाटी II
|
|
22
|
राजनगर
|
|
23
|
सूरी-I
|
|
24
|
सूरी-II
|
|
25
|
कूच बिहार
|
दिन्हाटा-II
|
|
26
|
मथाभंगा-I
|
|
27
|
सीताई
|
|
28
|
सीतालकुची
|
|
29
|
तुफानगंज-II
|
|
30
|
दक्षिण दिनाजपुर
|
गंगारामपुर
|
|
31
|
हरिरामपुर
|
|
32
|
हिली
|
|
33
|
कुमारगंज
|
|
34
|
कुशमंडी
|
|
35
|
तपन
|
|
36
|
दार्जिलिंग
|
जोरे बंगलो-सुकियापोखरी
|
|
37
|
खारीबारी
|
|
38
|
कुर्सियांग
|
|
39
|
मिरिक
|
|
40
|
रंगली रंगलिओट
|
|
41
|
हावड़ा
|
बगनान-II
|
|
42
|
जलपाईगुड़ी
|
क्रांति
|
|
43
|
मटियाली
|
|
44
|
नागराकाटा
|
|
45
|
झारग्राम
|
बिनपुर-II
|
|
46
|
गोपीबल्लभ पुर -II
|
|
47
|
जंबानी
|
|
48
|
कलिम्पोंग
|
गोरुबथन
|
|
49
|
लावा
|
|
50
|
पेडोंग
|
|
51
|
मालदा
|
बामोंगोला
|
|
52
|
चंचल-I
|
|
53
|
चंचल-II
|
|
54
|
हबीबपुर
|
|
55
|
हरिश्चंद्रपुर-I
|
|
56
|
हरिश्चंद्रपुर-II
|
|
57
|
कालियाचक-I
|
|
58
|
कालियाचक-III
|
|
59
|
मानिकचक
|
|
60
|
मुर्शिदाबाद
|
भगवानगोला-II
|
|
61
|
भगवानगोला-I
|
|
62
|
भरतपुर-I
|
|
63
|
भरतपुर-II
|
|
64
|
बुरवान
|
|
65
|
हरिहरपारा
|
|
66
|
जलांगी
|
|
67
|
कंडी
|
|
68
|
खरग्राम
|
|
69
|
लालगोला
|
|
70
|
नबग्राम
|
|
71
|
नवादा
|
|
72
|
रघुनाथगंज-I
|
|
73
|
रानीनगर-II
|
|
74
|
सागरदिघी
|
|
75
|
सूती-I
|
|
76
|
सूती-II
|
|
77
|
नादिया
|
छपरा
|
|
78
|
कालीगंज
|
|
79
|
करीमपुर-II
|
|
80
|
तेहट्टा-I
|
|
81
|
तेहट्टा-II
|
|
82
|
उत्तर 24 परगना
|
बगदा
|
|
83
|
संदेशखाली-I
|
|
84
|
संदेशखाली-II
|
|
85
|
पश्चिम मेदिनीपुर
|
दंतान-I
|
|
86
|
पश्चिम मेदिनीपुर
|
मोहनपुर
|
|
87
|
पिंगला
|
|
88
|
सलबानी
|
|
89
|
पुरबा बर्धमान
|
ऑसग्राम-I
|
|
90
|
ऑसग्राम-II
|
|
91
|
गालसी -I
|
|
92
|
कालना II
|
|
93
|
कटवा-I
|
|
94
|
केतुग्राम-I
|
|
95
|
केतुग्राम-II
|
|
96
|
पुरबस्थली-II
|
|
97
|
पुरबा मेदिनीपुर
|
कोंटाई-III
|
|
98
|
नंदकुमार
|
|
99
|
नंदीग्राम-II
|
|
100
|
रामनगर-II
|
|
101
|
पुरुलिया
|
अर्शा
|
|
102
|
बागमुंडी
|
|
103
|
बलरामपुर
|
|
104
|
बुंदवान
|
|
105
|
हुरा
|
|
106
|
जॉयपुर
|
|
107
|
झालदा-I
|
|
108
|
झालदा-II
|
|
109
|
काशीपुर
|
|
110
|
मानबाजार-I
|
|
111
|
मानबाजार-II
|
|
112
|
पैरा
|
|
113
|
पंचा
|
|
114
|
संतूरी
|
|
115
|
दक्षिण 24 परगना
|
भंगार-I
|
|
116
|
बज बज-II
|
|
117
|
कैनिंग-II
|
|
118
|
डायमंड हार्बर-II
|
|
119
|
फाल्टा
|
|
120
|
मगरा हट-I
|
|
121
|
मंदिरबाजार
|
|
122
|
मथुरापुर I
|
|
123
|
नामखाना
|
|
124
|
सागर
|
|
125
|
उत्तर दिनाजपुर
|
चोपड़ा
|
|
126
|
गोलपोखर-I
|
|
127
|
गोलपोखर II
|
|
128
|
करंदीघी
|
***
पीके/केसी/एकेवी/एमपी
(रिलीज़ आईडी: 2297648)
आगंतुक पटल : 67