માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

ચાર-માર્ગીય અને તેનાથી વધુ પહોળા રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગો પર મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો ટોલિંગ માટે ડિઝાઇન અને માળખાકીય સુવિધાઓને માનકીકૃત કરવા માટે NHAIની માર્ગદર્શિકા


આગામી અને ચાલુ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સમાં સીમલેસ, ટેકનોલોજી આધારિત, અવરોધ-મુક્ત ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમને સરળ બનાવવા માટે માનકકૃત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડિઝાઇન

પોસ્ટેડ ઓન: 06 NOV 2026 5:13PM by PIB Ahmedabad

સમગ્ર દેશમાં બેરિયર-રહિત મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) ટોલિંગ પ્રણાલીને વ્યાપકપણે અપનાવવાનો માર્ગ મોકળો કરીને, ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણએ ચાર-માર્ગીય અને તેનાથી વધુ પહોળા રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગો પર ટોલ પ્લાઝાની ડિઝાઇન અને માળખાકીય સુવિધાઓને માનકીકૃત કરવા માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. આ માર્ગદર્શિકા સુનિશ્ચિત કરશે કે આગામી અને ચાલુ રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સ વાહનોને ટોલ બૂથ પર રોકવાની જરૂરિયાત વિના MLFF આધારિત બેરિયર-મુક્ત ટોલ કલેક્શનને સમર્થન આપવા માટે સજ્જ છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ટોલ પ્લાઝા પર વાહનોની ટ્રાફિક લાઈનો અને રાહ જોવાનો સમય દૂર કરવાનો, બળતણનો વપરાશ ઘટાડવાનો, અને રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગની મુસાફરીને વધુ સુરક્ષિત અને વધુ સીમલેસ બનાવવાનો છે.

આ માર્ગદર્શિકા ટોલ પ્લાઝા લેઆઉટ, લેન કોન્ફિગરેશન, ગેન્ટ્રીઝ, રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, લાઇટિંગ, સાઇનેજ (સંકેત બોર્ડ) અને સહાયક સુવિધાઓ માટે એકસમાન જરૂરિયાતો નિર્ધારીત કરે છે. તે આગામી અને ચાલુ રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સ માટે એક અમલીકરણ માળખું પણ મૂકે છે.

વિવિધ રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ કોન્ફિગરેશન માટે માનકીકૃત ડિઝાઇન નીતિ પરિપત્ર રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગોના વિવિધ કોન્ફિગરેશનમાં બેરિયર-રહિત ટોલ પ્લાઝાના લેઆઉટ અને માળખાકીય સુવિધાઓ માટે માનકીકૃત માર્ગદર્શિકા રજૂ કરે છે. આ માર્ગદર્શિકા વ્યાપકપણે પ્લાઝા લેઆઉટ, ટોલિંગ લેનની સંખ્યા, ગેન્ટ્રીઓની જોગવાઈ અને પ્લેસમેન્ટ, અને સંબંધિત રોડ સેફ્ટી સુવિધાઓ, સાઇનેજ અને લાઇટિંગ ગોઠવણો નિર્ધારીત કરે છે જેથી ડિઝાઇનમાં એકરૂપતા સુનિશ્ચિત થાય અને દેશભરમાં બેરિયર-રહિત ટોલિંગના સીમલેસ અમલીકરણને સુગમ બનાવી શકાય.

ફિઝિકલ બેરિયર્સ પર રોકાયા વિના વાહનો પાસેથી ટોલ વસૂલવામાં આવતો હોવાથી, પરંપરાગત ટોલ પ્લાઝાની સરખામણીમાં ટોલ પ્લાઝા પર જરૂરી લેનની સંખ્યા તર્કસંગત કરવામાં આવી છે, જે ઉપલબ્ધ જગ્યાના વધુ કાર્યક્ષમ ઉપયોગને સુગમ બનાવે છે અને ટોલિંગ ઝોનમાંથી ટ્રાફિકની અવરજવરમાં સુધારો કરે છે.

રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સ પર અમલીકરણ આ માર્ગદર્શિકા ભવિષ્યના અને નિર્માણ હેઠળના તમામ પ્રોજેક્ટ્સને લાગુ પડશે. ડિટેઇલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ સ્ટેજ પરના પ્રોજેક્ટ્સ તેમના દસ્તાવેજોમાં નવી ડિઝાઇનનો સમાવેશ કરશે, જ્યારે પહેલેથી એનાયત કરાયેલા અથવા નિર્માણ હેઠળના પ્રોજેક્ટ્સ લાગુ કરારની જોગવાઈઓ દ્વારા ફેરફારો અપનાવશે. NHAI ની ફીલ્ડ ઓફિસોને આગામી પ્રોજેક્ટ્સમાં નિર્ધારીત જરૂરિયાતોનો સમાવેશ કરવા અને ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સમાં તેમનો સ્વીકાર સુગમ બનાવવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

સુરક્ષા અને યુઝરની સુવિધા પર ભાર નીતિ પરિપત્ર ટોલ પ્લાઝા પર યોગ્ય સાઇનેજ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વેરિએબલ મેસેજ સાઇન્સ દ્વારા હાઇવે યુઝર્સને પૂરતી લાઇટિંગ, અગાઉથી માહિતી અને માર્ગદર્શન પૂરા પાડવા પર ભાર મૂકે છે. આ પગલાંનો ઉદ્દેશ્ય દ્રશ્યતા વધારવાનો, માર્ગ વપરાશકર્તાઓને ટોલિંગ ઝોન વિશે માહિતગાર રાખવાનો અને વાહનોની સુરક્ષિત તથા સરળ અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ માર્ગદર્શિકા ટોલ પ્લાઝા કામગીરીના કાર્યક્ષમ સંચાલન માટે વહીવટી ભવન-સહ-ઓપરેશન્સ અને મેન્ટેનન્સ સેન્ટર ઓપરેશનલ અને મેન્ટેનન્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નિર્માણની પણ જોગવાઈ કરે છે.

અગાઉ, NHAI એ એક્સપ્રેસવે સિવાયના હાઇ-સ્પીડ એક્સેસ કંટ્રોલ રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગોના આયોજન અને ડિઝાઇનિંગ માટે વ્યાપક માર્ગદર્શિકા જારી કરી હતી. માર્ગદર્શિકાનો ઉદ્દેશ્ય આગામી હાઇ-સ્પીડ નેશનલ હાઇવે કોરિડોરના ડિટેઇલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ્સની તૈયારી માટેના ધોરણોમાં એકરૂપતા લાવવાનો હતો જેથી ટેકનિકલ ધોરણોમાં વધુ સુસંગતતા લાવી શકાય અને રોડ સેફ્ટી મજબૂત બનાવી શકાય.

MLFF ટોલ પ્લાઝા માટે માનકીકૃત માળખાકીય સુવિધાઓ અને ડિઝાઇન ફ્રેમવર્કની રજૂઆત એ બેરિયર-રહિત ટોલિંગ માટે એકસમાન માળખું બનાવવા, રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વપરાશકર્તાઓને સીમલેસ મુસાફરીનો અનુભવ પ્રદાન કરવા અને સમગ્ર દેશમાં ટોલ કામગીરીની એકંદર કાર્યક્ષમતા વધારવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2333702) મુલાકાતી સંખ્યા : 15
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Malayalam